Altair 8800: 1974 ж. құрастырылған, Intel 8080 процессорлы алғашқы жеке компьютер. Микрокомпьютер революциясын бастады, S-100 шинасы мен Altair BASIC тілін дамытты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1974 жылы жасалған микрокомпьютер
Microcomputer designed in 1974
Altair 8800 – 1974 жылы MITS компаниясы Intel 8080 процессоры негізінде жасаған микрокомпьютер. 1975 жылғы қаңтардағы «Popular Electronics» журналының мұқабасында жарияланғаннан кейін қызығушылық күрт өсті және жарнама арқылы, «Radio Electronics» және басқа хобби журналдарында пошта арқылы сатылды. Гарри Гарландтың сөзіне сәйкес, Altair 8800 – 1970-ші жылдардағы микрокомпьютер революциясын қадағалаған өнім болды. Бұл – коммерциялық сәттілікке жеткен алғашқы жеке компьютер. Altair үшін жасалған компьютерлік шина S 100 шинасы түрінде де-факто стандартқа айналды, ал машина үшін алғашқы бағдарламалау тілі Microsoft компаниясының алғашқы өнімі – Altair BASIC болды. Altair 8800-де кіріктірілген экран немесе бейне шығару болмағандықтан, оны кез келген деректерді шығару үшін сериялық терминалға (мысалы, VT100-ге үйлесімді терминалға) қосу қажет болды. Терминалға қосу үшін сериялық интерфейс картасын орнату қажет еді. Терминал қолданудың орнына Altair алдыңғы панеліндегі түймелер арқылы бағдарламаланатын болды.
The Altair 8800 is a microcomputer designed in 1974 by MITS and based on the Intel 8080 CPU. Interest grew quickly after it was featured on the cover of the January 1975 issue of Popular Electronics and was sold by mail order through advertisements there, in Radio Electronics, and in other hobbyist magazines. According to Harry Garland, the Altair 8800 was the product that catalyzed the microcomputer revolution of the 1970s. It was the first commercially successful personal computer. The computer bus designed for the Altair was to become a de facto standard in the form of the S 100 bus, and the first programming language for the machine was Microsoft's founding product, Altair BASIC. The Altair 8800 had no built in screen or video output, so it would have to be connected to a serial terminal (such as a VT100 compatible terminal) to have any output. To connect it to a terminal a serial interface card had to be installed. Alternatively to using a terminal Altair could be programmed using its front panel switches.
Тарих
Эд Робертс және Форрест М. Мимс III Киртленд әуе базасындағы Әскери-әуе күштері қару-жарақ зертханасында қызмет еткен кезде, өздерінің электроника саласындағы білімімен модельдік ракеталармен әуесқойларға арналған шағын жиынтықтар жасауға бейімделді. 1969 жылы Робертс және Мимс, сондай-ақ Стэн Кейджл мен Роберт Заллер бірлесіп Альбукеркидегі Робертс гаражында Микроаспаптар және телеметрия жүйелерін (MITS) құрды және модельдік зымырандарға арналған радио хабар таратушылар мен құралдарды сатуға кірісті.
While serving at the Air Force Weapons Laboratory at Kirtland Air Force Base, Ed Roberts and Forrest M. Mims III decided to use their electronics background to produce small kits for model rocket hobbyists. In 1969, Roberts and Mims, along with Stan Cagle and Robert Zaller, founded Micro Instrumentation and Telemetry Systems (MITS) in Roberts' garage in Albuquerque, New Mexico, and started selling radio transmitters and instruments for model rockets.
