Кіріспе

Карфаген генералы (б.з.д. 202 жылы қайтыс болды) Гасдрубал Гиско (б.з.д. 202 жылы қайтыс болды), ʿАзрубаал Герсакунның ұлы, деген атаудың латыншасы, екінші Пуникалық соғыс кезінде Иберия (Гиспания) мен Солтүстік Африкада Римге қарсы соғысқан карфаген генералы.

Өмірбаян

Гасдрубал Гиско Иберияға әскермен бірге 215 жылы көктемде Дертоса шайқасында Гасдрубал Барка жеңілгеннен кейін жіберілді. Ол Іберияға біздің заманымыздан бұрын 214 жылы келген. Оның келуі Барсидтер отбасының бұл жердегі абсолютті билігін жойды. 212 жылы біздің заманымызға дейінгі екі римдік қолбасшы Иберияда Публий Корнелий Сципион және Гней Корнелий Сципион Кальвус шабуылға шығуға шешім қабылдады. Публий Сципион Хасдрубал мен Маго Барканың қолбасшылығындағы Карфаген әскерлеріне қарсы аттанды, оларды Масиниссаның қолбасшылығындағы Нумидия атты әскері күшейтті. Кастуло маңындағы шайқаста Рим әскері жеңіліп, Публий Сципион қаза тапты. Осы жеңістен кейін Хасдрубал өзінің әскерін Хасдрубал Барканың әскеріне қосылуға асықты. Карфагендіктердің біріккен күштері Гней Сципионы Илорка маңында тұтқындап, тағы бір жеңіске қол жеткізді, Гней Сципион ағасы Публийдің өлімінен кейін бір айдан аз уақыттан кейін өлтірілді. Хасдрубал Барка Баэкула шайқасынан қашып, Италияға кеткеннен кейін, Гиско Лузитанияда жалдамалыларды жинауға кетті. 207 жылы Хасдрубал Иберия түбегінің оңтүстігіндегі Гадеске жақын жерде болды, онда оған Маго Барка қосылды. 206 жылы Хасдрубал өзінің әскерін 70 000 жаяу әскер мен 4500 атты әскерге дейін көбейту үшін жаңа әскер жинады. Алайда, оған және Магоға Публий Сципионның ұлы Сципион Африкан шабуыл жасап, Илипа шайқасында қатты жеңілді. Осыдан кейін Хасдрубал Солтүстік Африкаға аттанды. Сол жерде ол батыс Нумидиядағы бербер тайпасы Масаесилидің патшасы Сифаксты Римге қарсы Карфагенмен одақтасуға көндірді. Хасдрубал Сифакқа қызын Софонисбаны үйлендіру арқылы осы мақсатқа жетті. 204 жылы Сципион Солтүстік Африкаға қоныс аударғанда, оған Хасдрубал мен Сифакс 80 000 жаяу әскер мен 13 000 атты әскер қарсы шықты. Келіссөздер жалғасып жатқанда, Сципион және оның жаңа одақтасы Масинисса (бұл, әрине, басқа Нумидиялық фракцияның басшысы Сифакстың Карфагендіктерге ауысқан кезіндегідей, римдіктерге адалдықты ауыстырған) Карфагендік Нумидия лагеріне жасырын түрде жақындап, оны өртеп жіберді. Полибийдің айтуынша, карфагендіктер мен нумидиялықтар 40 000-нан астам адамды жойды. Сифакс Карфагенді тастап кетпеу үшін әйелі Софонисбаның ықыласына ие болған көрінеді. Олар тағы да шайқасқа шықты, бірақ Багбрадес шайқасында Сципион мен Масинисса үлкен қырғынға ұшырады. Хасдрубал Карфагенге оралды, ол жерде ол б.з.д. Генерал ретінде ол Барсид ағайындыларының класына жатпады, бірақ Ливий оны "Гамилкардың үш ұлынан кейін осы соғыстың ең жақсы және ең көрнекті генералы" деп сипаттады. Басқа бір үзіндіде Ливий Хасдрубалды "айырмалы түрде шегіну кезінде жылдамдығын көрсеткен генерал" деп сипаттаған Квинт Фабий Максимус Веррукоздан әлдеқайда мақтаулы сөз келтіреді. Ол дипломатиялық қарым-қатынас жасауда керемет талантты болды және үш рет үлкен әскерлерді көтерді, Иберия мен Африкада ауыр жеңілістерден кейін. Полибий Карфагендіктердің Ибериядағы ең адал досы деп атаған Андобалестен көп ақша алуға тырысқанын айтады. Полибийдің айтуынша, Андобалес ақша төлеуден бас тартқанда, Хасдрубал оған жалған айып таққан және қыздарын тұтқынға алуға мәжбүр еткен.