Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Оңтүстік Уэльстегі қала, Австралия 1837 жылы құрылған Бунгендор - Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Квинбейан аймағындағы қала, Квинбейан Палеранг аймақтық кеңесіне жатады. Ол Джордж көлі, Молонгло өзені аңғары және Австралия астанасының шекарасына жақын жердегі Кингс шоссесінде орналасқан. Соңғы жылдары ол ірі туристік орталыққа айналды, Канберрадан келген қонақтар арасында танымал және оның кейбіреулері мұралық қорғауға ие. Ол соңғы жылдары Канберраның жатақханалық қаласы ретінде тез кеңейді.
Town in New South Wales, Australia founded 1837
Bungendore is a town in the Queanbeyan Region of New South Wales, Australia, in Queanbeyan Palerang Regional Council. It is on the Kings Highway near Lake George, the Molonglo River Valley and the Australian Capital Territory border. It has become a major tourist centre in recent years, popular with visitors from Canberra and some of it has heritage protection. It has expanded rapidly in recent years as a dormitory town of Canberra.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін бұл аймақты Нгариго халқы мекендеген. Олардың ең солтүстік жерлері Джордж көлінің оңтүстік жағалауына және қазіргі Бунгендордың батысында орналасқан тік жардың түбіне дейін созылған. Алғашқы еуропалықтар 1820 жылы доктор Чарльз Тросбидің зерттеу тобының мүшелері болды, олар Гамильтон Хьюммен бірге Брейдуд аймағын да зерттеді. 1824 жылы ботаник және зерттеуші Аллан Каннингэм Бунгендордан өтті. Бір жылдан кейін алғашқы еуропалық қоныстанушылар келді. 1837 жылы Бунгендорға пошта қызметі енгізілді, бұл ауылдың маңыздылығын арттырып, сол жылы Бунгендордың "қала" болып жариялануына ықпал етті. Сондай-ақ 1837 жылы геодезиялық зерттеуші Джеймс Лармер Грузияның әсерінен Бунгендордың желілік қала жоспарын дайындады. 1848 жылы Бунгендор қаласындағы жеті ғимаратқа 30 адам қоныстанды. 1885 жылы 4 наурызда темір жол келгенде, қала жылдам өсе бастады. Жаңа ғимараттар тез пайда болды, мысалы шіркеулер, сот / полиция бекеті, екі мектеп және пошта кеңсесі. Bungendore-де 1840 жылы алғашқы пошта кеңсесі, 1843 жылы англикан шіркеуі және 1847 жылы Bungendore Inn салынды. Соңғысы Пули мен Малоунның баспанасына айналды. 1851 жылы халықтың саны 63-ке жетті. 1850 жылдары кем дегенде тағы екі қонақ үй құрылды. 1861 жылы ұн диірменін, 1862 жылы Сент-Мари Рим-католик шіркеуін және екі конфессиялық мектепті, 1864 жылы сот үйін және 1868 жылы мемлекеттік мектепті салды. 1866 жылы жергілікті егістердің астығы бидай, сұлы, арпа және картоп болып тіркелді. Қазіргі таңда туризм экономиканың негізгі саласы болып табылады. Қала 1885 жылдан бастап темір жолдың Queanbeyan желісіне дейін темір жолдың басты пункті болып қала берді. Бір жағынан, келе жатқан темір жолдың арқасында 1880-жылдар қала үшін өркендеу кезеңі болды және халық саны 1881 жылы 270-тен 1885 жылы 700-ге дейін өсті. Сол кезде Квинбейан сол аймақтың басты қаласы болып қалыптасып келе жатты. 1884 жылғы Тақ жерлері туралы заңның салдарынан 1885 жылы Бунгендор екінші рет ауыл болып жарияланды. 1894 жылы Байвонда алтын табылды. 1901 жылы Бунгендордың солтүстігінде және Джордж көлінің маңында орналасқан "Джордж көлі" деп аталатын жер елдің астанасы үшін ұсынылды. Бұл мүмкін болмады, өйткені Джордж көлінің картасы сол кездегі комиссия мүшелерін таң қалдырмады. 1909 жылы Бунгендордың айналасындағы аймақта қоян аулау өте құнды салаға айналды. Қаланың өзінде қоянды тоңазытқыш зауыты бар еді, онда 14 жұмысшы және 250-ден астам аң аулаушылар жұмыс істеді. 1909 жылдың 31 шілдесінде Бунгендорде 1,5 миллионнан астам қоян мұздатылды. 1992 жылы журналист Ян МакФедран Бунгендордың жергілікті тұрғындары мен бизнес секторында Австралияның басқа да шағын қалаларынан жоғары қоғамдық ынтымақтастық әдісі дамығанын жазды. 2017 жылдың 29 қаңтарында жыл сайынғы Bungendore шоуының бір бөлігі ретінде өткізілетін Werriwa Wiener Dash іс-шарасында Bungendore 154 таксхунды қатысқан ит шоуынан тыс бір жерде ең көп таксхунды жинаған рекордты орнатты.