Калькуляторлар
Модельдік зымыран жиынтықтары шамалы табысқа ие болды және MITS көбірек хоббистерге ұнайтын жиынтықты сынап көргісі келді. 1970 жылғы қарашада шыққан Popular Electronics журналында Opticom таныстырылды – MITS компаниясының LED шам сәулесі арқылы дауыс жіберетін жиынтығы. Мимс пен Кэгл жиынтық бизнесіне қызығушылықтарын жоғалтқан кезде, Робертс серіктестерінен үлесін сатып алып, калькулятор жиынтығын әзірлеуді бастады. Electronic Arrays компаниясы EAS100 жариялады, ол төрт функциялы калькулятор жасауға арналған алты ірі интегралды схема (LSI) чипінен тұратын жиынтық. MITS 816 калькулятор жиынтығы бұл чипсетті пайдаланды және 1971 жылғы қарашада Popular Electronics журналының мұқабасында көрсетілді. Бұл калькулятор жиынтығы 275 долларға сатылды. Форрест Мимс келесі бірнеше жылда осы және басқа жиынтықтарға арналған құрастыру нұсқаулықтарын жазды. Ол әр нұсқаулық үшін төлем ретінде жиынтықтың бір данасын қабылдады. Калькулятор сәтті болды және одан кейін бірнеше жетілдірілген модельдері шықты. MITS 1440 калькуляторы 1973 жылғы шілдеде шыққан Radio Electronics журналында жарияланды. Ол 14 таңбалы дисплейге, жадқа және квадрат түбір функциясына ие болды. Жиынтықтың бағасы болды, ал жиналған нұсқасы . Кейіннен MITS 816 немесе 1440 калькуляторына қосылатын және 256 қадамға дейінгі бағдарламаларды іске қосуға мүмкіндік беретін бағдарламалау құрылғысын жасады. 1972 жылы Texas Instruments өзінің калькуляторлық чипін жасап, басқа коммерциялық модельдерге қарағанда жартысынан кем бағамен толық калькуляторларды сата бастады. MITS және көптеген басқа компаниялар осыдан зардап шекті, ал Робертс ширек миллион долларлық қарызын төлеу үшін күресті.
The model rocket kits were a modest success and MITS wanted to try a kit that would appeal to more hobbyists. The November 1970 issue of Popular Electronics featured the Opticom, a kit from MITS that would send voice over an LED light beam. As Mims and Cagle were losing interest in the kit business, Roberts bought his partners out, then began developing a calculator kit. Electronic Arrays had just announced the EAS100, a set of six large scale integrated (LSI) circuit chips that would make a four function calculator. The MITS 816 calculator kit used the chipset and was featured on the November 1971 cover of Popular Electronics. This calculator kit sold for , or $275 assembled. Forrest Mims wrote the assembly manual for this kit and many others over the next several years. As payment for each manual he often accepted a copy of the kit. The calculator was successful and was followed by several improved models. The MITS 1440 calculator was featured in the July 1973 issues of Radio Electronics. It had a 14 digit display, memory, and square root function. The kit sold for and the assembled version was MITS later developed a programmer unit that would connect to the 816 or 1440 calculator and allow programs of up to 256 steps. In 1972, Texas Instruments developed its own calculator chip and started selling complete calculators at less than half the price of other commercial models. MITS and many other companies were devastated by this, and Roberts struggled to reduce his quarter million dollar debt.
Сынау жабдықтары
Калькуляторлардан өзге, MITS сынақ жабдықтары жиынтығын дайындады. Оларға IC тестер, толқын генераторы, цифрлық вольтметр және бірнеше басқа да құралдар кірді. Сұранысты қанағаттандыру үшін MITS 1973 жылы Альбукеркидегі 6328 Linn NE мекенжайындағы үлкен ғимаратқа көшті. Жаңа орналасқан жерге толқынды дәнекерлеу машинасы және құрастыру желісі орнатылды.
In addition to calculators, MITS made a line of test equipment kits. These included an IC tester, a waveform generator, a digital voltmeter, and several other instruments. To keep up with the demand, MITS moved into a larger building at 6328 Linn NE in Albuquerque in 1973. They installed a wave soldering machine and an assembly line at the new location.
