Кіріспе

Британдық археолог (1931-2021) ағылшын археологы Элизабет Байард Френч, ФСА (Уэйс; 1931 жылдың 19 қаңтары - 2021 жылдың 10 маусымы), сондай-ақ Лиза Френч деп те белгілі, британдық археолог және академик, Микен Грекиясында, әсіресе қыш және терракота мүсіндері мен Микень жерінде маманданған. Ол Афиныдағы Британ мектебінің (БСА) директоры болып қызмет еткен алғашқы әйел болды. Уэйс өзінің ерте өмірінің көп бөлігін Грецияда өткізді, онда оның әкесі Алан Уэйс BSA директоры болды. Ол Микенде сегіз жасында алғашқы археологиялық қазбаларға қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Грекиядан АҚШ-қа көшірілді, содан кейін ол қысқа уақыт бойы Мысырда өмір сүрді. Кейін ол білімін Кембридждегі Челтенхэм әйелдер колледжінде және Ньюнхэм колледжінде аяқтады. Кеймбриджден шыққаннан кейін ол Лондон университетінің колледжінде археологиялық консервацияны оқыды және 1961 жылы Лондонда докторантураны бітірген кезде орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Уэйс 1959 жылы археолог Дэвид Френчке үйленді. Ол көп жылдар бойы Микенде және Грекия мен Түркияның басқа жерлерінде қазба жұмыстарын жүргізді, ол күйеуімен бірге Анкарадағы Британ институтында өмір сүрді. 1975 жылы ажырасқаннан кейін ол Ұлыбританияға оралды, онда 1976 жылдан 1989 жылға дейін Манчестер университетінде жұмыс істеді. 1989-1994 жылдар аралығында BSA директоры ретінде ол Микенде қосымша далалық жұмыс пен қазба жұмыстарын аяқтады және осы жерден табылған деректерді жариялады. Ол 1994 жылдан Кембриджге оралды, онда микендік қыш бұйымдары туралы дәріс оқыды және 2021 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Элизабет Байард Уэйс 1931 жылы Лондонда археологтар Алан Уэйс пен Хелен Уэйс (туған аты Пенс) және Уэйстің әріптесі Карл Блегеннің құдай қызы болып дүниеге келді; отбасы ол 3 жасында Кембриджге көшіп барды. Ол 1939 жылы 8 жасында Микенадағы әкесімен бірге қазба жұмыстарына қатысқан. Осы қазбадан кейін отбасы Афинада қалды, онда Уэйс Британдық кеңестің мектебінде оқыды; Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Уэйс анасымен бірге 1940 жылы маусымда Америкаға кетті, ал 1944 жылы оның әкесі Александриядағы Фарук I университетінде классика және археология профессоры болып тағайындалған кезде Александрияға келді. 1946 жылы отбасы Ұлыбританияға оралды, онда Уэйс мектепті Челтенхэм әйелдер колледжінде аяқтады. Жазда ол Уэйстің Микендегі қазба жұмыстарына қатысқан. Осы уақыт ішінде ол студенттік ретінде Афинадағы Британ мектебінде оқыды (19589) және Халықаралық университет әйелдері федерациясының Вирджиния Гилдерслив стипендиясының арқасында келесі жылы (195960) Грецияда Микен материалдарын зерттеумен өткізді. Докторлық диссертациясында ол Микен терракоталық мүсіндер сериясының егжей-тегжейлі жіктелу схемасын әзірледі. Ол Микенде көптеген жылдар бойы, 1950 жылдан 1957 жылға дейін әкесі Алан Уэйспен бірге және оның өліміне дейін Лорд Уильям Тейлор мен Джордж Милонаспен бірге қазба жұмыстарын жүргізді. Ол Микен керамикасының жүйелі жіктелуін жасап, археологиялық табылғандардың салыстырмалы уақытын белгілеуге мүмкіндік берді. Френч пен Тейлор Кеннет Уордлмен бірге Микен қазбаларынан шыққан басылымдар сериясының, Well Built Mycenae (1981) бірлескен редакторы болды. Бұл лауазымға алғаш рет әйел адам тағайындалды. Ол 1994 жылға дейін директор болып қызмет етті. және Спирос Яковидис пен Афинаның археологиялық қоғамымен бірлесіп, Микенаның айналасындағы қалдықтарды зерттеуді аяқтады және жариялады. Оның П. С. Стокхэммермен бірлескен жарияланымы "Жаңа зерттеулерді байланыстыру: Микена мен Тиринстің қыш құмырасы б.з.д.

Жеке өмір

Френч 1959 жылдан 1975 жылға дейін археолог Дэвид Френчпен (19332017) тұрмыста болды; 1956 жылы Микеньдегі материалдарды зерттеген кезде кездескен жұптың екі қызы, Энн және Кэтрин болды. Ол 2021 жылы 10 маусымда 90 жасында Кембридж қаласында қайтыс болды.