Prior to European settlement, the area was occupied by the Ngarigo people, whose northernmost lands extended to the southern shore of Lake George and around the base of the steep escarpment lying to the west of what is now Bungendore. The first Europeans in the vicinity were members of the exploratory party of Dr Charles Throsby in 1820, who, along with Hamilton Hume, also originally explored the Braidwood area. In 1824, botanist and explorer Allan Cunningham passed through Bungendore. A year later, the first European settlers arrived. The mail service to Bungendore was introduced in 1837, enhancing the importance of the village and contributing to the proclamation of Bungendore as a "town" in the same year. Also in 1837, the surveyor James Larmer laid out the Georgian influenced grid town plan of Bungendore. By 1848, 30 people populated the seven buildings in the town of Bungendore. When the railway arrived on 4 March 1885, the town began to grow more quickly. New buildings appeared rapidly, such as churches, the courthouse/police station, two schools and the post office. The first post office was built in Bungendore in 1840, an Anglican church c 1843, and the Bungendore Inn in 1847. The latter became a Pooley and Malone staging post. By 1851, the population was 63. The 1850s saw at least two other hotels established. A flour mill was built in 1861, St Mary's Roman Catholic Church and two denominational schools in 1862, the courthouse in 1864 and a public school in 1868. In 1866, local crops grown were recorded as being wheat, oats, barley and potatoes. Tourism is now a major contributor to the economy. The town remained a railhead from 1885 until the line reached Queanbeyan in 1887. Partly because of the coming railway, the 1880s proved a boom period for the town and the population increased from 270 in 1881, to 700 by 1885. By then, Queanbeyan was emerging as the major town in the area. Bungendore was proclaimed a village for a second time, in 1885, as a consequence of the Crown Lands Act 1884. In 1894, gold was discovered at Bywong. In 1901, a site known as "Lake George", just to the north of Bungendore and adjacent to Lake George, was proposed as the site for the nation's capital city. This did not eventuate, as the drawcard of Lake George failed to impress the visiting Commissioners of the time. By 1909 rabbit trapping had become an extremely valuable industry in the area around Bungendore. The town itself had a rabbit freezing plant that employed 14 workers and over 250 trappers. In the year ending 31 July 1909, over 1.5 million rabbits were frozen at Bungendore. In 1992 journalist Ian McPhedran wrote that Bungendore's locals and business sector had developed a method of community cooperation superior to most other Australian small towns. On 29 January 2017 at the Werriwa Wiener Dash, an event held as part of the annual Bungendore Show, Bungendore set the record for the most number of dachshunds in one place outside of a Dog Show with 154 dachshunds in attendance.
