Австралиядағы Coolangatta Estate – 1822 ж. құрылған тарихи шарап шаруашылығы. Шолхейвен өзені жағасында, әдемі табиғатта орналасқан. Александр Берридің мұрасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кулангаттадағы Кулангатта иелігі 1822 жылы Александр Берри Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік жағалауында құрған. Кулангатта иелігі Шоалхейвен өзенінің солтүстік жағалауында, Кулангатта тауының етегінде орналасқан. "Кулангатта" сөзі аборигендердің тілінен алынған, ол "керемет көрініс" немесе "жақсы қарау орны" деген мағынаны білдіреді. Бүгінде иелік теңізге көрінісі бар, жүзімдіктермен қоршалған көркем жерде орналасқан.
The Coolangatta Estate at Coolangatta, near Shoalhaven Heads was established in 1822 by Alexander Berry on the South Coast of New South Wales, Australia. Coolangatta Estate is located on the northern bank of the Shoalhaven River, in the foothills of a mountain called Coolangatta. The word 'Coolangatta' is from an aboriginal word which means either splendid view or good lookout. The estate today is in a picturesque setting overlooking the ocean and surrounded by vineyards.
Берри отбасы
1783 жылы Сент-Эндрю күні туған, Файф округіндегі шаруа отбасының үлкен баласы, ол Сент-Эндрюс және Эдинбург университеттерінде оқып, хирург дипломын алды. Бұл оны Шығыс Индия компаниясына қосылып, 1802 жылы алыс Шығысқа саяхаттауға итермеледі. Берри 1822 жылдың 23 маусымында теңіз жолымен келді, ал Эдвард Вулстонкрафт Сиднейдегі істерді басқарып тұрғанда, ол Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік жағалауында алғашқы еуропалық поселенің құрылысын бастады. Өзеннің солтүстік жағындағы алғашқы жер учаскесі, серіктестердің келісімімен әр жер үшін бір сотталғанды күтуге және шығынға алуға, сондай-ақ Ричардсон, Хайндс және Берк иеліктерінің сатып алынуына байланысты, тез арада оңтүстікке қарай кеңейді. 1863 жылға қарай мүлік 800 гектардан астам жерді құрады. 1827 жылы Вулстонкрафттың қарындасына үйленген Берри өзеннің солтүстігіндегі Кулангатта тауының етегінде штаб-пәтерін құрды, алғашқы қауымды құратын құралдармен, азық-түлікпен және адамдармен бірге. 1832 жылы Вулстонкрафт қайтыс болды, бірақ алдағы жылдары Берриге оның үш бауыры мен екі қарындасы қосылды, олардың ешқайсысының баласы болмады. Поселенің төңірегінде өзін-өзі қамтамасыз ететін ауыл қалыптаса бастады. Серіктестер сотталғандарды (Берри "Үкімет адамы" деп атаған) және еркін жұмыс күшін пайдаланып, батпақтарды кептіруге, темекі, картоп, жүгері, арпа және бидай өсіруге, сондай-ақ шошқа және ірі қара мал өсіруге кірісті, соңғылары терісі үшін және сүт пен ірімшік өндіру үшін бағылды. Бұдан бөлек, таза тұқымды жылқы өсіріліп, Үндістанға экспортталды. Бұл тауарлар олар сатып алған кемемен және өздері салған шлюппен тасымалданды. Кейін, 1822 жылы, Гамильтон Хьюм ауданға мал әкеліп, алғашқы өнеркәсіп саласы құрылды. Диірмендер мен шеберханалар құрылып, бочка жасау, ғимараттарды қайта жаңарту, былғары өңдеудің тәжірибелік әдістері, конденсацияланған сүт пен желатин өндірісі және кеме жасау сияқты жұмыстармен айналысты. 1824 жылы алғашқы кеме құрылып, суға жіберілді. Куинсленд штатындағы Кулангатта қаласы 1846 жылдың тамызында онда құлаған Берридің шхунасының бірінің құрметіне аталды. Алайда, олардың ең табысты табысы – аймақтағы қызыл кедр ағашы, оның көп бөлігі Еуропаға экспортталды. Берри туған Шотландиясында шаруа отбасында өскен және 1850 жылдарға қарай, өзінің тәжірибесіне сүйене отырып, "жалдау шарты" идеясын жасады, онда шаруаларға мүлкін тазалап, қоршау үшін бес жылдық мерзімге жалға алынатын жер берілді, одан кейін олар Берридің шаруаларына айналды. Осыдан бастап аймақтың және Браутон-Крик поселкесінің нағыз дамуы басталды. Кейбір даулар мен кем дегенде бір адамның өлімінен кейін, Берри жердің дәстүрлі иелерімен жақсы қарым-қатынас орнатты және жергілікті аборигендер оның билігі кезінде көбінесе өз орнында қалды. 1860 жылы Александр Берридің жақын досы Конрад Мартенс Кулангатта иелігіне келіп, мүлік пен айналасындағы аумақтың бірнеше эскиздерін жасады. Ол "Кулангатта тауы" атты мұнай суретін жасады, онда мүлік бейнеленген. (сол жақтағы суретті қараңыз). 1868 жылға қарай халық саны 300-ге жетті және бұл аймақ муниципалитет деп жарияланды, Александр Берридің қарсылығына қарамастан. 1873 жылы Александр Берри қайтыс болды, ал иелік оның кіші інісі Дэвидке өтті. Дэвид Берри Браутон-Крик поселкесінің дамуын ынталандырды, қала өсіп, гүлденді. Дэвид Берри ауыл шаруашылығы көрмесі үшін жер бөліп берді және ол жоспарлаған қаланың төрт бұрышында Англия шіркеуіне, Пресвитериан, Веслиан және Рим-католик шіркеулеріне жер сыйлады. Дэвид 1889 жылы 94 жасында қайтыс болды, ал 1890 жылы Браутон-Крик поселкесінің атауы Александр мен Дэвидтің аймаққа қосқан үлесін құрметтеу үшін Берри деп өзгертілді. Дэвид қайтыс болғаннан кейін, Кулангатта иелігі оның туысы сэр Джон Хейдің басқаруына өтті.