Халықтық электроника
1975 жылғы қаңтардағы «Popular Electronics» журналында Altair 8800 компьютері көрсетілген. 1974 жылғы 29 қарашада жарияланды. Редакторлардың бірі Лес Соломон MITS компаниясы Intel 8080 процессоры негізінде компьютерлік жобамен жұмыс істеп жатқанын білді және Робертс оны әрдайым танымал қаңтар саны үшін ұсына алады деп ойлады. «Телетайп» және Mark 8 компьютерлік жобалары егжей-тегжейлі жоспарлар мен бос баспалы схема тақталарынан ғана тұрды. Хоббишілер барлық интегралды схемаларды және басқа да компоненттерді алудың қиын міндетімен бетпе-бет келді. «Popular Electronics» журналының редакциясы кәсіби көріністегі толық жиынтықты қалады. Эд Робертс және оның бас инженері Билл Йейтс 1974 жылғы қазан айында алғашқы прототипті аяқтап, оны «Railway Express Agency» арқылы Нью-Йорктегі «Popular Electronics» журналына жіберді. Бірақ, тасымалдау компаниясының ереуіліне байланысты, ол жетпеді. Соломонның машинаның бірнеше суреті болды және мақала соларға негізделген. Робертс жаңа үлгі жасауға кірісті. Журнал мұқабасындағы компьютердің алдыңғы панелінде тек қосу-өшіру түймелері мен шамдары (LED) бар бос корпус болды. Дайын Altair компьютері журналда көрсетілген прототиптен мүлдем өзгеше схемалық жиынтыққа ие болды. 1975 жылғы қаңтар саны 1974 жылғы Рождествоға дейін бір апта бұрын дүкендерге түсті және жиынтық ресми түрде (әлі іс жүзінде болмаса да) сатылымға шығарылды.
[[File:Popular Electronics Cover Jan 1975. jpg|thumb|right|January 1975 Popular Electronics with the Altair 8800 computer. Published on November 29, 1974. One of the editors, Les Solomon, knew MITS was working on an Intel 8080 based computer project and thought Roberts could provide the project for the always popular January issue. The TV Typewriter and the Mark 8 computer projects were just a detailed set of plans and a set of bare printed circuit boards. The hobbyist faced the daunting task of acquiring all of the integrated circuits and other components. The editors of Popular Electronics wanted a complete kit in a professional looking enclosure. Ed Roberts and his head engineer, Bill Yates, finished the first prototype in October 1974 and shipped it to Popular Electronics in New York via the Railway Express Agency. However, it never arrived due to a strike by the shipping company. Solomon already had a number of pictures of the machine and the article was based on them. Roberts got to work on building a replacement. The computer on the magazine cover is an empty box with just switches and LEDs on the front panel. The finished Altair computer had a completely different circuit board layout than the prototype shown in the magazine. The January 1975 issues appeared on newsstands a week before Christmas of 1974 and the kit was officially (if not yet practically) available for sale.
Атауы
thumb|жинағы Altair 8800 компьютерімен және танымал Model 33 ASR (Автоматты жіберу және қабылдау) телетипі терминалы ретінде|276x276px|alt=Типикалық MITS өнімінің "Модель 1440 калькуляторы" немесе "Модель 1600 цифрлық вольтметрі" сияқты жалпы атауы болды. Эд Робертс компьютердің дизайнын аяқтап, оның атауын Popular Electronics редакторына қалдырды. Алтаир атауының бір түсіндірмесі, кейіннен редактор Лес Соломон алғашқы Altair Компьютерлік Конвенциясында (1976 жылдың наурызында) тыңдаушыларға айтқандай, Лестің 12 жасар қызы Лореннен шыққан. "Неге оны Алтаир деп атамасқа?" деді ол. "Энтерпрайз бүгін сол жаққа барады." Star Trek эпизоды, мүмкін, "Amok Time" болса керек, себебі бұл The Original Series-тен Enterprise экипажын Altair (Алты) жұлдызына алып баратын жалғыз эпизод. Тағы бір түсінік бойынша, Алтаир бастапқыда PE 8 (Popular Electronics 8 бит) деп аталатын жоспарланған, бірақ Лес Соломон бұл атауды тым қарапайым деп ойлады, сондықтан Лес, Александр Бурава (қатысушы редактор) және Джон Маквей (техникалық редактор) "Бұл жұлдызды оқиға, сондықтан оны жұлдыздың атымен атайық" деп шешті. Маквей аспандағы ең жарық он екінші жұлдызды "Алтаир" деп ұсынды.
