Кіріспе
Бельгиялық жарыс жүргізушісі (1924–1998)
Оливье Жан Мари Фернанд Гендебиен (о. ли. вье жан. де. бьен; 12 қаңтар 1924 – 2 қазан 1998) – бельгиялық жарыс жүргізушісі. Ол Le Mans 24 сағатының 4 мәрте жеңімпазы, және "барлық уақыттың ең ұлы спорттық автомобильдер жарыскерінің бірі" деп сипатталған. Гендебиен мен Фрейкен екеуі көптеген екінші орындар алғандықтан "мәңгілік күйеу жібегі" деген лақап атқа ие болды, бірақ бұрынғы екі әрекеттен кейін 1955 жылы Mercedes Benz 300SL көлігімен Лиеж-Рим-Лиеж раллиісінде, Coppa d'Oro delle Dolomiti және Rally Stella Alpina жарыстарында жеңіске жетті. 1956 жылы Оливье Гендебиен мен Пьер Стассе Ferrari 250 GT Europa (№ 0373) көлігімен үшінші орынды жеңіп алды.
Формула-1 жүргізушісі
Гендебиеннің ралли жарыстарындағы жетістіктері Энцо Ферраридің назарына ілікті, ол оған спорттық автомобильдер жарыстарында және ірі жүлделерде Феррари көлігін жүргізуге келісімшарт ұсынды. Оны танығандардың бәрі оны нағыз джентльмен ретінде құрметтеді. Ол жарыстан зейнетке шыққанға дейін Феррари командасының құрамында қалды. Энцо Феррари оны «әлеуметтік жауапкершілікті ешқашан ұмытпайтын джентльмен» деп сипаттап, «рульде отырғанда осы мінез кодексін талғаммен және салмақты күшпен іске асырады» деді. Карьерасы барысында ол Формула-1 жарыстарында бар болғаны 15 рет қатысты, себебі ол Ферраридің қосалқы жүргізушісі болды және тек қана қажет болған жағдайларда жарысқа шықты. Дегенмен ол бес жарыста ұпай жинады және тағы екі жарыста ұпай алуға бір қадам жетпей қалды. Ол 1956 жылғы Аргентина Гран-присінде Феррари командасымен дебют жасады, бірақ 1960 жылғы F1 маусымында British Racing Partnership Yeoman Credit Racing командасы үшін жарыс кезінде ең жақсы нәтижелерін көрсетті; ол 1960 жылғы Франция Гран-присінде екінші орынды, ал 1960 жылғы Бельгия Гран-присінде өз елінің көшбасшыларының алдында үшінші орынды иеленді. Екіншісі бірқатар қайғылы оқиғалармен қатар жүрді, себебі Гендебиеннің сол кездегі командаласы Крис Бристоу жарыс барысында апатқа ұшырап қаза тапты. 1961 жылғы қазан айында Нью-Йорк штатының Уоткинс-Глен қаласында өткен 1961 жылғы АҚШ Гран-присіне дайындық кезінде жаттығу барысында Lotus Climax көлігі бұрылысты өте алмай қалғаннан кейін Гендебиен жеңіл жарақаттармен құтылды. Көлік аударылып, соққыдан Гендебиеннің аяқ киімі жыртылып кетті.
