Кіріспе

Француз карикатурисі (1840-1885) Андре Гилл (17 қазан 1840 - 1 мамыр 1885) - француз карикатурисі. Парижде туылған Луи Александр Госсе де Гин, граф де Гин мен Сильвия Аделина Госсе ұлы, Гилл Корольдік сурет және мүсін академиясында оқыды. Ол өзінің кейіпкері Джеймс Гиллрейге құрмет көрсету үшін Андре Гилл деген псевдонимді қабылдады. Гилл Le Journal Amusant үшін сурет салумен айналыса бастады, бірақ ол Франсис Поло редакциялаған апта сайынғы төрт парақтан тұратын La Lune газетінде жұмыс істегенімен танылды, онда ол "Күннің адамы" атты серияға портреттер тартты. Ол 1865-1868 жылдары "Ла Лун" журналында жұмыс істеді. "Лунь" журналына тыйым салынғанда, ол 1868 жылдан 1876 жылға дейін "L'Éclipse" журналында жұмыс істеді. Гилл сондай-ақ танымал "Le Charivari" журналына сурет салған.

Карикатуралар

Гиллдің стилі, кейіннен көп еліктеліп, оның субъектілерінің басының ұлғаюымен танымал болды, олар кіші денелерге отырды. Оның үлкен қолмен боялған литографиялық портреттері өте дәл және өте қатыгез емес деп саналды. Осылайша Гиллдің көптеген атақты замандастары оның суреттерін түсіруді армандады. Гилл Сара Бернхардт, Отто фон Бисмарк, Эмиль Зола, Виктор Гюго, Надар, Джузеппе Гарибальди, Аделина Патти, Чарльз Диккенс және Ричард Вагнердің портрет карикатураларын тартты. Наполеон III Гиллдің өзі туралы суретіне риза болмады. 1867 жылдың желтоқсан айында "Лунь" басылып шығарылды. "Ла Лунь тұтылудан өтеді", - деп түсіндірді бас редактор Франсис Полоға тыйым салынған кезде, Полоның кейінгі басылымын: L'Éclipse, алғашқы рет 9 тамызда 1868 жылы жарық көрген. Гилл де Ла Лунның осы мұрагері үшін карикатуралар жазатын. 1868 жылы Гилл судьяның басын бейнелейтін деп сенген құмыраны суреттеп, сотқа жүгінді. Шарль Филипп Людовик Филипптің бейнесі ретінде груша тартқаннан бері карикатурашылардың тартқан кез келген жемісі сатирикалық құндылыққа ие және соттың көзінде күдікті болды деп саналды. Гиллдің сот ісі оған атақ-даңқ әкелді, сондай-ақ түрмеге қамалды. Алайда ол аз уақыттан кейін босатылды. Оның атағы оған Париждің богемалық көркемдік әлеміне кіруді қамтамасыз етті; Гилл Чарльз Крос пен Пол Верленмен кездесті. Парижге сапар кезінде Гиллдің "L'Éclipse" суреттеріне таңданып, Римбо карикатуристтің үйіне тоқтады. Гилл ақынның диваннан жерге жығылғанын көрді. Рембо түсіндіргеннен кейін, Гилл оған ақша берді және соғысқа дейін Парижден кетуді ұсынды. 1871 жылдың қыркүйегінде Гилл мемлекет қайраткері Адольф Тьерді карикатуралады, ол оның сүйікті нысанасына айналды L'Éclipse, ол 1871 жылдың маусым айында қайтадан басылып шықты. 1872 жылы оның бұл газетте жұмыс істеуі тұрақты болды. 1873 жылы үкіметтің өзінің жұмысына цензура салуына қарсы шабуыл жасағанда, Гилл "L'Enterrement de la caricature" ("Карикатураның жерлеу рәсімі") суретіне сурет салды. 1875 жылы ол "Le journaliste et l'avenir" ("Журналист және болашақ") атты суретті тартты, онда журналист байланған және тұмшаланған күйінде бейнеленген. 1876 жылдан кейін жоғалған L'Éclipse журналының орнына Gill редакторы болып қызмет еткен La Lune rousse ("Қызыл Ай") (18761879) журналы шықты. Кез келген саяси күреске қатысудан бас тартып, ол өзінің ескі досы Жюль Валлеспен айтысып кетті. Гилл богемалық өмірді және оның шектен шығуларын жақсы көретін. 1881 жылы 29 шілдеде Франция цензура заңдарын өзгертіп, "кез-кезден рұқсатсыз және кепілдіксіз кез-келген газет немесе мерзімді жазбаны жариялауға" рұқсат берді. Алайда Гилл жаңа журналистік еркіндіктерді пайдалана алмады, өйткені ол психиатриялық ауруханаға кіруге мәжбүр болды.

Басқа қызмет түрлері

Гилл 1871 жылы 15 мамырда Люксембург мұражайының кураторы болып тағайындалды, ол осы қызметте шашыраңқы өнер коллекцияларын жинап, мүсін мұражайын қайта құрды. Ол өзінің жұмысын бастаған кезде Париж коммунасымен байланысты толқулар тоқтатты. Гилл Париж коммунасына қатысады. Осы қақтығыс кезінде ол Жюль Валлестің "La Rue" социалистік газетіне сурет салды. 1870 жылы Густав Курбе өнердің еркін және цензурасыз кеңеюі үшін "Сәндігерлер федерациясын" құрды. Топтың мүшелеріне Гилл, Оноре Домье, Жан-Батист Камиль Коро, Эжен Поттье, Жюль Далу және Мане кірді. 1875 жылы Гилл атақты Lapin Agile түнгі клубының атын ұсынған белгіге сурет салған. Бұл сурет ыдыстан секіріп шыққан қоянның суреті еді, ал жергілікті тұрғындар өздерінің көршілес түнгі клубын "Le Lapin à Gill" ("Гилл қоян") деп атай бастады. Уақыт өте келе бұл атау "Lapin Agile" немесе "Nimble Rabbit" болып өзгерді. Бұл жазу әлі күнге дейін Париждің Монмартр көшесіне қарасты "Ру де Соул" атты түнгі клубтың сыртында сақталған.

Өлім

Гилл 1880 жылы психикалық аурудан қайтыс болды және бес жылдан кейін, 1885 жылы 1 мамырда, Шарентон ауруханасында, оның жанында тек Эмиль Коль, досы және әріптесі болды. Оның басқа достары мен жалпы жұртшылық оны тастап кетті. Шартон ауруханасы маркиз де Садтың үйі ретінде танымал болды. Париждің Монмартр ауданындағы шағын Андре Гилл көшесі (Мартирт көшесіне перпендикуляр) оның есімімен аталған. Оның бюсті көше соңында орналасқан. 2000 жылы бюст кері күйінде табылды; ол содан бері қалпына келтірілді. Андре Гилл қонақ үйі де осы көшеде орналасқан.