thumb|A kit built Altair 8800 computer with the popular Model 33 ASR (Automatic Send and Receive) Teletype as terminal|276x276px|alt=The typical MITS product had a generic name like the "Model 1440 Calculator" or the "Model 1600 Digital Voltmeter". Ed Roberts was busy finishing the design and left the naming of the computer to the editors of Popular Electronics. One explanation of the Altair name, which editor Les Solomon later told the audience at the first Altair Computer Convention (March 1976), is that the name was inspired by Les's 12 year old daughter, Lauren. "She said why don't you call it Altair – that's where the Enterprise is going tonight." The Star Trek episode is probably "Amok Time", as this is the only one from The Original Series which takes the Enterprise crew to Altair (Six). Another explanation is that the Altair was originally going to be named the PE 8 (Popular Electronics 8 bit), but Les Solomon thought this name to be rather dull, so Les, Alexander Burawa (associate editor), and John McVeigh (technical editor) decided that: "It's a stellar event, so let's name it after a star." McVeigh suggested "Altair", the twelfth brightest star in the sky.
Intel 8080-тің
Эд Робертс бағдарламаланатын калькуляторларды жобалап, өндірген және 1974 жылы қол жетімді микропроцессорларды жақсы білген. Ол Intel 4004 және Intel 8008 жеткілікті қуатты емес деп ойлады (әрине, Intel чиптеріне негізделген бірнеше микрокомпьютерлер нарықта болды: 1972 жылы құрастырылған Microsystems International компаниясының CPS 1, 4004 үлгісіндегі MIL MF7114 чипін пайдаланды, 1973 жылғы қаңтарда француз компаниясы R2E Micral және 1974 жылы канадалық Micro Computer Machines компаниясы MCM/70 сатты); National Semiconductor IMP 8 және IMP 16 сыртқы аппараттық құралдарды қажет етті; Motorola 6800 әлі де әзірлену үстінде болды. Сондықтан ол 8 биттік Intel 8080-ді таңдады. Сол кезде Intel-дің негізгі бизнесі компьютерлік компанияларға мыңдаған жад чиптерін сату болды. Олардың шағын микропроцессорларды сату тәжірибесі болмады. 8080 1974 жылғы сәуірде ұсынылғанда Intel бірлік бағасын ($360.0, 1974 жылғы бағасы соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) белгіледі. "Осы санның дыбысы жақсы естілді", - деп еске алды 1984 жылы Intel-дің Дейв Хаус. "Сонымен қатар, ол компьютер еді, ал олардың бағасы мыңдаған долларды құрады, сондықтан біз оны ақылға қонымды баға деп санадық". Эд Робертс калькулятор чиптерін көтерме бағамен сатып алу тәжірибесіне ие болды және ол 8080 микропроцессор чиптері үшін ($75.0, 1974 жылғы бағасы соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) бағаны келісе алды. Intel Intel 8 микропроцессорлық даму жүйесін жасады, ол әдетте өте пайдалы бағамен сатылды. Ол Altair 8800-ге функционалдық тұрғыдан ұқсас болды, бірақ ол кең ауқымды перифериялық құрылғылар мен дамыту бағдарламалық жасақтамасы бар коммерциялық деңгейдегі жүйе болды. Кейбір сатушылар MITS-ке сыртқы түріне зақым келген немесе нашар сапалы чиптер жеткізіліп жатқанын айтты. 1975 жылдың шілдесінде Intel өзінің сату бөліміне MITS Altair 8800 компьютері стандартты Intel 8080 бөліктерін пайдаланғанын хабарлаған хат жіберді. Сату бөлімі Intellec жүйесін оның артықшылықтарына сүйене отырып сатуы керек және MITS сияқты құнды клиенттер туралы кемсітетін пікірлер білдірмеуі керек. Хат 1975 жылғы тамыз айындағы MITS Computer Notes журналында жарияланды. "Сыртқы түріне зақым келген" қаңсық туралы әңгіме көп жылдар бойы көптеген есептерде пайда болды, бірақ MITS және Intel екеуі де 1975 жылы жазбаша түрде жоққа шығарды.
