Кіріспе

Американдық археолог Харриет Энн Бойд Хоуз (11 қазан 1871 – 31 наурыз 1945) – новатор американдық археолог, медбике, гуманитарлық көмек көрсетуші және профессор. Ол ең белгілісі Гоурнияны ашқан және оның алғашқы директоры болғандығымен танымал, бұл Миной елді мекені мен сарайының Егей теңізіндегі Крит аралындағы алғашқы археологиялық қазбалардың бірі еді. Ол сонымен қатар Агнес Хоппин еске алу стипендиясын алған екінші адам және Америка археология институтында сөз сөйлеген тұңғыш әйел археолог атанды.

Ерте өмір және білім

Харриет Энн Бойд Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келді. Анасы оның бала кезінде қайтыс болғандықтан, Харриетті әкесі төрт үлкен ағасымен бірге тәрбиеледі. Классикалық әдебиеттерді зерттеумен оны алғаш рет ағасы Алекс таныстырды. Гринфилдтегі Проспект Хилл мектебін бітірген соң, ол 1892 жылы Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы Смит колледжін классика мамандығы бойынша (грек тіліне маманданып) бітірді.

Ерте мансап

Солтүстік Каролина және Делавэр штаттарындағы академиялық мекемеде төрт жыл мұғалім болып жұмыс істегеннен кейін, ол Грекия мен оның ежелгі мәдениетіне деген құштарлығын одан әрі дамытып, Грекияның Афина қаласындағы Америка классикалық зерттеулер мектебінде классика ғылымын тереңдете оқыды. Бастапқыда Англияда оқуды жоспарлаған, бірақ археолог Луи Дайердің інісінің кеңесі мен Смит университетінде студент кезінде Амелия Эдвардстың сөйлегенін естіген соң Грекияға баруды шешті. Грекияда болған кезінде ол Грек-Түрік соғысы кезінде Тессалияда ерікті медбике болып қызмет етті. Ол профессорларынан мектептің археологиялық экспедицияларына қатысуға рұқсат сұрады, бірақ оның орнына академиялық кітапханашы болуға ынталандырылды. Хауес 1899 жылы Агнес Хоппин еске алу стипендиясын алған екінші адам болды. Археологиялық қазба жұмыстарында белсенді қатысуға қолдау таппағандықтан, ол қалған стипендия ақшасын алып, Крит аралында, әсіресе аралдың солтүстік-шығыс жағалауындағы Гурния ауданында археологиялық ескерткіштерді іздеуге кетті. Бұл шешімді ол аймақ Грек-Түрік соғысынан жаңа ғана шығып, әлі де қауіпсіз болмағандықтан қабылдады. Оның грек тілін жетік меңгеруі және Грек-Түрік соғысы кезінде Қызыл Крестпен қызмет еткен тәжірибесі жергілікті халықтың оған деген сенімін қозғады, бұл оның жұмысының табысына үлкен үлес қосты. Критте ол британдық археолог Артур Эванс басқарған Кносс қазбасын көрді, ол оған Кавуси аймағын зерттеуді ұсынды. Хауес археология саласындағы біліктілігімен көп ұзамай танымал болды және 1900 жылдың көктемінде төрт ай бойы Кавусиде қазба жұмыстарын жүргізді. Бұл қазбалар барысында Вронда және Кастро жерлерінде соңғы Миной дәуірінің IIIc кезеңіне (1200-600 ж.б.д.), Ерте темір дәуіріне және Ерте архаикалық дәуірге жататын қоныстар мен зираттар табылды. Сол науқанда ол аймақтағы ең маңызды ежелгі грек (яғни Миной мәдениетінен кейінгі) Азория орнында сынақ траншеясын қазып, ол ерте замандағы қала болғандығын көрсетті (шамамен б.з.д. 700-500 жылдар). Қазір Азорияда бес жылдық ірі жоба аясында жаңа қазба жұмыстары жүргізілуде.