Спорттық автомобильдер жарысы
Алайда, Гендебиен спорттық автомобиль жарыстарында, әсіресе ұзақ қашықтыққа және төзімділік жарыстарында өте жақсы өнер көрсетті. 2,5 литрлік Ferrari-ді тізгіндеп, Гендебиен Морис Тринтиньянмен бірге 1956 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында үшінші орынға ие болды. Олар жеңімпаздардан жеті айналымға қалып қойды, ал жеңімпаздар – Ecurie Ecosse Jaguar командасының жүргізушілері Рон Флокхарт пен Ниниан Сандерсон болды. 1958 жылғы Буэнос-Айрес Гран-приі 1000 километрлік жарыс болатын, онда Гендебиен Вольфганг фон Трипспен жұптасты. Олар Фил Хилл мен Питер Коллинзден кейін екінші орынды алды. Жарыс барысында Аргентиналық Maserati жүргізушісі Хорхе Магнаско машинасы сырғанап аударылып, қаза тапты. Сол жылы ол Хиллмен серіктесіп, беделді Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды. Олардың жеңісі 3 литрлік Ferrari көлігімен тіркелді және Ferrari зауыты үшін Әлемдік спорттық автомобиль чемпионатының жеңісін қамтамасыз етті. Олар сағатына 107 миль жылдамдықпен 2511 мильді жүріп өтті. Хилл бұл жарысты жеңген алғашқы американдық болды, ал олардың Ferrari-сі финалда жарысқа қатысқан жалғыз зауыттық автомобиль болды. 1961 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысының қорытындысы бойынша Ferrari жүргізушілері алғашқы үш орынды иеленді және келесі жылы да олар тағы да бірінші орынды алды, Хилл мен Гендебиен сағатына 115,89 миль жылдамдықпен бірінші болып келіп, жаңа жарыс рекордын орнатты. Бұл екеуі өте үйлесімді болды және бірге Ле-Ман жарысын үш рет жеңіп алды, ал Гендебиен төртінші рет жеңіске жетті, оның серігі бельгиялық Пол Фрере болды. Гендебиеннің Ле-Мандағы жеңістерінің рекорды 1995 жылға дейін, бельгиялық Джеки Иккс бесінші рет жеңіп алғанға дейін ешкім бұза алмады. Сарта трассасынан тыс Гендебиен Тарга Флориода (1958, '61, '62), Себрингтің 12 сағаттық жарысында (1959, '60, '61), Реймстің 12 сағаттық жарысында (1957, '58) және Нюрбургрингтің 1000 км жарысында (1962) да жеңіске жетті. Гендебиеннің Себрингтегі 12 сағаттық жарыста үш рет жеңіске жеткенінің құрметіне, соңғы бұрышқа дейінгі 15-ші бұрылыс және Ульман түзуі оның есімімен аталады. Ол сондай-ақ Италияның Доломит тауларында 188 мильдік трассада өткен спорттық автомобиль жарысы – Доломит кубогын жеңіп алды.
Жарыстан кейінгі өмір
Үйленген, үш баласы бар Гендебиеннің әйелі оған қауіпті автокөлік жарысынан шығуға басым жасады, онда оның жиырмадан астам қарсыласы рульде қаза тапқан. 38 жасында, 1962 жылы Оливье Гендебиен Льо-Мандағы төртінші жеңісінен кейін карьерасын аяқтады. Жеке байлығы мол болған ол, шаңғы тебу, теннис ойнау және атпен жүруді ұнатты, содан кейін өмірін түрлі бизнестерді басқаруға арнады. 1998 жылы король Альберт II оған Бельгия Корольдік орденімен марапаттады. Оливье Гендебиен 1998 жылы Францияның оңтүстігіндегі Ле-Бо-де-Прованс үйінде қайтыс болды.
Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері
Жыл Командасы Пилот Автомобиль Сыныбы Айналым 1955 Ecurie Belge Вольфганг Сейдель Porsche 550 RS Spyder S1.5 276 5-орын 2-орын 1956 Scuderia Ferrari Морис Тринтиньян Ferrari 625 LM S3.0 374 3-орын 2-орын 1957 Scuderia Ferrari Морис Тринтиньян Ferrari 250 TR S5.0 109DNF(Поршень) 1958 Scuderia Ferrari Фил Хилл Ferrari 250 TR/58 S3.0 305 1-орын 1-орын 1959 Scuderia Ferrari Фил Хилл Ferrari 250 TR/59 S3.0 263DNF(Қызып кету) 1960 Scuderia Ferrari Пол Фрер Ferrari 250 TR/59/60 S3.0 314 1-орын 1-орын 1961 SEFAC Фил Хилл Ferrari 250 TRI/61 S3.0 333 1-орын 1-орын 1962 SEFAC Фил Хилл Ferrari 330 TRI/LM E+3.0 331 1-орын 1-орын
12 сағаттық себрингтің толық нәтижелері
Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Классы Айналымдар 1957 Scuderia Ferrari Морис Триниганн Ferrari 250 TRS5.0109DNF(Поршень) 1958 Scuderia Ferrari Луиджи Муссо Ferrari 250 TR 58S3.0199 2-орын 2-орын 1959 Scuderia Ferrari Дан Гурни Фил Хилл Чак Дей Ferrari 250 TR 59S3.0188 1-орын 1-орын 1960 Жоаким Бонье Ханс Херманн Porsche 718 RS60S1.6196 1-орын 1-орын 1961 Sefac Automobile Фил Хилл Ferrari 250 TRI/61S3.0210 1-орын 1-орын 1962 North American Racing Team Фил Хилл Ferrari 250 GTOGT3.0196 2-орын 1-орын
"Дейтонаның 24 сағаттық жарысының" толық нәтижелері
Жыл Командасы Пилоттар Көлік Сыныбы Айналымдар 1962 Scuderia Serenissima Ferrari 250 GT SWBGT3.075 16-шы 3-ші