Кіріспе

Кириакос С. Питтакис (1798 – 1863) – грек археологы. Ол грек археологиялық қызметінің басшысы, Ежелгіліктер жөніндегі бас ефор болып қызмет еткен алғашқы грек болды. Осы қызметте ол Афина Акрополісіндегі бірнеше ескерткіштерді сақтау және қалпына келтіруді жүзеге асырды. Ол «27 жыл бойы грек археологиясының басты тұлғасы» және «XIX ғасырдың ең маңызды эпиграфтарының бірі» деп сипатталған. Питтакис археолог ретінде өздігінен оқыған, Осман империясының соңғы кезеңінде және Грекия Корольдығының алғашқы жылдарында осы салада белсенді жұмыс істеген азанау гректердің бірі болды. Ол Грекияның археологиялық қызметінің алғашқы жылдарында ықпалды рөл атқарды және археологиялық табылған жерлерді қазу, сақтау және жариялаумен айналысатын жеке меншік ұйым – Афинаның археологиялық қоғамының құрылтайшы мүшесі болды. Ол Акропольді ерте қазу және қалпына келтірудің көп бөлігіне жауапты болды, соның ішінде Эрехтейонды, Парфенон ғибадатханасын, Афина Нике ғибадатханасын және Пропилеяларды қалпына келтіру үшін күш-жігер жұмсады. 1836 жылдан бастап Орталық мемлекеттік ескіліктер мұражайының ефоры, кейіннен генерал-ефоры ретінде ол ежелгі Грекиядан белгілі көптеген ескерткіштер мен артефакттарды сақтау және қорғау үшін жауапты болды. Питтакис грек археологтарының «қаһармандық кезеңінің» соңғы өкілі ретінде сипатталған. Ол қазбашы және археологиялық жазушы ретінде де көп еңбек етті, өзінің бағалауынша 4000-нан астам жазуды жариялады. Ол Грекияның классикалық мұрасын, әсіресе Афина және жақын аралдардағы мұраны ашу және қорғау үшін салған көп еңбегі үшін мақталды, бірақ жүйелі емес және абайсыз тәсілдері үшін сынға түсті. Оның көне ескерткіштерді қайта құруы көбінесе эстетиканы түпнұсқаға адалдыққа басым етті және ол қайтыс болғаннан кейін көбінесе қайтадан қалпына келтірілді. Сондай-ақ, ол өзінің ұлттық сенімдерінің ежелгі ескерткіштерді қайта құруға әсер етуіне жол берді және археологиялық деректерді өз сенімдеріне сәйкес бұрмалады деп айыпталды.

Ерте өмір

Кириакос С. Питтакис 1798 жылы Афинада дүниеге келген. Оның тегі белгісіз, бірақ қарапайым отбасынан шыққан болуы мүмкін. Бір замандасы оны "Акропольдің ұмытылған қоршауының астында дүниеге келген" деп сипаттаған. Ол алғашқы білімін педагогтің ұлы Иоаннис Паламастан алды және 1810 жылдан 1820 жылға дейін Афинаның ортақ мектебінде оқыды. Питтакис археологияны көбінесе өзі оқыды, бірақ он алты жасында француз вице-консулы Луи Франсуа Себастьен Фаувельдің шәкірті болды, оны кейде "Грекиядағы археологияның әкесі" деп атайды. Осы кезеңде Питтакис эпиграфияға қызығушылық танытып, Акрополдан жазуларды көшірді және Осман әскерлерінен жылжымалы ескерткіштерді жасырды. Ол сондай-ақ ерте археологиялық жұмыстарында, антикалық заттарға және грек халқының біліміне ерекше қызығушылық танытқан білімді қоғамнан қолдау алды: 1817 жылы ол қоғамнан зерттеулері үшін қолдау алғаны тіркелген. Питтакис ағылшын аристократы, ақын және филлллен Лорд Байронмен танысып, дос болған. Питтакистің әйелі Айкатеринидің әпкесі Тереза Макри Байронның 1811 жылғы "Афиналық қыз" поэмасының шабыт көзі деп саналады.

Грекияның тәуелсіздік соғысы

1821 жылдың басындағы айларда жағдайдың шиеленісуі мен дайындықтар күшейгеннен кейін наурыз айында Грекияның Тәуелсіздік соғысы басталды. Апрель айында Атикадан келген көтерілісшілер революционерлердің атынан Афинаға кіргенде, түрік гарнизоны Акропольге шегінді. Осман әскерлері шілдеде қаланы қысқа мерзімге қайта басып алды, бірақ тамыз айында көп бөлігін тастап, тек шағын күшті қалдырды. Осыдан кейін халық қайтадан көтеріліс жасап, түріктерді Акропольге кері қуды, соның нәтижесінде 1822 жылдың 22 маусымына дейін (ескі стиль бойынша 10 маусым) жалғасқан Акропольдің бірінші қоршауы басталды. Он сегіз жасында Питтакис Грецияда Осман үкіметіне қарсы күресу үшін құрылған ұлтшыл құпия қоғамға қабылданды. Оны осы қоғамға кейін танымал классик болған Φίλιππος Ιωάννου және Питтакистің өмірі бойындағы досы және бәсекелесі Александрос Ризос Рангавис қабылдаған болуы мүмкін. Питтакис 1821-1822 жылдары Афинада болып, Акропольді қоршап, ақырында қайта басып алған грек әскерлерінің қатарында болды. Ол 1822 жылдың маусымында қоршау кезінде болған бірнеше жүз түрік тұтқынының қырғынына куә болған немесе қатысқан болуы мүмкін. Оның ұстазы, француз вице-консулы Фаувель, аман қалғандардың бір бөлігін екі француз соғыс кемесі келгенге дейін өз үйінде жасырды. Кейін Питтакис 1821 жылы Акропольде қайта ашқан ежелгі бұлақтың, 1822-1827 жылдары осы жерді басып ұстаған грек әскерін таза сумен қамтамасыз еткенін мәлімдеді. Алайда, бұл жайтты грек әскери басшысы Одиссей Андрутсос және швейцар ғалымы Феликс Штейлин де өзіндік жариялады, сондықтан бұл жайт кездейсоқ болған болуы мүмкін. 1822 жылғы қызметі барысында ол 18 ғасырдың соңындағы педагог Иоаннис Венизелос жазған Афина тарихы – Антимос жылнамасының қолжазбасын алды, оны Питтакис 1853 жылы жариялады. Ол 1821-1822 жылдары Атика жағасында орналасқан Эгина және Саламис аралдарында да болды, онда ол соғыс салдарынан Афинадан осы жерлерге көшірілген бірнеше жазуларды тіркеді. Тәуелсіздік соғысы үшін көрсеткен қызметі үшін, ол кейіннен Афина қалалық әкімдігінен «отансүйгіштік туралы куәлік» алды. Оның бауыры соғыс кезінде, бірінші немесе екінші қоршау кезінде (1826-1827 жылдары) Акропольде қаза тауып, жерленді. Соғыс кезінде және одан кейін Питтакис британдық сәулетші Томас Левертон Дональдсонмен хат алмасып, Грециядан тыс ғалымдардың қол жеткізе алмайтын археологиялық жаңалықтармен бөлісті.

