Кіріспе

Кулангаттадағы Кулангатта иелігі 1822 жылы Александр Берри Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік жағалауында құрған. Кулангатта иелігі Шоалхейвен өзенінің солтүстік жағалауында, Кулангатта тауының етегінде орналасқан. "Кулангатта" сөзі аборигендердің тілінен алынған, ол "керемет көрініс" немесе "жақсы қарау орны" деген мағынаны білдіреді. Бүгінде иелік теңізге көрінісі бар, жүзімдіктермен қоршалған көркем жерде орналасқан.

Берри отбасы

1783 жылы Сент-Эндрю күні туған, Файф округіндегі шаруа отбасының үлкен баласы, ол Сент-Эндрюс және Эдинбург университеттерінде оқып, хирург дипломын алды. Бұл оны Шығыс Индия компаниясына қосылып, 1802 жылы алыс Шығысқа саяхаттауға итермеледі. Берри 1822 жылдың 23 маусымында теңіз жолымен келді, ал Эдвард Вулстонкрафт Сиднейдегі істерді басқарып тұрғанда, ол Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік жағалауында алғашқы еуропалық поселенің құрылысын бастады. Өзеннің солтүстік жағындағы алғашқы жер учаскесі, серіктестердің келісімімен әр жер үшін бір сотталғанды күтуге және шығынға алуға, сондай-ақ Ричардсон, Хайндс және Берк иеліктерінің сатып алынуына байланысты, тез арада оңтүстікке қарай кеңейді. 1863 жылға қарай мүлік 800 гектардан астам жерді құрады. 1827 жылы Вулстонкрафттың қарындасына үйленген Берри өзеннің солтүстігіндегі Кулангатта тауының етегінде штаб-пәтерін құрды, алғашқы қауымды құратын құралдармен, азық-түлікпен және адамдармен бірге. 1832 жылы Вулстонкрафт қайтыс болды, бірақ алдағы жылдары Берриге оның үш бауыры мен екі қарындасы қосылды, олардың ешқайсысының баласы болмады. Поселенің төңірегінде өзін-өзі қамтамасыз ететін ауыл қалыптаса бастады. Серіктестер сотталғандарды (Берри "Үкімет адамы" деп атаған) және еркін жұмыс күшін пайдаланып, батпақтарды кептіруге, темекі, картоп, жүгері, арпа және бидай өсіруге, сондай-ақ шошқа және ірі қара мал өсіруге кірісті, соңғылары терісі үшін және сүт пен ірімшік өндіру үшін бағылды. Бұдан бөлек, таза тұқымды жылқы өсіріліп, Үндістанға экспортталды. Бұл тауарлар олар сатып алған кемемен және өздері салған шлюппен тасымалданды. Кейін, 1822 жылы, Гамильтон Хьюм ауданға мал әкеліп, алғашқы өнеркәсіп саласы құрылды. Диірмендер мен шеберханалар құрылып, бочка жасау, ғимараттарды қайта жаңарту, былғары өңдеудің тәжірибелік әдістері, конденсацияланған сүт пен желатин өндірісі және кеме жасау сияқты жұмыстармен айналысты. 1824 жылы алғашқы кеме құрылып, суға жіберілді. Куинсленд штатындағы Кулангатта қаласы 1846 жылдың тамызында онда құлаған Берридің шхунасының бірінің құрметіне аталды. Алайда, олардың ең табысты табысы – аймақтағы қызыл кедр ағашы, оның көп бөлігі Еуропаға экспортталды. Берри туған Шотландиясында шаруа отбасында өскен және 1850 жылдарға қарай, өзінің тәжірибесіне сүйене отырып, "жалдау шарты" идеясын жасады, онда шаруаларға мүлкін тазалап, қоршау үшін бес жылдық мерзімге жалға алынатын жер берілді, одан кейін олар Берридің шаруаларына айналды. Осыдан бастап аймақтың және Браутон-Крик поселкесінің нағыз дамуы басталды. Кейбір даулар мен кем дегенде бір адамның өлімінен кейін, Берри жердің дәстүрлі иелерімен жақсы қарым-қатынас орнатты және жергілікті аборигендер оның билігі кезінде көбінесе өз орнында қалды. 1860 жылы Александр Берридің жақын досы Конрад Мартенс Кулангатта иелігіне келіп, мүлік пен айналасындағы аумақтың бірнеше эскиздерін жасады. Ол "Кулангатта тауы" атты мұнай суретін жасады, онда мүлік бейнеленген. (сол жақтағы суретті қараңыз). 1868 жылға қарай халық саны 300-ге жетті және бұл аймақ муниципалитет деп жарияланды, Александр Берридің қарсылығына қарамастан. 1873 жылы Александр Берри қайтыс болды, ал иелік оның кіші інісі Дэвидке өтті. Дэвид Берри Браутон-Крик поселкесінің дамуын ынталандырды, қала өсіп, гүлденді. Дэвид Берри ауыл шаруашылығы көрмесі үшін жер бөліп берді және ол жоспарлаған қаланың төрт бұрышында Англия шіркеуіне, Пресвитериан, Веслиан және Рим-католик шіркеулеріне жер сыйлады. Дэвид 1889 жылы 94 жасында қайтыс болды, ал 1890 жылы Браутон-Крик поселкесінің атауы Александр мен Дэвидтің аймаққа қосқан үлесін құрметтеу үшін Берри деп өзгертілді. Дэвид қайтыс болғаннан кейін, Кулангатта иелігі оның туысы сэр Джон Хейдің басқаруына өтті.

