Кіріспе
Грекиядағы ғылыми-зерттеу орталығы Афиныдағы британ мектебі (БСА) (Βρετανική Σχολή Αθηνών) – кеңейтілген зерттеулер институты, Британ академиясы қолдауымен құрылған сегіз британдық халықаралық зерттеу институтының бірі. Ол Грекияны барлық қырларынан зерттеуді ынталандырады. Ұлыбритания заңнамасы бойынша тіркелген білім беру қайырымдылық ұйымы болып табылады, бұл АҚШ және Грекия заңдарында коммерциялық емес ұйымға балама болып табылады. Бұдан өзге, ол Грекияның 2002 жылғы № 3028 заңымен, «Ежелгі ескерткіштерді және жалпы мәдени мұраны қорғау туралы» құжатта белгіленген 19 шетелдік археологиялық институттың бірі. Аталған заңға сәйкес, аккредиттелген 17 шетелдік институт Грекия үкіметінің рұқсатымен Грекияда жүйелі қазба жұмыстарын жүргізе алады. Мектеп 1886 жылы Грекиядағы осындай төртінші мекеме ретінде құрылды (алдыңғылары – француз, неміс және американ мектептері). Өзінің тарихының көп бөлігінде ол классикалық зерттеулер мен археология саласындағы британдық зерттеулерді қолдауға, бағыттауға және жеңілдетуге бағытталды, бірақ соңғы жылдары Грек зерттеулерінің барлық саласына назар аударды. Ол эпиграфия және қазіргі Грекия тарихы саласында маңызды үлес қосты. Грек заңнамасы бойынша ол өте нақты мағынада «шетелдік археологиялық мектеп» деп анықталады. Грекиядағы көне заттарды сақтау құқығымен қатар, ол Грекиядағы британдық ресурстарды пайдалану агенті ретінде де қызмет етеді. Тек БСА ғана британдық мекемелерге жобалар тапсыруға құқылы, және ол мұны тек Мәдениет министрінің рұқсатымен ғана істей алады. Зертхана мектептің қалған бөлімдерінен бөлек қаржыландырылады. Оның қазіргі (2019 жылғы дерек бойынша) директоры – Евангелия Кириатци, өз ғылыми қызметкерлері, өз курстарын оқытады, өз гранттарын ұсынады және өз жарияланымдарын шығарады. Дегенмен, оның басқаруы мектептің Археология комитетіне жүктелген. Фич зертханасы қазба кезінде табылған керамиканың шығу тегін анықтауға қызығушылықтың арту кезеңінде құрылды. Археологиялық әдіс бір жердегі қабаттардың тізбегін анықтады, бұл оларда табылған заттардың салыстырмалы мерзімін көрсетті; алайда, әдістің шектеулері де болды. Егер бір аймақтағы керамика екінші аймақтағы керамикаға ұқсас болса, бұл ұқсастықты қалай түсіндіруге болады? Мүмкін, басып алушылар керамиканы бір жерден екінші жерге тасып әкелген шығар? Немесе ұқсас ыдыстар сауда экспорты болды ма? Бір аймақтың керамикасы екінші аймақтағы керамика жасау үлгісі болды ма? Бұл сұрақтарға жауаптарды қазба жұмыстарын жүргізушілер берді, бірақ шығу тегін анықтау әдісі болмағандықтан, бұл шешімдер көбінесе дау тудырды. Мысалы, кейбір миной және микен керамикасы арасында көзге түсетін ұқсастықтар бар. Артур Эванс, Дункан Маккензи және олардың жақтастары микен керамикасы миной керамикасының бір түрі деп болжады. Керісінше, Карл Блеген және оның жақтастары микен керамикасының грек материгінде жасалғанын және Критке әкелінгенін растады. Осы керамиканың бір бөлігін тапқанда, ол миной керамикасы ма, әлде микен керамикасы ма, және қайсысы екенін қалай анықтауға болады? 1960 жылдары археологтар жауапты химиялық және физикалық ғылымдарға жүгінді. Геология ғылымы оларға петрологияны, яғни ыдыс-аяқ жасалатын балшықтың тау жыныстық құрамын зерттейтін ғылымды ұсынды. Микроскоп арқылы ыдыс-аяқтың жұқа бөлігін зерттегенде, оның түйіршіктеріндегі минералдар анықталады. Содан кейін ыдыстардың минералды құрамы белгілі балшықтан жасалған тау жыныстарының минералды құрамымен салыстырылады. Егер микен және миной керамикасы арасында минералды айырмашылықтар болса, оларды петрология анықтаған болар еді. Сол кезде органикалық емес материалды химиялық талдаудың жаңа әдістері де пайда болды, олар әдетте «активациялық талдау» деп жіктеледі. Жалпы әдіс екі табиғи құбылысты пайдаланады: белгілі бір энергия құрылымы бар тұрақты атомдарды қалыптастыруға бейімділік (электрондар мен нейтрондардың саны мен конфигурациясы және т.б.), және атомның оған түскен сәулелену энергиясын қайтару қабілеті. Кіріс энергиясы атомды белгілі бір жолмен «активтендіреді» немесе суперэнергияландырады, тұрақсыз конфигурацияны жасайды, содан кейін ол ыдырайды, атомға тән толқын ұзындығындағы сәулеленудегі қосымша энергияны босатады. Толқын ұзындығы мен сәулелену қарқынын осы толқын ұзындығында оқитын құрылғы элементті және оның концентрациясын анықтайды. Активацияның үш негізгі түрінің ішінде массалық спектрометр үлгіні электрондар ағынымен немесе электр тогымен бомбалайды, ол атомдарды плазмаға немесе суперэнергияланған иондар бұлтындағы электрондардың энергиясын ұлғайтуға жеткілікті температураға дейін ыдыратады. Электрондар түскенде энергияны көрінетін жарық түрінде жоғалтады. Жарықтың дифракциясы электрондық түрде оқылатын немесе пленкаға түсірілетін спектрді тудырады. Жарық жолақтары элементтерді анықтайды. Спектрометрлер археологияда сирек қолданылады, өйткені олар үлгіні жояды; шындығында, 3028 заңы артефакттарды жойғыш сынақтан өткізуге тыйым салады. Екінші түрі – нейтрондық