Кіріспе

1964 жылы шыққан Филип К. Диктың ғылыми-фантастикалық романы Альфана Ай кландары - американдық жазушы Филип К. Диктің 1964 жылы шыққан ғылыми-фантастикалық романы. Бұл оның 1954 жылы Galaxy Science Fiction журналында алғаш рет жарияланған "Shell Game" атты қысқа әңгімесінен алынған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жер мен жәндікті Альфа III арасындағы соғыс он жыл бұрын аяқталды. (Романға сәйкес, "Альфане" біздің жүйемізге ең жақын жұлдызға, Альфа Центаврға қатысты). Жаулықтардың аяқталғанына бірнеше жыл өткеннен кейін Жер Альфане жүйесіндегі, Альфа III М2 деген өз тәуелсіз колониясын нығайтуға ниетті. Алфа III М2 планетасының тұрғындары басқа Альфа жүйелерінің отаршылдарына арналған бұрынғы ғаламдық психиатриялық мекеме ретінде, отарлаудың қысымына төтеп бере алмай, жылдар бойы бейбіт өмір сүрді. Бірақ медициналық миссия ретінде Жер планетасы олардың колониясын қайтарып алуды жоспарлап отыр. Осы жағдайға байланысты Чак Риттерсдорф пен оның әйелі Мэри ажырасып жатыр. Олар өздерінің жеке жолдарына бара жатыр деп ойласа да, олар көп ұзамай өздерін Alpha III M2-де қайтадан бірге табады. Мэри үкіметтік жұмыста сол жаққа барады, Чак оны қашықтан басқару симуляторы арқылы Мэриді өлтіру мүмкіндігі ретінде қарайды. Жол бойы оған өзінің Ганимедтік шырышты көршісі Лорд Руннинг Клам басшылық етеді, ал Мэри өзін Альфане симпатизаторы, комик Банни Хентманның манипуляциялағанын көреді.

Кландар

Альфа III М2 бойынша психиатриялық диагностикалық топтар өзін псевдоэтностар сияқты касталарға бөліп отыр. Тұрғындар жеті клан құрды: Парлар - параноямен ауыратын адамдар. Олар мемлекет қайраткерлері ретінде қызмет етеді. Жоғарғы кеңестегі Паре өкілі Габриэль Бэйнс, ал олардың қонысы Адольфвилл деп аталады (Адольф Гитлер есімімен). Ол Альфа III М2 солтүстік секторында орналасқан және қатты қорғалған. Бұл жерде Жоғарғы кеңес ғимараты орналасқан, ол тастан салынған, алты қабатты ғимарат, Адольфвиллдегі ең үлкені. Манслар - маньяк адамдар. Олар - ең белсенді, жауынгерлік топ. Манс өкілі - Говард Стро. Манс қонысы Да Винчи Хайтс деп аталады. Ол әртүрлі, бірақ тәртіпсіз, эстетикалық бірлігі жоқ, "жұмыстарды аяқтамай бастаған, бірақ аяқталмаған" деп сипатталады. Сонымен қатар, М2 Альфа III теледидарлық хабар таратушысы да осы жерде орналасқан. Олардың мен Парелер арасындағы шиеленістер болуы керек, Манселер үнемі төңкеріс жасауға тырысады. Скицтер шизофрениямен ауырады. Олар ақындық топқа жатады, олардың кейбіреулері діни көрнекілік иелері. Адольфвиллдегі екі жылдық кездесуге Скиц делегаты Омар Даймонд келеді. Скиц қаласының аты Жанна д'Арк, "материалдық жағынан кедей, бірақ мәңгілік құндылықтарға бай". Хибс - гебефрениямен (ұйымсыз шизофрениямен) ауыратын адамдар. Олардың қонысы - Гандитаунда. Басқа кландар үшін олар тек қол еңбегі үшін ғана пайдалы. Олардың өкілі - Якуб Симеон. Гандитаунда "картоннан жасалған үйлердің қоқыс үймегі" сияқты. Скицтер сияқты, кейбір хибтер де діни көрнекілер; бірақ олар аскетикалық қасиеттілерді шығаруға бейім, ал шизофрениялық топ догматиктерді шығарады. Мысалы, "Хиб халқының атақты киелі Игнац Ледебур қаладан қалаға жүріп, өзінің зиянсыз хиб тұлғасының жылулығын таратып, руханилықты шашыратып жіберді". Тағы бір көрнекті Хиб кейіпкері - Сара Апостолес; ол Омар Даймонд және Игнац Ледебурмен бірге "Киелі Триумвират" деп аталады. Полилер полиморфты шизофрениямен ауырады. Анет Голдинг - политеатриялық делегаттың Жоғарғы кеңеске мүшелігі. Олардың қонысы "Гамлет Гамлет" деп аталады. Олар қоғамның шығармашылық мүшелері, жаңа идеялар шығарады. Алфа III М2 планетасындағы әрбір кланның балалары Полис болып туылған, ортақ, орталық мектепке Полис ретінде барған, олар 10-11 жасқа дейін ерекшеленбеген. Кейбіреулер ешқашан ерекшеленбейді, бұл олардың кейбіреулерінде психикалық бұзылулар жоқ екенін көрсетеді. Обком - бұл маңдайшалық-компульсивті бұзылысы барлар, олардың өкілі Ингред Хибблер. Олардың орналасқан жері аталмаған. Олар қоғамның кеңсе қызметкерлері мен лауазымды адамдары, өздерінің идеялары жоқ ритуалдық қызметшілер. Олардың консервативтілігі полилердің радикалды қасиеттерін теңестіреді және қоғамға тұрақтылық береді. Дептерде клиникалық депрессия бар. Олардың Жоғарғы Кеңестің өкілі Дино Уоттерс және олардың қаласының аты - Котон Мэтэр Эстейтс, олар "түнегі түнексіз" өмір сүреді.

Қабылдау

2014 жылы Guardian газетінде жазған Сандра Ньюман Альфаны "Ғылыми фантастиканың Жабайы батыс дәуірінің үлгісі ретінде келтіреді, (егер) сюжеттер кез-келген жерде немесе еш жерде жүріп кетуі мүмкін", сюжет "күлкілі" және "қарақаттанушы" екенін және "бұл жақсы жазылған кітаппен жасауға болмайтын әсерді тудырады" деп мәлімдейді.