Халық саны
Бұрынғы уақытта Бунгендорда 4745 адам тұратын. Адамдардың 83,5% Австралияда туған. Туған елдердің ішіндегі ең көп таралған 4,8% -ы Англияда, ал 2,5% -ы аборигендер және / немесе Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары болып табылады. 92,7% адамдар үйде тек ағылшын тілінде сөйледі. Жас бойынша үлестіру елдің қалған бөлігіндегідей, орта жасы 38 жаста. Үй шаруашылығының орташа табысы аптасына 2922 доллар, ал ұлттық орташа көрсеткіш 1746 доллар. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: Дін жоқ 44,7%, католик 23,0% және англикан 15,9% болды. және Бутмару тау жиегінен 10 км шығысқа қарай, Бутмару үйінен алыс емес жерде орналасқан. Бунгендорда жақын маңдағы Гулберн мен Канберраға ұқсас салыстырмалы түрде күндізгі және құрғақ мұхиттық климат (Cfb) болады. Бунгендордың шығысында Ұлы Бөлу жотасының шыңдарымен қоршалған кең аңғардағы орналасуы қалады қатты күн күркірі мен Тасман теңізінен келетін қатты жаңбыр сияқты ауа райынан қорғайды. Бунгендорға сондай-ақ Бриндебельла тау жотасының қатты жаңбыр көлеңкесі әсер етеді, ол батыс пен оңтүстік-батыстан келетін жауын-шашынның көп бөлігін бұғаттап тұрады. Бұлтпен қапталған және жаңбыр жауған бұлт пен жаңбыр көлеңкелері Бунгендорде сирек кездеседі. Сондықтан Бунгендордың едәуір жауын-шашын мөлшері солтүстік-батыстан бастау алған жүйелерден алынған. Жазғы жылы күндерді кешкі және кешкі шығыстан соққан жел жиі байытады, бірақ Бунгендорде күн жақын маңдағы Брейдудке қарағанда кеш басталады. Орташа ең жоғары температурасы әдетте желтоқсаннан наурызға дейін жиырманың ортасынан жоғарысына дейін жетеді. Кейде Бунгендорға қатты ыстық толқыны әсер етеді, өйткені қала Тасман теңізінің әсерінен құтылу үшін құрлықта жеткілікті. Бұл жылу толқындары әдетте Тасман теңізінде жоғары қысымды жүйемен тұйықталады және желтоқсанның аяғынан ақпанның ортасына дейін жиі кездеседі. Қаңтардың ортасынан аяғына дейін жылдың ең жылы мезгілі, Австралияның оңтүстік-шығысындағы көптеген орталықтарға ұқсас. Жазғы айларда ең төменгі температуралар әдетте қолайлы, себебі тұрақты шығыс желдері мен жағалауға қарағанда төмен шөл нүктелері болады. Радиациялық салқындату тыныш жағдайда тиімді, себебі Бунгендордың орналасқан жері аңғарда. Оңтүстік-шығыс Австралиялық фоэн жиі Бунгендорға әсер етеді. Бұл қатты батыс желдері қысқы және көктемгі жазда, субтропикалық жотаның ең солтүстікке қарай орналасқан кезінде жиі кездеседі, бұл қатты суық фронттар мен орта ендіктегі батыс желдеріне жол ашады. Бунгендордың Джордж көлі жарлығының және Бриндебельла жотасының астында орналасуы бұл желдерді күшейтуі мүмкін (жаңбыр көлеңкелі жел әсері арқылы). Бунгендорде батыстан ағып жатқан күн ашық ауа-райының жиі болуы желдің орташа жылдамдығын арттырады, өйткені Бунгендор мен оның айналасындағы таулар арасындағы температураның градиенті артады. Бастысы Басс бұғазы мен Тасманияда орналасқан төменгі қысым жүйелерінен, сондай-ақ суық майданнан тәуелсіз, батыстан соғатын күшті желдер болуы мүмкін. Апрель айының аяғынан қазан айының ортасына дейін жағдай ашық және тыныш болған кезде мұз жиі кездеседі; Ла Нина және теріс Үнді мұхиты Диполы кезеңдері сияқты ылғалды климаттық жағдайларда мұз аз кездеседі. Кейде қар жауады, бірақ әдетте тек жеңіл қар жауған түрінде және сирек тұншығып қалады. Жорж көлі жартасында 800-900 м биіктікте тұншыған қар көбірек кездеседі.