"Тұңғыш оқ үшін бағаналар" алмасуы

Көптеп сілтеме жасалған анекдотқа сәйкес, Акропольдің бірінші қоршауы кезінде Османдық басқыншылардың қорғасын оқ-дәрісі азайып, оларды біріктірген қорғасын қысқыштарды алу үшін Парфенонның мәрмәр бағаналарын бұзуға кірісті. Питтакис ежелгі храмды сақтап қалу үшін түрік қорғаушыларына оқ-дәрі жіберуге уәде берді, егер олар бағаналарды зақымдамаса. "Міне, оқтар, бағаналарға тиіспеңдер!" деген қысқа сөз тіркесі көбінесе осы оқиғамен байланыстырылады. Бұл, көбінесе, шындыққа жатпайтын әңгіме. Қоршау кезіндегі заманауи хабарламалар гректердің өзі Акрополь қираған жерлеріне артиллериямен атқандығын көрсетеді, ал қираған жерлерді сақтау үшін оқ-дәрі ұсынысы алғаш рет 1859 жылы жазушы Аристотель Валоритистің хатында тіркелді, онда басты кейіпкер Одиссей Андрутсос деп аталды, ол Акрополь қайта басып алынғаннан кейін екі айдан соң ғана Афинаға келді. Оны алғаш рет Питтакиспен Рангавис 1863 жылы Питтакистің қайтысынан кейін айтқан сөзінде байланыстырды. Қазіргі заманғы тарихшы Джеймс Бересфорд анекдоттың пайда болуы немесе кеміндегі танымалдылығы 19-шы ғасырдың ортасында классикалық Грекия жерлерін қазіргі Грек мемлекетіне "қайтаруды" талап ететін, кеңейіп келе жатқан ирредентистік, ұлтшылдық идеологияда және қазіргі гректер мен ежелгі Грекияның мұрасы арасындағы байланысты нығайтуға деген құштарлықта болуы мүмкін деп болжайды. Дегенмен, бұл оқиға грек ұлттық дискурсында, әсіресе Парфенон мәрмәрлерін қайтару туралы пікірталас кезінде, 19-шы ғасырдың басында лорд Элгин бұл ғибадатханадан алып кеткен кезде, Афина әлі де Османдық билік астында болғанда, маңызды орын алатын "қуатты миф" ретінде сипатталды. Грек мәдениет министрі Мелина Меркури және археолог Манолис Андроникос бұл туралы скульптураларды қайтаруды қолдау үшін тарихи факт ретінде айтқан.

Археологиялық мансап

1822 жылы Осман әскерлерінің басым бөлігі Афинадан қуылғаннан кейін, Питтакис қала маңынан археологиялық артефакттарды жинап, бұрынғы Адриан кітапханасы орнында салынған Мегали Панагия шіркеуіне әкеліп орналастыра бастады, осылайша Грекияның алғашқы археологиялық мұражайларының бірін құрды. 1824-1828 жылдары ол Корфудағы Иония академиясында оқыды, онда ғалым және классик Константинос Асопиос оған сабақ берді. Ол заманауи тілдерді, латын тілін және медицинаны оқыды – медицина сол кездегі грек зиялыларының көптеген таңдауы болды, олар көбінесе Германияда білім алды, онда заң, филология және архитектура салаларында білім алу оңай болмады. Археология тарихшысы Василий Петракосқа сәйкес, Питтакис Корфуда Афиналық Айкатеринимен танысты, ол оның болашақ әйелі болды. Оқу кезінде ол археологиялық жұмыстарын жалғастырып, 1825-1826 жылдары Саламисқа оралып, тағы да көптеген жазуларды көшіріп, каталогтады. 1828 жылы ол 1827 жылы тәуелсіз Грекияның алғашқы мемлекет басшысы болған Иоаннис Каподистриядан археологиялық қызметке орналасу үшін өтініш білдірді; Каподистрия оған Элистің сот кеңсесінің бірінші хатшысы лауазымын ұсынды, бірақ Питтакис одан бас тартты. Кейін Питтакис Каподистрияның оған ағылшын тілін үйренуді кеңес бергенін еске алды, осылайша ол ағылшын тілінде сөйлейтін туристерді Афинаның археологиялық ескерткіштерімен таныстырып, Грекия және оның үкіметі туралы олардың пікірлерін біле алатын болар еді, сондай-ақ Каподистрияның ежелгі гректер туралы «ақиқаттан алыс ойларынан» бас тартар еді: Питтакис айтуынша, Каподистрия оған ежелгілердің «тынышсыз екенін және олардан ештеңе үйрене алмайтынымызды» айтқан. Питтакис Афинаға оралып, жазуларды жинау жұмысын қайта бастады, ал кейбіреулерін Corpus Inscriptionum Graecarum жинағына енгізу үшін неміс ғалымы Август Бекке жіберді. Ол өзінің алғашқы кітабының жарық көргенін хабарлады, онда 1600 жаңадан жарияланған жазу бар екенін мәлімдеді. 1829 жылдың басында Саламис және Эгинада қазба жұмыстарын жүргізіп, бірнеше заттарды Грекияның ұлттық археологиялық мұражайының директоры Андреас Мустоксидисқа (содан кейін Эгинада орналасқан) көрмеге қою үшін жіберді.