Born on St Andrew's Day 1783, the eldest child of a tenant farming family in Fife, he studied at the University of St Andrews and Edinburgh and qualified as a surgeon. This led him to join the East India Company and started his travels to the Far East in 1802. Berry arrived by sea on 23 June 1822, and while Edward Wollstonecraft looked after affairs in Sydney, proceeded to establish the first European settlement on the south coast of New South Wales, Australia. The initial grant on the north side of the river soon expanded to the south with the agreement of the partners to take the charge and expense of one convict for every of land, and by purchases of the grants of Richardson, Hyndes and Burke. The property expanded to more than by 1863. Berry, who married Wollstonecraft's sister in 1827, set up his headquarters at the foot of Mount Coolangatta, north of the river with tools, provisions and the people who were to make up the first community. Wollstonecraft died in 1832, but in the years to come, Berry was to be joined by his three brothers and two of his sisters, none of whom had any children. A self supporting village began to develop around the settlement. The partners used a combination of convict (referred to by Berry as 'Government Men') and free labour to drain the swamps, grow tobacco, potatoes, maize, barley and wheat and rear pigs and cattle, the latter kept for their hides and the production of milk and cheese. The estate also bred thoroughbred horses which were exported to India. These items were transported by means of a ship that they purchased and a sloop which they had built. Later, in 1822, Hamilton Hume brought more cattle to the district, and a primary industry was established. Mills and workshops were established with tradesmen engaged in cask making, building refabrication, experimental leather treatment, the production of condensed milk and gelatine, and shipbuilding; the first vessel being completed and launched as early as 1824. The town of Coolangatta in Queensland is named after one of Berry's schooners which was wrecked there in August 1846. However, it was the red cedar in the area, much of it exported to Europe, that was their most profitable resource. Berry had experienced tenant farming in his native land of Scotland, and by the 1850s and based on his experience developed the idea of "clearing leases", an arrangement whereby tenants were given five years rent free to clear and fence their property, after which they became tenants of Berry. It was this which enabled the true development of the area and of the township of Broughton Creek to begin. After some initial disputes and at least one killing, Berry established a good relationship with the traditional owners of his land and the local Aboriginal population largely remained in place during his tenure. In 1860 Conrad Martens, who was a good friend of Alexander Berry, visited him at the Coolangatta Estate and made a series of sketches of the property and surrounding area. He created the oil painting called "Coolangatta Mountain" which shows the property. (see painting on the left). By 1868 the population had reached 300 and the area was declared a municipality, much against Alexander Berry's wishes. In 1873 Alexander Berry died and the estate passes to his younger brother David. David Berry nurtured the development of Broughton Creek village, and the town grew and flourished. David Berry set aside land for an agricultural showground, and on the four corners of the town which he had surveyed, he gave land to the Church of England, Presbyterian, Wesleyan and Roman Catholic churches. David died in 1889 at the age of 94, and in 1890 the name of Broughton Creek village was changed to Berry to honour the Alexander and David's contribution to the region. After David's death, the Coolangatta Estate passed to the control of his cousin, Sir John Hay.