Кейінгі академиялық мансап

Сол жылы Хоуз АҚШ-қа қайтып келді. 1900 жылдың соңында ол Смит колледжінде грек археологиясы, эпиграфия және заманауи грек тілін оқытуға қабылданып, 1901 жылы Смиттен магистр дәрежесін алды. Ол 1905 жылға дейін Смитте сабақ берді, сонымен қатар археологиялық сапарлар үшін жиі шетелге барып тұрды. 1901 және 1904 жылдар аралығында Смит колледжінен демалыста болған кезде Харриет Бойд Хоуз Критке оралды, онда ол аралдың солтүстік-шығыс жағалауындағы Гоурниядағы ежелгі минойлық елді мекенді тауып, қазба жұмыстарын жүргізді. Хоуз Грекиядағы маңызды далалық жобаны басқарған алғашқы әйел болды, оның құрамында 100-ден астам жұмысшы болды және ол ерте қола дәуіріндегі минойлық қала орнын толыққанды ашқан және қазған алғашқы археолог болды. Гоурниядан қазбалар нәтижесінде алынған материал Криттегі Ираклион археологиялық мұражайы мен Пенсильвания университетінің археология және антропология мұражайы арасында бөлісті, олар оның қазбаларын қолдады. Оған Смит колледжіндегі сыныптасы Эдит Холл Дохан көмектесті. 1902 жылы ол АҚШ-тағы лекциялық сапарында өз ашылуы туралы айтты және Америка археология институты алдында сөз сөйлеген алғашқы әйел болды. Оның табылғандары туралы есеп, "Гурния, Василики және Иерапетра түйіспесіндегі басқа да тарихи алдындағы орындар" деген атпен 1908 жылы Америкалық зерттеу қоғамынан жарияланды. Ол Эгей теңізі аймағындағы қола және темір дәуіріндегі көптеген елді мекендерді қазып, бұл аймақтағы танымал маманға айналды. 1910 жылы Смит колледжі оған гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесін берді. 1920 жылдан 1936 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін ол Массачусетс штатындағы Уэлсли колледжінде, тарихи әйелдер колледжінде христиандықтан бұрынғы өнер туралы лекция оқыды.

Соғыс медбикесі

Бойд Хоуес Смит колледжін бітіргеннен кейін соғыс уақытындағы медбикелік көмекке қатысты. Ол Грек-түрік соғысында (1897), Испан-американ соғысында (1898) және Бірінші дүниежүзілік соғыста жарақат алған және қайтыс болған әскерлерге күтім жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жұмысына Сербия армиясының жараланған сарбаздары үшін Корфуға жабдықтар жеткізу (1915), Францияда жараланғандарға көмектесу (1916) және Францияда Смит колледжінің көмек бөлімін құру (1917) кірді. Бойд Хоуес соңғы бөлімнің директоры қызметін үш жыл атқарды, осы кезеңде ол YMCA-да медбике көмекшісі ретінде де жұмыс істеді. Отанына оралғаннан кейін Бойд Хоуес Смит колледжінің көмек бөлімі атынан ақша жинау лекцияларын оқып, соғысқа қолдауын жалғастырды.

Жеке өмір

Критке жасаған бір сапарында ол ағылшын антропологы және археологы Чарльз Генри Хоуеспен танысты. Олар 1906 жылдың 3 наурызында үйленді, ал тоғыз айдан кейін ұлдары Александр Бойд Хоуес дүниеге келді. 1910 жылдың тамызында қызы Мэри Несбит Хоуес туғанда Чарльз Дартмут колледжінде оқытып, отбасы Нью-Гэмпшир штатының Ганновер қаласында тұрды. 1920 жылы отбасы Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшті, ал Гарриет Велсли колледжінің профессорлық құрамына қосылды. Хоуес әрқашан академиялық және археологиялық жұмысына, сондай-ақ отбасына берілгендігін сақтап келді.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

1936 жылы Чарльз зейнеткерлікке шыққаннан кейін, олар Вашингтон қаласына көшіп барды, ал Харриет күйеуі қайтыс болғаннан соң онда тұрып қалды. Ол 1945 жылдың 31 наурызында 73 жасында дүние салды. Оның бала кезіндегі үйі Честер алаңында Бостон әйелдерінің тарихи жолында көрсетілген. 1992 жылы оның қызы Мэри Оллсбрук «Бүлікке туған: Харриет Бойд Хоустың өмірі» деген кітап жариялады. Кітапты Харриет Бойд Хоустың немересі Энни Оллсбрук редакциялады.

Шығармалары

Гурния, Василики және Криттегі Иерапетра аралшасындағы басқа да тарихи алдындағы ескерткіштер; Веллс Хьюстон Крамп экспедициясының қазбалары, 1901, 1903, 1904 жж. Гарриет Бойд Хоуес, Бланш Э. Уильямс, Ричард Б. Сигер, Эдит Х. Холл. (Филадельфия, Америка зерттеу қоғамы, ғылым және өнердің тегін мұражайы, 1908). Чарльз Генри Хоуес және Гарриет Бойд Хоуес, Артур Дж. Эванстың кіріспе сөзімен. Крит, Грекияның алға басушысы (Лондон, 1909). Бойд, А. А. 1901 ж. «1900 жылы Криттегі Кавусидегі қазбалар», American Journal of Archaeology 5, 125–157. Бойд, А. А. 1904 ж. «Гурния. Америка зерттеу қоғамының Криттегі Гурниядағы қазба жұмыстарының есебі, 1902–1905 жж.», Археология кафедрасының еңбектері: Пенсильвания Университетінің ғылым және өнер мұражайы I, Филадельфия, 7–44.