Грекияның археологиялық қызметі

Кем дегенде 1822 жылдан бері Грекия тәуелсіздік соғысының революционерлері кез келген тәуелсіз грек мемлекетін еуропалық патшалық үйден шыққан мұрагер монарх басқаратынын жариялаған, бұл еуропалық үлкен державалардың консервативті құндылықтарына сәйкес келуді көрсету және сол мемлекеттердің саяси мүдделерін қозғау үшін жасалған еді. 1832 жылдың 7 мамырында [O. S. 25 сәуір 1832], Ұлыбритания, Франция және Ресей өкілдері Бавария князі Отто фон Виттельсбахты Грекияның патшасы етіп таңдады. 1832 жылдың тамызында неміс археологы Людвиг Росс, Питтакистің қарындасы Джейкоб Блэктің қонағы ретінде Афинаға келді; Росс қалаға алғаш рет Питтакистің үйіне барды, онда олар Питтакистің Каподистриямен кездесуі және соңғысының Грекияның тарихына деген көзқарасын талқылады. Питтакис Афинадағы көнеліктердің сақтаушысы болып тағайындалды, ол шетелдік қонақтарға Акропольді аралап көрсетті: солардың бірі американдық жазушы және ақын Натаниел Паркер Уиллис болды, ол Байронның Эрехтейон колонналарының біріндегі өзінің есімінің граффитосын көрсеткенін еске алды. Осы лауазымды қабылдаған Питтакис Білім министрі Иаков Ризос Нерулосқа оның міндетіне Акропольдің шашыраңқы көнеліктерін жинау және оларды сақтауға болатын мұражай құру кіретінін ұсынды. Жаңа патша Отто 1833 жылдың 6 ақпанында Грекияға, сол кездегі ұлттық астана Нафплиоға келді. Питтакис оны қарсы алу үшін Афинадан жіберілген делегацияның мүшесі болды. Білім министрі Спиридон Трикупистің жарлығымен Грекияның археологиялық қызметі құрылды, оның құрамында Питтакис Бавария сәулетшісі Адольф Вайсенбергке есеп беретін Орталық Грекияның "субэфоры" болып тағайындалды; ал Росс Пелопоннес үшін субэфор болып тағайындалды. Питтакис археологиялық қызметте жұмыс істейтін үш гректің бірі болды. Ол Афинадағы археологиялық мұражай үшін орын іздеуді ұсынды. Жергілікті префект Гефест храмын жөндеу үшін 300 драхма, шамамен жоғары орта таптық жалақының бір айлық мөлшеріне тең қаражат сұрады. Питтакис оның орнына Пропилеяны ұсынды және оған жаңа есік салу үшін 50 драхма ғана сұрады. Осман үкіметі 30 тамыз 1832 жылғы Константинополь келісімі бойынша жаңа грек мемлекетін мойындағанына қарамастан, Акропольдағы түрік гарнизоны 1833 жылдың наурызына дейін берілмеді, ал оның кейбір сарбаздары 1835 жылға дейін сол жерде қалды. Питтакис Афинаға оралғаннан үш күн өткен соң, 15 тамыз 1833 жылы [O. S. 3 тамыз 1833 жылы] ол Трикуписке өзімен бірге келмегендерге Акропольге кіруге тыйым салғанын хабарлады. Енді оған осылай етуге өкілеттік берілді, ол Акропольдегі алғашқы ресми жұмыстарын жүргізді, Пропилеяның орталық бөлігіндегі франк және түрік қалдықтарын және оның солтүстік-шығыс залын бұзды, сондай-ақ Акропольден шашырап кеткен көнеліктердің бір бөлігін жинауға кірісті, олардың көбі соңғы екі қоршау кезіндегі бомбалаудан қалған қалдықтар болды. Ол бұрынғы казармаларда осы заттарға уақытша мұражай құрды. Питтакистің басқа міндеттерінің бірі - қазбашылар мен коллекционерлердің үкіметке ұсынған көне бұйымдарын қаржылық бағалау, олар үшін мемлекет төлейтін сыйақыны анықтау болды. Питтакис Афинаға келгенінен бір ай өткен соң, британдық Корольдік теңіз флотының курсанты Парфенон фризінен мүсіннің мұрнын сындырды: курсантқа 3 фунт стерлинг айыппұл салынды (1833 жылы 3,0 фунт стерлинг қазіргі жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең). Питтакис басқа да көне ескерткіштерді қалпына келтіру үшін ақша сұрады, кейіннен ол бұл туралы Британияның Жерорта теңізі флотының бас қолбасшысы Пултенни Малкольмға жазғанын мәлімдеді. Айыппұлдан түскен қаражат Парфенонның айналасындағы алғашқы қазба жұмыстарын қаржыландыруға жұмсалды, ол афиндік антиквариат қоғамының қаржысымен басталды және Питтакис оны жүргізумен айналысты: Рангавистің айтуынша, бұл ақшалай инъекция олардың жалғасуын қамтамасыз ету үшін өте маңызды болды. Питтакис ғибадатхананың ортағасырлық және ерте заманауи ғимараттардан тазалады және оның солтүстік фризі, метопа және әртүрлі жазулардың үш бөлігін қоса алғанда, артефакттарды қалпына келтірді. Қазбаға 1833 жылы Отто өзінің Акропольге алғашқы сапары кезінде барды. Түрік гарнизоны кері қайтқаннан кейін Афина Акрополын бавариялық әскери гарнизон басып алды. 1834 жылдың 30 тамызында [O. S. 18 тамыз 1834], Бавария сәулетшісі Лео фон Кленце кеңесі бойынша патша жарлығымен әскерлер Акропольден шығарылды және аумақ археологиялық ескерткіш деп жарияланды. Питтакистің "көнеліктер сақтаушысы" мәртебесіне ие болғанына және Афина оның субэфоратының құзырына бағынғанына қарамастан, ол жөндеу жұмыстарын жүргізуге таңдалмады: оның орнына бұл міндет патша Оттоның сүйіктісі, Кленце тікелей ұсынған неміс текті Россқа берілді. Росс көбінесе солтүстік Еуропадан, әсіресе пруссиялық Эдуард Шауберт, даттық Христиан Хансен және саксондық Эдуард Лаурент, Дрезденнен келген сәулетшілермен бірге жұмыс істеді. Грек ескерткіштерін қазу және сақтауда грек емес ғалымдардың үстемдігі туған грек зиялыларының наразылығын және Питтакис пен Росс арасындағы шиеленісті тудырды. 1834 және 1835 жылдар арасында Мегали Панагия шіркеуінің құрылысы археологиялық жиынтықты, сол кезде 618 артефактты, көшіруге мәжбүр етті. 1835 жылы Питтакис Афинаның топографиясы және қираған орындары туралы француз тілінде монография жариялады. Бұл жұмыста эпиграфия кеңінен қолданылды, соның ішінде (Питтакистің айтуынша) 800-ден астам бұрын жарияланбаған жазулар бар, және ол этникалық грек жазған алғашқы эпиграфиялық жұмыс деп сипатталды. Осы томда ол Лисикраттың хораг монументінің жанындағы Агия Кира Кандили шіркеуінің қабырғасында аталған Гестияға арналған жазулармен бірге бірнеше иониялық колонна капиталдарын тапқанын жариялады, ол ежегіткі храмды білдіреді деп ойлады. Қазіргі зерттеулер бұл құрылымның классикалық кезеңде түрлі қоғамдық және саяси функцияларды атқарған Пританей болып табынғанын ұсынды, онда Гестияның қасиетті оты саяси қоғамның жүрегі ретінде қарастырылды. Бұл құрылымның бастапқы орны қазір белгісіз.

1836 жылғы "Көмектік жазбалар ісі"