Ағаш отбасы
Джон Хей 1840 жылы Кулангатта елімінде дүниеге келді, бірақ өкінішке орай, анасы туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның әкесі Дэвид Хей Жаңа Зеландияға көшіп, Оклендке жақын жердегі шаруашылыққа қоныстанды. Кейін Дэвид Джесси МакЛеодқа үйленді, олардың екі ұлы мен жеті қызы болды. Жон сегіз жасында Шотландияға білім алуға жіберілді. Осыдан кейін ол Жаңа Зеландияға оралып, бірнеше кәсіп бастады. Ол бір кезде Окленд қалалық кеңесінің мүшесі болды. 1871 жылы Глазгодан келген Джесси Синклермен үйленді, бірақ олардың балалары болмады. 1880 жылдары Джон өзінің туысы Дэвид Берридің өтініші бойынша Кулангаттаға келіп, иелікке басшылық етуге көмектесті. 1889 жылы Дэвид Берри қайтыс болды және Джонға мұра қалды. Сол жылы Джонның әкесі Дэвид Хей де Оклендте қайтыс болды, сондықтан Джон өгей анасы мен жарты әпке-қарындастарын Кулангаттада өзімен бірге тұруға шақырды. Джон Хей Кулангатта иелігіне көптеген жақсартулар жасады және бұрын пайдаланбаған жерлерді дамытты. Дэвид Берри өсиетінде шамамен 250,000 фунт стерлингке жуық үлкен сомада мұра қалдырды, ал Джон осы шығындарды жабу үшін ақша жинауға тиіс болды. Аборигендер, негізінен Кулангатта тауының солтүстік етегінде тұратын, 1901 жылы Хей кезінде өздерінің дәстүрлі жерлерінен қуылды. Аборигендер лагеріндегі денсаулық мәселелері оларды шығарудың ресми себебі болғанымен, олар тұрған жерді дамыту да қуудың себебі болды. Жергілікті халық 1900 жылы Аборигендерді қорғау кеңесі құрған Розеби паркі деп аталатын қорыққа жіберілді. Кейт көп ұзамай үйленді, сондықтан қалған төрт әйел 1920 жылдардың соңына дейін "Коттеджде" бірге өмір сүрді. Сол жақта 1913 жылы Кулангаттадағы Нона мен Агнес (Дейзи) суреті көрсетілген. 1929 жылы Джонның өгей анасы Джесси, келесі жылы Агнес (Дейзи) қайтыс болды. Осыдан кейін қалған екі қарындасы Мейбл мен Нона Сиднейге көшіп, Маккуори көшесіндегі беделді Астор пәтерлерінде тұрды. Екі әйел өте белсенді өмір сүрді және олар туралы газеттерде жиі айтылды. 1909 жылы Кулангаттаны мұра еткен Александр Хей еңбекқор және жауапкершілігі жоғары иесі саналды. Ол Берридегі май зауытын құруға көмектесті және аймаққа пастеризацияны енгізді. 1900 жылы ол Флоренс Бурдекинге үйленді, ол Сиднейдегі өте бай кәсіпкердің қызы еді. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, майор болып Мысырға аттанды. Ол NSW және Квинсленд аттықтарының екінші командирі болды. Соғыстан кейін ол Өкілдер палатасына Жаңа Англиядан депутат болып сайланды. Ол бұл лауазымды бірнеше жыл бойы иеленді. 1941 жылы Александр Хей қайтыс болды, ал оның ұлы Александр Берри Хейге мұрагерлік мұра қалды. Алайда Берри Хей иелікті сақтап алмады және ол тез құлдырап кетті. 1946 жылы үй өртеніп, қирады. Оның екінші әйелі Элизабет қалған жердің көп бөлігін жергілікті фермер Колин Бишопқа сатты.
