Кіріспе

Трансгендерлік адамдар жүргізетін процедуралар "Дауыс терапиясы" немесе "дауыс жаттығулары" адамның дауысын жақсарту немесе өзгерту үшін қолданылатын хирургиялық емес әдістерді білдіреді. Дауыс адамның жынысы мен жынысына әлеуметтік белгі болғандықтан, трансгендерлер өздерінің дауыстарын өз жынысына тән етіп, осы жынысқа ұқсату ықтималдығын арттыру үшін жыныстық ауысудың бір бөлігі ретінде жиі дауыс жаттығулары немесе терапиясын жүргізе алады. Дауыс пен сөйлеу ерекшеліктерінің жыныстық сәйкестікке сәйкес болуы трансгендерлік адамдар үшін маңызды, олардың мақсаты әйелдікке айналу, бейтараптандыру немесе еркектік ету болсын. Өз дауыстарын әйелдікке айналдыруға тырысатын транс-адамдар логопедтік қызмет іздейтін ең үлкен топты білдіреді, сондықтан трансгендерлік дауысқа қатысты зерттеулердің көпшілігі дауыс маскулинизациясына қарағанда дауыс феминизациясына назар аударды. Терапия дауыс феминизациялауында тиімді екені дәлелденді, ал дауыс жиілігі, дауыс салмағы және дауыс резонансы сияқты кейбір дауыс сипаттамаларын өзгерту осы әсерге көмектеседі. Бастапқыда дыбыс биіктігімен тығыз байланысты негізгі жиілік дауысты феминизациялаудың ең тиімді сипаты деп саналған. Бастапқы жиілікті көтеру дауысты әйелшелендіруге көмектеседі. Алайда, әр адамның сөйлеу мен дауыс туралы әртүрлі көзқарасы болуы мүмкін, сондықтан ерекше ерекшеліктер мен олардың әйелдікке әсері әр адамнан әр адамға өзгеше болуы мүмкін, және көптеген адамдар негізгі жиіліктің өзгеруіне қанағаттанбайды. Әйелдік немесе еркек дауысты деп есептелетін нәрсе жас, аймақ және мәдени нормаларға байланысты әртүрлі болады. Алайда, тестостеронды алмастыру терапиясы адамның дауысын әрқашан қалаған деңгейге дейін тереңдетіп бермейді, ал басқалары еркелетуші гормонды терапиядан мүлдем бас тартуды таңдайды. Ауыстық қабаттардың төмен түспеген, кішкентай кеуде қуысында шамадан тыс дамуы тұрақты құлақшылдықпен және өтуге мүмкіндік бермейтін "қамалған дауыстық" деп аталатын жағдайға әкелуі мүмкін. Трансгендерлік еркектерге тағылымдамадан пайда болатын басқа салалар - ауыздық және жоғары CQ (жабық коэффициент, дауыс қабаттарының қанша уақытқа дейін тиісу циклына қанша уақытқа дейін әсер етуінің коэффициенті), "ауыр" немесе "буззи" дауыс сапасына жауапты.

Дауыстағы гендерлік түсінік

AI дауысты жынысты анықтау мысалдарында жынысты қабылдауды әсер ететін негізгі белгілер негізгі жиілік пен формативті жиілікті, сондай-ақ cepstral шыңын (дисфонияның жоғары ықтималдығын көрсететін төмен мәндері бар дауыс гармониясының шамамен өлшемі) және бірінші және екінші гармониялар арасындағы энергияның төмендеуін қамтитын қосымша көзге байланысты өлшемдерді қамтиды. 2020 жылы International Journal of General Medicine журналында жазылған зерттеуде гендерлік пікіріне қатысы бар басқа факторлар да атап өтілді: "Тілдің әйелдік болып саналуы үшін ең аз F0 мәні 180 Гц қажет". Дауыстық жынысты баяндамашылар негізгі жиілік сияқты нәрселер бірдей болғанымен, тіпті, әсіресе, формативті жиіліктердің өзгергенін көрсек, гендерлік баяндама үшін маңызды болып табылатын негізгі жиілікпен қатар.