Питтакис Грекияның 1834 жылдан берігі антиквариаттардың бас ефоры Росспен ұзақ араздыққа түсті, бұл грек археологтары мен король Оттоның шақыруымен грек археологиясын басып алған баварлық ғалымдар арасындағы шиеленісті көрсетті. 1834 және 1835 жылдары Афинаның ежелгі порты Пирейдегі қазбалар кезінде б.з.б. V-IV ғасырлар аралығындағы афиналық флоттың басқару және қаржыландыру туралы ақпарат берген «Теңіз жазбалары» деп белгілі бірқатар жазулар табылды. Питтакис жазуларды зерттеп, 9 тамыз 1836 жылы [Көне стиль бойынша 27 шілде 1836 жылы] олар туралы екі мақала жариялады; бұл мақалалар XXI ғасырғы зерттеулерде «барлық жағынан нашар» деп сипатталды. Росс өзінің екі мақаласымен жауап берді және Питтакистің жұмысын «нақты қателерге толы» деп атады; Питтакис Археологиялық қызмет хатшылығына Росс жасаған деп санайтын қорлау үшін «тиісті өтемақы» талап етіп хат жазды, бірақ оның орнына Росстан кешірім сұрауға бұйрық берілді. Росс жазулардың эскиздерін, оларды жариялауға рұқсат алмай тұрып, Corpus Inscriptionum Graecarum үшін Бекке жіберді. Грек билігі Росс әрекеттерінің заңсыз екенін мәлімдеді: Питтакис Росске қарсы баспасөз арқылы шабуыл жасады, ол негізінен тәуелсіздік соғысындағы қызметі мен Росске этникалық неміс ретінде деген сезімсіздігінің арқасында оған қолдау көрсетті. Қоғамдық қысым Росске 20 қыркүйек 1836 жылы [Көне стиль бойынша 8 қыркүйек 1836 жылы] бас ефор лауазымынан кетуге мәжбүр етті, бірақ Білім министрі Яковос Ризос Нероулос премьер-министр Йозеф Людвиг фон Арманспергке одан бас тартуды сұрап өтініш білдірді. Он бір күннен кейін Росс Акропольге барып, ол жүргізген қазбалар кезінде табылған жазуларды зерттеуге тырысты, бірақ Питтакис оған кіруге рұқсат бермеді. Ол 1838 жылға дейін Россқа қарсы жаулы мақалалар жазып, оны шетелдік журналдарға грек жазбаларына ерекше құқық беруге рұқсат бергені, неміс дворяны Герман фон Пюклер-Мускауға ескі заттарды дұрыс емес беруі және елден қашуды жоспарлағаны үшін айыптады. Бұл оқиға Питтакис пен Рангавис арасындағы араздыққа әкелді, оның Питтакиске деген бастапқы қолдауы жағдайдың өзгеруімен қарсылыққа айналды: археологиялық тарихшы Николаос Папазаркадас екі адамның арасындағы кейінгі қарым-қатынасты «құрдымды» деп сипаттады. Папазаркадас Питтакистің Росс әрекеттеріне қарсылығы жеке мүдделерге байланысты болғанын, принципке негізделмегенін айтты, Питтакис 1843 жылдан бастап француз эпиграфтарының мыңдаған грек жазбаларын көшіруіне қарсы наразылық білдірмегенін атап өтті, бұл жобаны премьер-министр Иоаннис Колеттис қолдады. 1836 жылдың қыркүйегінде Росс отставкаға кеткеннен кейін Нероулос Археологиялық қызметті қайта ұйымдастыру туралы жарлық жобасын дайындады, ол Питтакиске қазба жұмыстарына жауапкершілік жүктеді, ал филолог оның академиялық жұмыстарына, ал Афанасиос Иатридис техникалық жұмысына бақылау жасады. Алайда бұл ұсыныс тым радикалды деп танылды және корольдік жарлық Археологиялық қызметтің ұйымы өзгермейтінін, бас ефор лауазымы бос қалғанын растады. Питтакиске «Ескіліктердің орталық мемлекеттік мұражайының ефоры» деген лауазым берілді, бұл ол жинаған ескіліктер жинағына қатысты, алдымен Мегали Панагия шіркеуінде, ал 1835 жылдан бастап Гефест ғибадатханасында сақталды. Бұл оны Грек археологиялық қызметіне жұмысқа алынған ең жоғары дәрежелі археолог және оның іс жүзіндегі басшысы етті.