At the , there were 4,745 people in Bungendore. 83.5% of people were born in Australia. The next most common country of birth was England at 4.8%, and 2.5% identified as Aboriginal and/or Torres Strait Islander. 92.7% of people spoke only English at home. The age distribution is similar to the rest of the country, with the same median age of 38 years. The median household income was $2,922 per week, compared to the national median of $1,746. The most common responses for religion were No Religion 44.7%, Catholic 23.0% and Anglican 15.9%. and is located close to the Great Dividing Range where it traverses the Butmaroo Range, some 10 km to the East, not far from the Butmaroo Homestead. Bungendore experiences a relatively sunny and dry oceanic climate (Cfb), similar to nearby Goulburn and Canberra. Bungendore's location in a broad valley surrounded by the peaks of the Great Dividing Range to the east often protects the town from inclement weather such as severe thunderstorms, and heavy rainfall arriving from the Tasman Sea. Bungendore is also affected by the strong rain shadow cast by the Brindabella Range, which blocks most precipitation arriving from the west and southwest. Persistent cloud cover and drizzle is rare in Bungendore due to these rain shadows. Most of Bungendore's significant rainfall is therefore derived from systems originating in the northwest. Warm to hot summer days are often tempered by afternoon and evening easterly breezes, though the onset in Bungendore is later than in nearby Braidwood, New South Wales. Average maximum temperatures usually reach the mid to high twenties from December to March. Severe heatwaves can occasionally affect Bungendore, since the town is far enough inland to escape the moderating effect of the Tasman Sea. These heatwaves usually occur coincident with a blocking high pressure system in the Tasman Sea, and are most common from late December to mid February. Mid to late January is the warmest time of year on average, similar to most centres in SE Australia. Minimum temperatures in the summer months are usually comfortable thanks to regular easterly breezes, and lower dewpoints compared to the nearby coast. Radiational cooling is efficient in calm conditions on account of Bungendore's valley location. The Southeast Australian foehn often affects Bungendore. These strong to occasionally gale force westerly winds are most common in late winter and early spring when the subtropical ridge is at its northernmost position, allowing strong cold fronts and mid latitude westerlies through. Bungendore's position in the lee of the Lake George escarpment and also in the lee of the Brindabella Range can enhance these winds (via the rain shadow wind effect). The often sunny conditions present in Bungendore in a westerly stream also increases mean wind speeds, since the temperature gradient between Bungendore and the surrounding ranges increases. Strong westerly winds can also result from low pressure systems centred in Bass Strait and Tasmania, independent of cold fronts. Frost is common from late April to mid October whenever conditions are clear and calm; frost is less common during wetter climatic conditions such as during La Nina and negative Indian Ocean Dipole phases. Snow occasionally falls, though usually only in the form of light flurries and rarely settles. Settled snow is somewhat more common on the Lake George escarpment at 800 900 m elevation.
Астаналық жел фермасы
2008 жылы кейбір қоғамдастық мәселелерін ескере отырып, Джордж көлінің бойындағы Бунгендордің солтүстігінде Капитал жел фермасы құрылды. Бұл - 140,7 мегаватттық жел электр станциясы, 67 турбинасы бар. 2011-2020 жылдар аралығында ол орташа есеппен 27,88% қуаттылықпен жұмыс істеді, сәйкесінше жылдық өндіріс 343,66 ГВт/сағ.
In 2008, following some community concerns the Capital Wind Farm was established north of Bungendore along Lake George. It is a 140.7 megawatt wind farm with 67 turbines. From 2011 to 2020, it ran at an average of 27.88% capacity factor, with a corresponding annual generation of 343.66 GWh.
Темір жолдар
Бунгендор темір жол стансасына күн сайын әр бағыт бойынша үш NSW TrainLink Xplorer қызметі қызмет көрсетеді, олар Сидней мен Канберра арасында жұмыс істейді.
Bungendore railway station is served by three daily NSW TrainLink Xplorer services in each direction operating between Sydney and Canberra.