Емдеу әдістері

Емдеу жеке немесе топтық режимде жүргізілуі мүмкін. Трансгендерлік дауыс терапиясының ең көп таралған бағыты - биіктікті көтеру немесе төмендету; дегенмен, жеке адамның жұмыс істеуі үшін басқа жыныстық белгілер маңызды болуы мүмкін.

Төменгі биіктік

Өздерінің жаңа дауыстарын қалай қолдану керектігін үйренбегендіктен кейбір трансгендерлер бұлшық еттерінің шиеленісуіне әкелуі мүмкін. Трансгендерлік адамдарға медициналық көмек көрсету бойынша 2009 жылғы Канадалық зерттеуде ақпараттық өшіру және институционалдық өшіру ең басты кедергілер ретінде анықталды. Жасөспірім шақта дауыстық жолдың көлемі мен дауыстық қабаттың ұзындығы, әсіресе, туған кезде еркек болып тағайындалғандар үшін, өседі, бұл дауыс пен биіктікке әсер етеді. Осы физикалық және гормоналды өзгерістердің салдарынан дыбыс биіктігіне назар аудару қиын. Бұрынғы зерттеулер ересектерге арналған терапияның тиімді болатынын көрсеткен.

Дау

Трансгендерлік адамдардың дауыстарымен жұмыс істейтін мамандар үшін екі үлкен дау бар. Біріншісі - дауыс хирургиясы, екіншісі - гендерлік сұйықтық және бигендерлік дауыс терапиясы. Ауыстық хирургияны қолдану туралы мамандардың пікірлері әртүрлі. Қазіргі уақытта операцияның нәтижелерін, әсіресе ұзындықтық деректерді, жеткіліксіз, ал нәтижелер уақыт өте келе жақсы бақыланбаған. Осыған байланысты кейбір SLP-тер фонохирургияны тиімді емдеу мүмкіндігі деп ойламайды. Басқалар осылай деп санайды, ал тағы басқалары оны тек "соңғы шара" ретінде қарастыру керек деп санайды, өйткені терапияда қалаған дыбыс өзгерісі байқалмайды. Сыншылар нәтижелердің өзгеруін, нәтижелер туралы деректердің жоқтығын және дауыс сапасының нашарлауы, дауыс қаттылығының төмендеуі, жұту / тыныс алу, тамақ ауруы, жара инфекциясы және шабыну сияқты жағымсыз әсерлерді дауыстық хирургиядан аулақ болу себептері ретінде келтіреді. Оның жақтастары хирургиялық операция адамның дауысын қайта-қайта созылатын стресстен қорғайды деп айтады. Операция жасау туралы шешімді емделуші өзі қабылдайды, оған тәжірибелі дәрігер мен дәрігердің көмегі қажет. Гендерлік сұйықтық дауысты пайдалану туралы да келіспеушіліктер бар. Адам өзінің вокалды репертуарында еркек және әйел дауыстарын бірге алғысы келуі мүмкін, мүмкін, өздерінің жыныстық сұйықтығы бар жеке басына сәйкес келуі немесе әр түрлі контексте әртүрлі жыныстар ретінде оқылуы мүмкін. Кейбір дәрігерлер гендерлік сұйықтықты дауыспен үйретуді ұнатпайды, өйткені бұл жаттығудың мүмкіндігін азайтады және адамның бір дауыстан екіншісіне ауысуы дауыс жиектеріне қиын немесе тіпті зиянды болуы мүмкін. Дегенмен, Дэвис, Папп және Антони (2015) әртүрлі акцент пен диалекттерді қолдану үшін актерлердің қабілетіне және әртүрлі тілдерді үйрену үшін адамдардың гендерлік сұйықтықты дауыспен оқытудың тиімді емдеу мақсаты болуы мүмкін екендігінің белгісі ретінде сілтеме жасайды.