Афина археологиялық қоғамы

29 желтоқсан күні 1836 жылы [Ескі стиль бойынша 17 желтоқсан 1836], Питтакис пен қайырымдастықпен айналысатын Константин Беллиос Афина Акрополына сапар жасады, онда Беллиос Питтакиске «Ежелгі заттарды қазу және зерттеу қоғамын» құруды ұсынды. Ұсыныс Нероулос пен Рангависке, қазір Білім министрлігінде Нероулостан жоғары лауазымдағы адамға жіберілді; 18 қаңтар 1837 жылы [Ескі стиль бойынша 6 қаңтар 1837] Афина археологиялық қоғамы атынан ұйымның құрылтай құжаттары аяқталды, ал оның құрылуы 27 қаңтар 1837 жылы [Ескі стиль бойынша 15 қаңтар 1837] патшалық жарлықпен бекітілді. Нероулос қоғамның алғашқы президенті болды, Рангавис хатшы, ал Питтакис оның кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. Рангавис, Нероулос және Беллиос бай фанариоттар болғандықтан (көбінесе Осман империясының басқаруында ерекше жеңілдіктер алған Стамбулдан келген бай грек саудагерлері), Питтакис жаңа қоғамда афиналық және қарапайым отбасынан шыққандықтан ерекшеленді, бұл оның және қоғамның басқа элиталары арасында керісіншелік тудырды. 1837 жылдың 10 мамырында [Ескі стиль бойынша 28 сәуір] Парфенон ғибадатханасында алғашқы отырысы өтті. Археологиялық қоғамның мақсаты – Грекияның ескерткіштерін сақтау, зерттеу және қазуда Грекияның археологиялық қызметіне қолдау көрсету болды, ол шектеулі қаржылық және адам ресурстарын иеленді. Рангавистің қатысуымен Питтакис «Археологиялық журналды» жариялап, оны редакциялады, ол 2023 жылға дейін қоғамның негізгі басылымдарының бірі болып қала береді. Рангавис көп ұзамай редакторлық қызметтен бас тартып, Питтакисті 1860 жылға дейін журналдың жалғыз авторы қалдырды. 1837 жылдан бастап Питтакис швейцариялық мүсінші Генрих Макс Имхофтың және Росс есімді адамның бұрынғы серіктестері Шауберт пен Лоранттың көмегімен Акропольде Археологиялық қоғам атынан қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Оның бұл жердегі жұмысы «ірі масштабты тазарту жобасының» басталуы ретінде сипатталды, мақсаты Акропольдің классикалық кезеңнен кейінгі барлық қалдықтарын жою болды. 1837–1840 жылдары ол «құлаған» деп сипаттаған Эрехтейонды қайта салды, құлаған тас қабырғаларын заманауи кірпіштермен ауыстырды. Ол құлаған бағаналардың биіктігін арттырып, ғимараттың қалған бөліктерін жақсы сақталғандарын көрсету үшін қайта орналастырды. Қайта құру кезінде тәуелсіздік соғысы кезінде құлаған оңтүстік галереяның кариатидаларының бірі табылып, оның тұғырына қайтарылды. Питтакис сонымен қатар ғимаратты христиан шіркеуі ретінде болған кезеңінің (шамамен VI–XV ғасырлар аралығында) еден деңгейіне дейін қазып, оңтүстік бөлігінде қабірлерді және батыс аймақта цистернаны ашты. 1839 жылдың 27 ақпанында [Ескі стиль бойынша 15 ақпан 1839] ол Білім министрлігіне хат жолдап, ежелгі жәдігерлерді қорғау және оларға зиян келтіргендерді соттау үшін мемлекеттік билікті күшейтетін патшалық жарлық шығаруды ұсынды, бірақ оның хатына жауап келмеді. 1841 жылдан бастап ол Рангавистің қатысуымен Парфенонның қалпына келтіру жұмыстарын бастады, бұрын 1830 жылдардың соңында оның негізін қазған болатын. 1841–1844 жылдар аралығында олар солтүстік және оңтүстік галереялардың бөліктерін қайта салып, қалпына келтірді. Эрехтейондағыдай, Питтакис Парфенонның солтүстік жағының бір бөлігін үлкен кірпіш қабырғамен нығайтты. Ол Эльгин алып кеткен Парфенон мүсіндерін алмастыру үшін Британ мұражайынан қалыптар тапсырып, оларды тікелей ғибадатханаға орналастырды. Питтакис солтүстік галереяны толығымен қайта құруды жоспарлаған, бірақ қаражат жетіспеуіне байланысты бұл жоспар орындалмады. Археологиялық қоғамның атынан ол 1841 жылы Микенде қазба жұмыстарын жүргізіп, Арыстан қақпасына жақын жолды тазартты және Клитемнестра қабірі деп белгілі қабірді алдын ала зерттеді. 1842 жылы Питтакис Афина Акрополіндегі барлық қазба жұмыстарына жетекшілік етуге тағайындалды. 1851 жылдың 21 қаңтарында [Ескі стиль бойынша 9 қаңтар 1851] Рангавис Археологиялық қоғамнан кеткеннен кейін оның міндеттерін қоғамның хатшысының орынбасары Р. қабылдады. Питтакис қоғамға бұрынғы қалалық жиналыс ғимаратының қалдықтары мен Евнейон және гректер деп аталатын ғибадатханалар бар деп сенетін жер учаскесін білетінін хабарлады. Оның ұсынысымен қоғам Грекия Ұлттық банкінің акцияларын сатып алып, 12 000 драхма жинап, жер учаскесін сатып алды, ол бұрынғы иесі Луиза Псоманың есімімен Псома үйі деп аталды. Питтакис қазба жұмыстарын жүргізді, оған қоғамның археологтары Панагиотис Ефстратиадис және Д. Харамис көмектесті. Қазба кезінде бірнеше көне жазулар табылды, олар Эфстратиадис үш томдық жинақта жариялады, бірақ уәде етілген ежелгі ескерткіштер табылмады; 1910 жылы археолог үйден табылған көне заттардың қаланың римдік кезеңінің соңғы кезеңдерімен байланысты екенін анықтады. Рангавис Псома үйінен табылған жазуларды зерттеуге рұқсат сұрады, бірақ Археологиялық қоғам одан бас тартты. 1852 жылдың 26 қыркүйегінде [Ескі стиль бойынша 14 қыркүйек] Археологиялық қоғамның сайлауында Питтакис Византиостың орнына сайланды, ол хатшы болып ресми тағайындалған. Неміс классикалық ғалымы Фридрих Тирштің ұсынысымен қоғам Эрехтейонның жағдайы туралы есеп беру үшін комиссия құрды, оған Питтакис, Эфстратиадис және қоғамның президенті кірді. Осы кезеңде қоғамның қаржылық жағдайы нашар болды, бұл Псома үйін сатып алуына және қайырымдастықтарын еске алу үшін мраморды стела орнатуына байланысты болды. 1854 жылдың сәуір айында Қырым соғысы басталғанда, британдық және француздық әскерлер Грецияның Осман түріктеріне қарсы Ресейге көмектесуіне жол бермеу мақсатымен Пирейді басып алды. Басып алу холера індетіне әкелді, ол 1854 жылдың маусымынан 1855 жылдың қаңтарына дейін жалғасты және шамамен 3000 адамды, соның ішінде Археологиялық қоғамның президенті Георгий Геннадистің өмірін қиды. Бұл жағдай Археологиялық қоғамның қаржылық қиындықтарын осылай күшейтті, осылайша ол 1858 жылға дейін іс жүзінде тоқтатылды, бірақ Питтакис «Археологиялық журналды» жазу және жариялауын жалғастырды. 1851–1858 жылдар аралығында, Петракостың пікірінше, Питтакис Археологиялық қоғам мен грек археологиясының жалғыз өкілі болды. Питтакис 1855 жылдың қазанында Білім министрлігіне Геннадистің қайтысы туралы хабарлап, қоғамды қайта құру үшін отырыс шақыруға рұқсат беруді сұрады, бірақ оның хатына жауап келмеді. 1858 жылы Білім министрі Харалампос Христопулос Питтакиске қоғамды реформалауды және жаңа лауазымдарға сайлау өткізуді сұрады. Бұл жылдың екінші жартысында өтті: Питтакис хатшы болып сайланды, ол келесі жылы осы лауазымды Стефанос Куманудисқа тапсырды. 1859 жылдың 5 маусымында [Ескі стиль бойынша 24 мамыр] Питтакис қоғамның вице-президенті болып сайланды.

Ежелгі заттардың бас ефоры (18431863)