Ағаш отбасы

Джон Хей 1840 жылы Кулангатта елімінде дүниеге келді, бірақ өкінішке орай, анасы туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның әкесі Дэвид Хей Жаңа Зеландияға көшіп, Оклендке жақын жердегі шаруашылыққа қоныстанды. Кейін Дэвид Джесси МакЛеодқа үйленді, олардың екі ұлы мен жеті қызы болды. Жон сегіз жасында Шотландияға білім алуға жіберілді. Осыдан кейін ол Жаңа Зеландияға оралып, бірнеше кәсіп бастады. Ол бір кезде Окленд қалалық кеңесінің мүшесі болды. 1871 жылы Глазгодан келген Джесси Синклермен үйленді, бірақ олардың балалары болмады. 1880 жылдары Джон өзінің туысы Дэвид Берридің өтініші бойынша Кулангаттаға келіп, иелікке басшылық етуге көмектесті. 1889 жылы Дэвид Берри қайтыс болды және Джонға мұра қалды. Сол жылы Джонның әкесі Дэвид Хей де Оклендте қайтыс болды, сондықтан Джон өгей анасы мен жарты әпке-қарындастарын Кулангаттада өзімен бірге тұруға шақырды. Джон Хей Кулангатта иелігіне көптеген жақсартулар жасады және бұрын пайдаланбаған жерлерді дамытты. Дэвид Берри өсиетінде шамамен 250,000 фунт стерлингке жуық үлкен сомада мұра қалдырды, ал Джон осы шығындарды жабу үшін ақша жинауға тиіс болды. Аборигендер, негізінен Кулангатта тауының солтүстік етегінде тұратын, 1901 жылы Хей кезінде өздерінің дәстүрлі жерлерінен қуылды. Аборигендер лагеріндегі денсаулық мәселелері оларды шығарудың ресми себебі болғанымен, олар тұрған жерді дамыту да қуудың себебі болды. Жергілікті халық 1900 жылы Аборигендерді қорғау кеңесі құрған Розеби паркі деп аталатын қорыққа жіберілді. Кейт көп ұзамай үйленді, сондықтан қалған төрт әйел 1920 жылдардың соңына дейін "Коттеджде" бірге өмір сүрді. Сол жақта 1913 жылы Кулангаттадағы Нона мен Агнес (Дейзи) суреті көрсетілген. 1929 жылы Джонның өгей анасы Джесси, келесі жылы Агнес (Дейзи) қайтыс болды. Осыдан кейін қалған екі қарындасы Мейбл мен Нона Сиднейге көшіп, Маккуори көшесіндегі беделді Астор пәтерлерінде тұрды. Екі әйел өте белсенді өмір сүрді және олар туралы газеттерде жиі айтылды. 1909 жылы Кулангаттаны мұра еткен Александр Хей еңбекқор және жауапкершілігі жоғары иесі саналды. Ол Берридегі май зауытын құруға көмектесті және аймаққа пастеризацияны енгізді. 1900 жылы ол Флоренс Бурдекинге үйленді, ол Сиднейдегі өте бай кәсіпкердің қызы еді. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, майор болып Мысырға аттанды. Ол NSW және Квинсленд аттықтарының екінші командирі болды. Соғыстан кейін ол Өкілдер палатасына Жаңа Англиядан депутат болып сайланды. Ол бұл лауазымды бірнеше жыл бойы иеленді. 1941 жылы Александр Хей қайтыс болды, ал оның ұлы Александр Берри Хейге мұрагерлік мұра қалды. Алайда Берри Хей иелікті сақтап алмады және ол тез құлдырап кетті. 1946 жылы үй өртеніп, қирады. Оның екінші әйелі Элизабет қалған жердің көп бөлігін жергілікті фермер Колин Бишопқа сатты.

Кулангатта егістігі бүгінгі күні

1949 жылы Колин Бишоп шамамен 100 гектар жер сатып алып, меншігіне біртіндеп жер қосып алды. Ол оны сүт шаруашылығы үшін пайдаланды, бірақ сонымен қатар ескі ғимараттарды қайта жаңартуды да жоспарлады. 1972 жылы ол осы егістікті тарихи курорт ретінде ашқанда арманына жетті. Он жыл өткен соң ол және оның ұлы Грег жүзімдіктер отырғыза бастады. Бүгінде Кулангатта егістігі – маңызды туристік орталық. Онда тұруға жай, гольф алаңы, шарапты татып көру бөлмелері, мейрамхана және банкет залдары бар.