John Hay was born at the Coolangatta Estate in 1840 but unfortunately his mother died soon after his birth. His father David Hay immigrated to New Zealand and settled at a property near Auckland. David later married Jessie McLeod and the couple had two sons and seven daughters. At the age of eight John was sent to Scotland to be educated. After this he returned to New Zealand where he commenced several business ventures. He was at one time a member of Auckland City Council. In 1871 he married Jessie Sinclair who came from Glasgow but the couple had no children. At the request of his cousin, David Berry, John came to Coolangatta in the 1880s to assist him with the management of the Estate. In 1889 David Berry died and John inherited the property. In the same year John’s father David Hay also died in Auckland so John invited his step mother and half sisters to live with him at Coolangatta. John Hay made many improvements to the Coolangatta Estate and developed land which had previously not been usable. David Berry had left large bequests in his will amounting to almost 250,000 pounds and John had to raise the money to meet these costs. The Aboriginal people, mainly living at the northern foot of Coolangatta Mountain, were driven off their traditional land in 1901, during Hay's time. Although health problems in the Aboriginal camp was the official reason given for their eviction, development of the land that they occupied was another reason for the eviction. The local people were sent to a reserve called Roseby Park, established by the Aborigines Protection Board, in 1900, at Orient Point. Kate married soon after and so the other four women lived together at "The Cottage" until the late 1920s. A photo of Nona and Agnes (Daisy) in 1913 at Coolangatta is shown on the left. John’s stepmother Jessie died in 1929 and Agnes (Daisy) died the following year. It seems that after this the two remaining half sisters Mabel and Nona moved to Sydney and lived in the prestigious Astor apartments in Macquarie Street. The two women lead a very outgoing life and were frequently mentioned in the social pages of the newspapers. Alexander Hay who had inherited Coolangatta in 1909 was considered to be a diligent and hard working owner. He helped with the establishment of the Butter Factory in Berry and introduced pasteurisation to the area. In 1900 he married Florence Burdekin who was the daughter of a very wealthy businessman in Sydney. In 1915 he enlisted to fight in World War 1 and went to Egypt as a Major. He was second in command of the NSW and Queensland Remounts. After the war he was elected as the Member for New England in the House of Representatives. He held this position for several years. In 1941 Alexander Hay died and his son Alexander Berry Hay inherited the property. However Berry Hay did not maintain the estate and it went rapidly into decline. In 1946 the homestead caught fire and was destroyed. His second wife Elizabeth sold much of the remaining property to Colin Bishop who was a local farmer.
Кулангатта егістігі бүгінгі күні
1949 жылы Колин Бишоп шамамен 100 гектар жер сатып алып, меншігіне біртіндеп жер қосып алды. Ол оны сүт шаруашылығы үшін пайдаланды, бірақ сонымен қатар ескі ғимараттарды қайта жаңартуды да жоспарлады. 1972 жылы ол осы егістікті тарихи курорт ретінде ашқанда арманына жетті. Он жыл өткен соң ол және оның ұлы Грег жүзімдіктер отырғыза бастады. Бүгінде Кулангатта егістігі – маңызды туристік орталық. Онда тұруға жай, гольф алаңы, шарапты татып көру бөлмелері, мейрамхана және банкет залдары бар.
Colin Bishop bought about 100 hectares in 1949 and progressively added more land to his property. He used it for dairying but also had the idea to restore the old buildings. He achieved his ambition in 1972 when he opened the estate as an historic resort. A decade later he and his son Greg began planting wine grape vines. Today Coolangatta Estate is a major tourist attraction. It offers accommodation, a golf course, wine tasting rooms, a restaurant and function rooms.