1843 жылы Питтакис Ежелгі заттардың Бас ефоры лауазымына тағайындалды, бұл лауазым 1836 жылы Росс отставкаға кеткеннен бері бос тұрған еді. 1859 жылы тіркелгендей, оның жалақысы айына 400 драхманы құрады, бұл Афина университетінің профессорына төленетін 350 драхмадан сәл көп және Росске бұрын төленген 250 драхмадан шамамен екі есеге жуық. Оның алғашқы әрекеттерінің бірі 1843 жылы Тәуелсіздік соғысы кезінде ішінара қираған XVIII ғасырлық Парфенон мешітін бұзуды аяқтау болды: Росс бұл жұмысты 1835 жылы бастаған, бірақ ауыр жабдықтың жетіспеуіне байланысты тоқтатуға мәжбүр болды. Питтакис Афинаның археологиялық жинақтарын жинауды жалғастырды, 1843 жылы ол Гефест храмында қойылған 615 заттың шамамен 400-і «өзінің күш-жігері мен құштарлығының нәтижесінде» жиналды деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ Акропольде қазба жұмыстарын жалғастырып, 1843–1844 жылдары Рангависпен бірге Афина Нике храмын қалпына келтіруді аяқтады және 1845 жылы Парфенон фризінің екі бөлігін ашты. 1846–1847 жылдары ол Афина Нике храмына оралып, оның фризінің бөлшектерін алмастыратын қалыптарды орнатты, олар алынып, Британ мұражайына жеткізілді. 1844 жылы премьер-министр Колеттис, мүмкін Рангавис ықпалымен, король Оттоға баяндама жазды, онда ол Питтакисті Парфенонға қатысты, оның немқұрайлы және әдістемелік емес жұмысы үшін сынға алды. Колеттис сондай-ақ Питтакистің «Археологиялық журналды» басқаруын айыптады, оның айтуынша, бұл Грекияны «барлық археологтардың күлкісіне» айналдырды. Журнал бұрын неміс баспасөзінде жарияланудың кешігуі үшін сынға ұшыраған еді; 1843 жылдың шілдесінде оның жариялануы тоқтатылды және 1852 жылға дейін қайта басталмады. Питтакистің басты міндеттерінің бірі – ол бұрын «археологиялық бақ» деп атаған Акропольдегі көне заттарды тонаудан және зақымданудан қорғау болды. Ол қазба аумағында шашырап жатқан бөлшектерді келушілер жинап алмауы үшін күзетшілерді жалдады. Росс сияқты Питтакис өзінің күш-жігерін кесу белгілері бар немесе жазулары бар фрагменттерге шоғырландырды: басқа бөлшектер көбінесе Акрополь ескерткіштерін жөндеудің бір бөлігі ретінде қайта өңделді немесе келуші туристерге сатылды. 1847 және 1853 жылдар аралығында ол археологиялық фрагменттерді жинап, гипске бекітіп, «қабырғаларға» немесе «панельдерге» орнатты. Ол сайттың негізгі ескерткіштерінде, сондай-ақ цистерналар мен жертөлелерде антиквариаттардың қосымша жинақтарын құрды, олардың көпшілігі кілттері бар және оның қатысуымен ғана ешкімге кіруге рұқсат етілмеген құлыпталған қоймаларда сақталды. Көрермендердің, әсіресе Пирей портынан келген теңізшілердің ежелгі құрылыстардың, әсіресе Эрехтейонның бөлшектерін кесу әдеті маңызды мәселе болды: осыған қарсы тұру үшін Питтакис бүкіл храмды қорғаныш таспен жауып тастады. 1850 жылы Акропольде көне заттар сақталатын он қауіпсіз орын болды, бірақ 1870 жылдары сайттың айналасында шашыраңқы мүсін қалдықтары табылды. 1850 жылдан бастап Питтакис Пропилеяда және оның айналасында ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Сол жылы ол ескерткішке қарай апаратын баспалдақтарды тазартып, ішінара қалпына келтірді. Питтакис Афинадағы француз мектебінің археологы Шарль Эрнест Бюлеге 1852 жылы Пропилеяның қалған бөліктерінен ортағасырлық және заманауи құрылыстарды алып тастауға көмектесуге шақырды. Бюле сол кездегі ғалымдардың пікіріне қайшы келіп, Пропилеяның сәулетшісі Мнесикл бастапқыда екінші қақпаны салған деп сенді. Ол Питтакистің батасын және Грекиядағы француз елшісі Александр де Форт Руеннің қолдауын алып, өзінің гипотезасын зерттеді. 1852 жылы қазбашылар қақпаға апаратын қосымша баспалдақтарды тапты, ал одан кейін олар Акропольді қоршап тұрған қабырғаның шетін тапқаны анық болды, оның ішінде Беуле қақпасы деп аталатын римдік қақпа болды. Бұл жерді король Отто мен королева Амалия аралап, бұл жаңалық Бюленің ғылыми беделін арттырды. Қазба жұмыстарының соңында Бюле өте қиын миномет блогын жару үшін жарылғыш заттарды қолданды – бұл шешімді заманауи археологтар, сондай-ақ грек газеттері сынға алды, олардың бірі бұрын Бюлені Акропольдегі барлық нәрсені жарылғысы келеді деп айыптаған еді. Операцияны бақылап отырған Питтакис қалдықтардың бір бөлігінен шапаны тесілді, ол мерт болды деген хабар тарады. 1854 жылы Питтакис Пропилеяның солтүстік-шығыс жағындағы, құлау қаупі төнген трибунаның батыс бөлігін қайта салды. Эфор генерал болған кезінде Питтакис Анафи аралында ескерткіштерді және жазуларды жинап, зерттеді. Ол Пропилеяға салынған Франк мұнарасын, ортағасырлық бекіністі бұзуды жақтады, ол 1874 жылы бұзылатын болды. 1856 және 1860 жылдар аралығында ол 1865 жылы басталатын, кейіннен Ескі Акрополь мұражайы болған құрылысқа дайындық үшін Акропольде тағы да тазалау жұмыстарын жүргізді. Осы кезде ол Акрополь қазбаларын аяқталды деп есептеді, өйткені қазбалар Парфенон, Эрехтейон және Пропилея арасындағы «негізгі» аумақта тасқа жетті және сайттағы постклассикалық құрылымдардың көпшілігі алынып тасталды. Ол сондай-ақ Афинаның төменгі қаласында, 1848–1858 жылдары Герод Аттик Одионда қазба жұмыстарын жүргізді, онда ол кедр ағашының күйген қалдықтарын тапты, бұл Одионның бастапқы ағаштан жасалған шатырының дәлелі ретінде қарастырылды. Одион қазбаларынан 1687 жылы Акропольді қоршау кезінде Франческо Морозини басқарған Венеция күштері атқан артиллерияның қалдығы ретінде қарастырылған үлкен бомба табылды. 1860 жылы Питтакис «Археологиялық журналдың» соңғы басылымын шығарды, онда ол 4158 жазуды «еркін және ешқандай төлемсіз, тек ата-бабалық мұраларға деген құштарлығыммен, грек даңқы үшін әлемнің түкпір-түкпіріне тарату үшін» жариялағанын мәлімдеді. Питтакистің Эфор генерал ретіндегі мансабының соңғы кезеңінде 1861 жылы Керамик қабірі табылды; Питтакис басшылығымен осы жерде жүргізілген қазбалар «кәдімгідей» деп сипатталды. Оның денсаулығы 1863 жылы нашарлай бастады; ол жұмысын бақылайтын Білім министріне, мерзімі 20 күндік демалыс сұрап хат жазды. Ол тағы да Афина Акрополіне күніне төрт ретке дейін көтеріле алмайтынын, соңғы тридцать үш жылдан бері солай болғанын айтып, тағы да хат жазды. Соңында, ол кеңсесінің арт жағында орналасқандығына шағымданып, күнге қарайтын кеңсе сұрады, ол «ластану мен иіс-иіске толы» және егер Құдай оған жыл соңына дейін өмір сыйласа, онда ол онда қыста жұмыс істей алмайды. Осы соңғы хаттың бір бөлігі Питтакистің әлсіздігінің күшеюіне және жазуының нашарлауына байланысты оқылымсыз. Питтакис 1863 жылдың күні Афинада қайтыс болды. Оның қалпына келтірулерге және Теңіз жазбалары ісіне қатысты ұстанымдарына байланысты Рангависпен дауласқан Рангавис оның қабірінде сөз сөйледі, онда ол Питтакистің классикалық өткелге деген адалдығын мақтап, оның Грекияның көнеліктерін қорғаушы және отаншыл ретінде беделін қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Оның орнына Эфстратиадис келді, ол Псома үйін қазу және Эрехтейон жөніндегі комитетте Питтакиспен бірге жұмыс істеген. Питтакистің Платон есімді ұлы судья болып жұмыс істеді, ол Рангавистің қабірде сөйлеген сөзін және Рангавистің Питтакистің серігі болған Филипп Иоаннудың сөзін бірге жариялады.