Ed Roberts had designed and manufactured programmable calculators and was familiar with the microprocessors available in 1974. He thought the Intel 4004 and Intel 8008 were not powerful enough (in fact several microcomputers based on Intel chips were already on the market: the Canadian company Microsystems International's CPS 1 built in 1972 used a MIL MF7114 chip modeled on the 4004, the Micral marketed in January 1973 by the French company R2E and the MCM/70 marketed in 1974 by the Canadian company Micro Computer Machines); the National Semiconductor IMP 8 and IMP 16 required external hardware; the Motorola 6800 was still in development. So he chose the 8 bit Intel 8080. At that time, Intel's main business was selling memory chips by the thousands to computer companies. They had no experience in selling small quantities of microprocessors. When the 8080 was introduced in April 1974, Intel set the single unit price at ($360.0 in 1974 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in ). "That figure had a nice ring to it," recalled Intel's Dave House in 1984. "Besides, it was a computer, and they usually cost thousands of dollars, so we felt it was a reasonable price." Ed Roberts had experience in buying OEM quantities of calculator chips and he was able to negotiate a price ($75.0 in 1974 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in ) for the 8080 microprocessor chips. Intel made the Intellec 8 Microprocessor Development System that typically sold for a very profitable It was functionally similar to the Altair 8800 but it was a commercial grade system with a wide selection of peripherals and development software. Customers would ask Intel why their Intellec 8 was so expensive when that Altair was only Some salesmen said that MITS was getting cosmetic rejects or otherwise inferior chips. In July 1975, Intel sent a letter to its sales force stating that the MITS Altair 8800 computer used standard Intel 8080 parts. The sales force should sell the Intellec system based on its merits and that no one should make derogatory comments about valued customers like MITS. The letter was reprinted in the August 1975 issue of MITS Computer Notes. The "cosmetic defect" rumor has appeared in many accounts over the years although both MITS and Intel issued written denials in 1975.
Altair BASIC бағдарламасы
Эд Робертс Traf O Data компаниясынан машина үшін BASIC бағдарламалау тілі болатынына қызығушылық таныта ма деп сұраған хат алды. Ол компанияға қоңырау шалып, жеке үйге жетті, онда ешкім BASIC туралы естімеген. Шындығында, хатты Билл Гейтс пен Пол Аллен Бостон аймағынан жіберген, бірақ олар әлі BASIC-ті ұсына алмаған еді. Олар Робертске хатқа байланысты қоңырау шалып, ол қызығушылығын білдірді, сосын екеуі PDP 10 мейнфрейм компьютерінде 8080 үшін өздері жасаған симуляторды пайдаланып BASIC интерпретаторын жасауға кірісті. Олар 30 күннің ішінде басқа біреу олардан бұрын жасап шығарады деп ойлады, және симуляторда жұмыс істейтін нұсқасы болғаннан кейін Аллен Альбукеркиге ұшып барып, Altair BASIC (MITS 4K BASIC) бағдарламасын қағаз лентада жеткізді. Оны алғаш іске қосқанда "READY" деп шықты, сосын Аллен "PRINT 2+2" деп теріп, ол дереу дұрыс жауапты – "4" деп шығарды. Lunar Lander ойыны да енгізілді, ол да жұмыс істеді. Гейтс көп ұзамай Алленмен бірігіп, алғаш "Micro Soft" деп жазылған Microsoft компаниясын құрды.
Ed Roberts received a letter from Traf O Data asking whether he would be interested in buying what would eventually be the BASIC programming language for the machine. He called the company and reached a private home, where no one had heard of anything like BASIC. In fact the letter had been sent by Bill Gates and Paul Allen from the Boston area, and they had no BASIC yet to offer. When they called Roberts to follow up on the letter he expressed his interest, and the two started work on their BASIC interpreter using a self made simulator for the 8080 on a PDP 10 mainframe computer. They figured that they had 30 days before someone else beat them to the punch, and once they had a version working on the simulator, Allen flew to Albuquerque to deliver the program, Altair BASIC (aka MITS 4K BASIC), on a paper tape. The first time it was run, it displayed "READY", then Allen typed "PRINT 2+2", and it immediately printed the correct answer: "4". The game Lunar Lander was entered in, and this worked as well. Gates soon joined Allen and formed Microsoft, then spelled "Micro Soft".
Altair DOS-тың нұсқасы
1975 жылдың соңында хабарланған, ол 1977 жылдың тамызында сатуға түсті.
Announced in late 1975, it started shipping in August 1977.