Ұлтшылдық

Жас кезінде Питтакис ұлтшыл топтың мүшесі болды және өмірі бойы грек ұлтшылдығын жақтады. Ол ежелгі грек ескерткіштерін қазу және сақтау жұмысын «қасиетті еңбек» деп сипаттады. Ол 1859 жылға дейін жетекші рөл атқарған және құруға көмектескен Афина археологиялық қоғамы «19 ғасыр бойы таза классицизмнің тұжырымдамалық жақтаушысы» және «элиталық» және «архаикалық» сипаттамаларын алды. Питтакистің жұмысы, жалпы алғанда, 19 ғасырғы грек археологиясымен бірге, кейінгі кезеңдердің, әсіресе Византия дәуірінің (шамамен 500 – 1492 ж.ж.) материалдарына қарағанда классикалық материалға басымдық бергені үшін сынға ұшырады. 1830 жылы тұрған Афина шіркеулерінің жартысынан астамы 19 ғасырда, көбінесе Питтакистің күшімен қиратылды, көбінесе ежелгі ескерткіштердің көрінісін ашық ету үшін немесе олардың астындағы ежелгі қалдықтарды қазуға мүмкіндік беру үшін. Сол қасиетті төбеге көтерілген әркім дерлік қажырлы археологиялық күзетшімен, оның жазуларымен, паломниктермен және оның құпияларын зерттеушілермен кездесетін. Жер бетінің барлық шеттерінен ежелгі ғажаптар төбесіне жыл сайын мыңдаған адамдар діни паломниктік сапармен келсе, олар әрқашан олардың арасында сақ ефорды табады және оны ежелгілердің іздерімен байланыстырады. Рангавистің Питтакиске арналған мақтау сөзі, 1863 жыл. 1836 жылы Тәуелсіздік соғысына дейінгі археологиялық тәжірибесі туралы ойланып, ол «түріктерден сескенгенін» және оккупация кезінде Акропольдегі бейресми археологиялық жұмысын асығыс түрде атқаруға мәжбүр болғанын жазды. Афинадағы Врисаки ауданындағы қазбаларын қолдап, Питтакис Афинадағы алпыстан басқа барлық үйлерді түріктер қиратқанын мәлімдеді, бұл көрсеткіш қазіргі зерттеулерде күмәндану тудырды. Питтакистің түріктердің антикалық заттарға немқұрайлы немесе қиратушылық көзқарасы туралы айтқандары революцияға дейінгі Грекияда кең таралған пікір ретінде қарастырылды, онда Османдықтар грек ескерткіштерін жоюға бейім діни фанатиктер ретінде бейнеленді. Бұл баяндама қазіргі заманда «шамадан тыс» деп танылды, бірақ 19 ғасырда ескіліктерді еуропалық коллекцияларға алып кетуді ақтау және тәуелсіздік алғаннан кейін отандық мұраларды «нағыз» классикалық мұралармен салыстырғанда аз құнды деп таныту арқылы оларды бұзуды қолдау үшін қолданылған «колониалды құрал» ретінде қарастырылды. Питтакис 1835 жылғы Афинаның ескіліктеріне арналған нұсқаулығында Грекияның Элгиннің Парфеноннан алып кеткен мүсіндерін қайтарып алуға үміттенетінін жазды, оларды «біздің аталарымыздың шедеврлері» деп сипаттады. 1836 жылдан бастап ол британдықтардың Акропольде сақталған Парфенон мүсіндерінің гипстен жасалған көшірмелерін алу әрекеттеріне кедергі келтіріп, оларды сәтсіз аяқтады. Британдық мұражайдың сақтаушысы Чарльз Ньютон мүсіндерді «кітаптан жыртылған жапырақтар сияқты» қалдырғанын айтты.

Фолмерэйер даулары

1830 жылы тирольдік ғалым Якоб Филипп Фалльмерайер «Орта ғасырлардағы Морея түбегінің тарихы» атты еңбегін жариялады, онда ол грек халқы ерте орта ғасырларда славяндар мен албандардың қоныс аударуы нәтижесінде толығымен ауыстырылғанын айтты. Ол қазіргі грек халқының осы қоныс аударушылардың ұрпақтары екенін көрсетеді және грек тілінің жергілікті Византия билеушілерінен грек тілін үйренген сыртқы адамдардың арқасында ғана сақталғанын, соның салдарынан «славяндықтанған» екенін мәлімдеді. Фалльмерайердің идеялары грек ұлттық санасының негіздеріне күйкеледі: Осман империясы кезінде білімді гректер өзінің ежелгі гректермен туыстығы туралы талаптарын Осман Балканындағы басқа православие халықтарынан өзгешеліктерін көрсету үшін пайдаланды. Бұл туыстық Грек тәуелсіздік соғысының идеологиялық негізіне өте маңызды болды, онда батыстық филгеллендердің грек ісіне қолдауы академик Тоби Ли сипаттағандай, «қазіргі гректер мен ежелгі Грекияның мәдени және саяси тарихы арасындағы болжамды (немесе белсенді түрде құрылған) үзіліссіздікке» негізделген. Фалльмерайердің айтуынша, керісінше, «ежелгі гректердің Софокл мен Платонмен біздің заманымызда қайта жандануы тек романтикалық, құштар қиял ғана армандай алады», ал Батыс Еуропадағы грек мемлекетін қолдау тек славяндық Ресейдің күшеюіне әкелуі мүмкін, ол басқа Еуропалық үлкен державаларға қауіп ретінде қарастырылды. Фалльмерайердің идеялары Батыс Еуропада белгілі бір танылуға ие болды және король Оттоға әсер етті, бірақ грек зиялылары арасында «оларға қарсы тұрудың шұғыл қажеттілігі» пайда болды. Фалльмерайердің еңбектеріне ұзақ және ашулы жауап ретінде Грекияда және шетелдегі филгеллендер арасында көптеген қарсы пікірлер жарияланды. Фалльмерайер Афинаға келгенде, оны көпшілік жек көретінін, «ұлттың жауы», «жалақор», «білімі жоқ» және «есінен жаңылысқан» деп атағанын байқады. Батыс Еуропаның басқа ғалымдары Фалльмерайердің тезисіне қарсы шығып, оның пікірін «толық жоққа шығарды». 1834 жылы Фалльмерайер өзінің теорияларына қатысты қолжазбаларды іздеу үшін Афинаға барды. Питтакис Фалльмерайердің гипотезасын қолдайтын сияқты көрінген және Питтакис оған көрсеткен жалған қолжазбаны жасауда кеңінен айыпталды. Фалльмерайер оны өз идеяларын жариялауда пайдаланғанда, ол ғылыми қауымдастықтан күлкіге қалды және оның теориясы көбінесе қабылданбады. 1843 жылы грек тарихшысы Константинос Папарригопулос Фалльмерайердің салыстырмалы түрде кейінгі тарихи кезеңдерден алынған дереккөздерге сүйенуін сынап, жауап жариялады. 1852 жылы Питтакис «Грекияның қазіргі тұрғындары ежелгі гректердің ұрпақтары екенін дәлелдеуге арналған материалдар» атты мақалалар сериясын жариялады. Бұл еңбектерінде ол өзінің заманының танымал сөздері мен әдет-ғұрыптары үшін классикалық әдеби көздерден аналогтарды табуға тырысты. Бұл мақалалар өз қорытындыларының өзінен түсінікті деп есептегені үшін сынға ұшырады және дереккөздерді тек бетінше оқудан басқа талдау немесе сынауға аз мүмкіндік берді. Алайда, Фалльмерайердің үздіксіздік теориясы ХІХ ғасырдың соңында грек және батыс еуропалық тарихнамада сенімсіз деп есептелді. Қазіргі заманғы тарихшылар Фалльмерайердің көзқарастарын нәсілшіл деп сипаттайды, ал оның ғылымы «оның заманының стандарттарына қарағанда да «ең жақсы жағдайда тең емес», себебі «арнайы өтініштерді және нақты айғақтарды кеңінен пайдаланды».

Мұра

Питтакистің еңбектері мен грек археологиясына тигізген әсері екі жақты бағаланды. Өмірінде ол француздық Бейнелесу өнер академиясының құрметіне ие болды, 1853 жылы оған корреспондент-мүше атағы берілді. Ол классикалық кезеңді қайта құруда эпиграфияны кеңінен қолданған алғашқы грек ғалымы ретінде, әйтпесе жоғалып кетер еді деген заттар мен жазу үлгілерін сақтаудағы еңбегі үшін және Грекияның ежелгі ескерткіштерін қазу және сақтауға жасаған белсенді әрекеттері үшін мақтан тұтылды. Оның жарияланған еңбектері афиналық тарихты және эпиграфияны зерттеу үшін маңызды дереккөз болып табылады. Папазаркадас Питтакис тарихтағы басқа эпиграфтарға қарағанда көбірек жазуларды жариялаған болуы мүмкін деп болжайды, ал Петракос оны (Рангавис және Андреас Мустоксидиспен бірге) он тоғызыншы ғасырдың ортасында археология ғылымын қазіргі түсінікпен түсінген үш грек ғалымының бірі деп санайды. Оның тағайындалуы грек археологиясы саласын 1836 жылға дейін басып келген солтүстік еуропалық ғалымдардың орнына гректердің қолына жүктеудегі маңызды фактор ретінде танылды. Сонымен қатар, Питтакистің эпиграфикалық еңбектері ғылыми қатаңдықтан гөрі кемшіліктері, тарихи және әдеби көздерді білудегі қателіктері және кейбір мәтіндерді қайта құру немесе түсіндірудегі дәлдіксіздіктері үшін сынға ұшырады. Оның афиналық ескерткіштерді қайта құру әдістері жүйесіздікке толы деп айтылды, сондай-ақ Питтакистің классикалық кезеңнен кейінгі құрылыстарды алып тастап, ежелгі қалдықтарды өзгертуіне де сын танылды. Питтакистің ғылыми адалдығына күмән туды, әсіресе грек ұлтшылдығына қатысты мәселелерде. 2013 жылдың қараша айында Афинадағы Эпиграфиялық мұражайда Питтакистің естелігіне арналған «Ақ тас үстінде» атты ғылыми кеңес өтті.

Сын

Питтакистің филологиялық білімі мен теориялық археологиялық білімінің жетіспеуі оның зерттеулері мен қалпына келтіру жұмыстарының тиімділігін шектеді. Оның жұмысы жүйелі емес, "эмпирикалық" деп сипатталды және көбінесе ол алып тастаған заттардың жазбаларын, әсіресе классикалық кезеңнен кейінгі қалдықтардың жазбаларын сақтамауымен ерекшеленді. Атап айтқанда, Людвиг Росс оның Пропилеядағы тазарту жұмыстарын сынға алды, өйткені ол кейіннен қиратылған ғимараттардың тізімін жасауға тырыспады. Ол сондай-ақ заманауи баспасөзde әртүрлі көне заттарды гипске орнату арқылы құрылыс жасау практикасы үшін де сынға ұшырады, бұл көбінесе ансамбльдерді бұзып немесе әртүрлі кезеңдер мен шығу тегі бар артефакттарды бірге көрсетті, ал британдық замандастары оның көне заттарды қоғамдық көзден тыс жерде сақтау практикасы үшін, көптеген ғалымдардың оларға қол жеткізуін қиындатты. Оның жүйесіз жазбалары бір затты немесе жазуды бірнеше рет жариялауына, кейде оның табылған күні мен орны туралы қарама-қайшы мәліметтер беруіне немесе олардың дұрыс контекстін көрсетпей, тіркелген табылғандарды тіркеуіне әкелді. Питтакистің серіктесі Александрос Ризос Рангавис кейіннен оның қалпына келтіру әдісін "әдістемелік емес және кездейсоқ" деп сипаттады және оны гректер де, шетелдік бақылаушылар да жағымсыз қабылдады. Ол ғимараттарды аз зерттеу немесе құжаттамасыз қалпына келтіру жұмыстарын жүргізгені үшін және Парфенон мен Эрехтейонды қайта құру үшін, бастапқы құрылысына қарамастан, жақсы сақталған қабырға бұйымдарын көрнекті орындарға орналастырғаны үшін сынға ұшырады. Оның анастилоз мүмкін болмаған жерлерде заманауи кірпіштерді қолдануы "әуесқойлық" деп бағаланды. Парфенонды қайта құру кезінде ол стильдің флют ерекшелігін ескермей, дориялық бағаналардың жетіспейтін бөліктерін цилиндрлі кірпішпен толтырды. Археологиялық тарихшы Фани Маллушо Туфано оның қалпына келтіру жұмыстарын "әуесқойлық, нағыздық және білімсіздік" деп сипаттады, Эрехтейонның ортостаттарын қалпына келтіру үшін импровизацияланған материалдарды, соның ішінде ағаш діңдерін қолданғанын, сондай-ақ Рангавистің Питтакистің Пропилея бағанасын үлкен қол арасымен жөндеу туралы айтқан әңгімесін, бұл құрылымның құлауына жақын болды және 2003 жылы алынып тасталғанға дейін ара бағананың ішінде қалды. Оның қалпына келтіру жұмыстарына, әсіресе Парфенон мен Эрехтейонда, теріс реакция, Николаос Балан басшылығымен, он тоғызыншы ғасырдың соңында Акропольді қайта құрудың келесі негізгі кезеңі басталғанда қабылданған тәсілдегі маңызды өзгерістерге ықпал етті. Питтакистің көптеген қалпына келтіру жұмыстары сайттағы сақтаудың кейінгі кезеңдерінде қайта қарастырылды. Микеннің кейінгі археологы, Питтакистің бұл жердегі жұмысын Генрих Шлиман мен Христос Цунтастың ғасырдың соңындағы қазбаларымен салыстырғанда "жартылай жүректі" деп сипаттады. Оның эпиграфикалық басылымдары әр жазудың табылған жері туралы толық ақпаратты, сондай-ақ толық транслитерация мен француз тіліне аудармасын ұсынған Рангавистің заманауи жұмысымен салыстырылды. Рангавис оны жазуларды зерттемеу үшін жасырғаны үшін айыптады; Питтакис Рангависті соңғысы жариялаған жазуларды табудағы өз рөлін мойындамағаны үшін айыптады. Николаос Папазаркадас Питтакистің адалдығына қатысты көптеген сын-пікірлер оның Росспен арадағы қақтығысына, әсіресе Росстің 1836 жылы отставкаға кету жағдайына байланысты екенін және олардың Питтакиске қатысты қазіргі заманғы бағалауларда көрініс тапқаны ғалымдардың оған қарсы негізсіз он тоғызыншы ғасырдағы айыптауларды сынсыз қайталауынан туындайды деп санайды. Осы қақтығыс кезінде Бекх, Росс және Питтакистің Corpus Inscriptionum Graecorum редакторы ретінде өзара серіктесі Питтакисті жазуларды бірнеше бөлікке бөлуге немесе сол жазуды оған бірнеше рет оның шығу тегі туралы жалған ақпаратпен тапсыруға айыптады, осылайша оны табу үшін екі рет төлеуге тырысты.