активациялық талдау (NAA), бұл үлгіге бөлшектер үдеткішінде жасалған нейтрондар ағыны бағытталады, бұл оның кейбір атомдарына қосымша нейтрондарды қосады, тұрақсыз изотоптарды жасайды, олар бірден ыдырайды, гамма сәулеленуін шығарады. Электрондық бомбалау сияқты, шығарылатын сәулелену элементке тән толқын ұзындығында болады. Гамма фотондары спектрді оқу үшін дифракцияланады; сонымен қатар, ыдырайтын изотоптың жартылай өмірі есептеледі, ол да тән және идентификатор болып табылады. Бұл керамикалық элементтік талдауда танымал әдіс, өйткені ол үлгіні жоймайды. Ол үлгіні үдеткіш сияқты үлкен құрылымдарға жіберуді қажет етеді, көптеген зертханаларда жоқ. Үшінші әдіс – Х-сәулелі флуоресценция, флуоресценцияның бір түрі, ол атомдарды қатты күйдегі ыдыратусыз қатты денелердің элементтік құрамын талдайды. Ол әдетте керамика, металл заттар, суреттер және т.б. сияқты өнер және археологияның қатты денелерінде қолданылады. Бұл типте үлгіге Х-сәулелер немесе гамма сәулелерімен бомбалау жүргізіледі. Электрондар қатты матрицаны бұзбайтын жерде энергияланады. Ішкі орбиталардан сыртқы орбиталарға және кері қайтып келгенде, олар индукцияланған энергияны элементке тән толқын ұзындығындағы Х-сәулелер түрінде береді. Бұл сәулелер дифракцияланады және оқылады. 1960 жылы британ мектебінің директоры Синклер Худ, кейбір керамика минойлық немесе микендік екенін анықтауға тырысып, Оксфорд университетінің Археология және өнер тарихы зертханасына, олардың активациялық талдауды қолданып жүргеніне хабарласты. Зертхананың директоры мен оның орынбасары бұл мәселенің маңыздылығын соншалықты жоғары бағалады, олар Грецияға үкіметтен 20 Тебан ыдысынан үлгі алуға және тәжірибе жасауға рұқсат алу үшін дереу ұшып келді. Ыдыстар талданды, бірақ талдау нақты жауаптар бермеді. Оксфорд пен британ мектебі ыдыстарды талдау бойынша бірлесіп жұмыс істеуді жалғастырды, содан кейін 1960 жылдардың соңында Оксфорд зертханасының М.Дж. Эйткен британ мектебіне өз зертханасын құруды ұсынды. Ұсыныс британ мектебі Грекияның Мәдениет министрлігінен, Археологиялық қызметтің Бас инспекторы Спиридон Маринотостың көмегімен рұқсат алғанша құпия сақталды. Рұқсат алынғаннан кейін, британ мектебінің басқару комитеті Британ академиясынан қаржыландыру іздеді. Олар оны құрылғаннан және жабдықталғаннан кейін шығындарды өтеуге келісті. Оксфорд зертханасы бастапқы жабдықтар мен оқытуды ұсынды. Зертхананы іске қосу үшін қажетті қаржыландырудағы олқылық қалды. Фичтер, Кноссостағы стратиграфиялық мұражайды салуға көмектескендер, көмектесті. Зертхана 1974 жылы жұмыс істеуге кірісті. 1974 жылдан бері зертхана үздіксіз…
The British School at Athens (BSA) (Βρετανική Σχολή Αθηνών) is an institute for advanced research, one of the eight British International Research Institutes supported by the British Academy, that promotes the study of Greece in all its aspects. Under UK law it is a registered educational charity, which translates to a non profit organisation in American and Greek law. It also is one of the 19 Foreign Archaeological Institutes defined by Hellenic Law No. 3028/2002, "On the Protection of Antiquities and Cultural Heritage in General," passed by the Greek Parliament in 2002. Under that law the 17 accredited foreign institutes may perform systematic excavation in Greece with the permission of the government. The School was founded in 1886 as the fourth such institution in Greece (the earlier being the French, German, and American). For most of its existence, it focused on supporting, directing and facilitating British based research in Classical Studies and Archaeology, but in recent years, it has broadened that focus to all areas of Greek Studies. It has made notable contributions in the fields of epigraphy and the history of Modern Greece. It is defined by Hellenic law to be a "foreign archaeological school" with a very specific meaning. In addition to being trusted with antiquities in Greece, it serves as an agent for the Hellenic utilisation of British resources in Greece. Only the BSA can assign projects to British institutions, and it may only do so with permission of the Minister of Culture. The laboratory is funded separately from the rest of the school. It has its own director, currently (2019) Evangelia Kiriatzi, its own research scientists, teaches its own courses, offers its own grants, and issues its own publications. It is, however, governed by the main school's Committee for Archaeology. Fitch Laboratory was founded during a period of growing interest in establishing the provenience of pottery discovered during excavation. The method of archaeology established a sequence of layers at a site, which gave relative dates to the objects found in them; however, the method had limitations. Suppose that pottery in one region was similar to pottery at another, how was this similarity to be interpreted? Did invaders carry the pottery from one site to another? Were the similar pots trade exports? Did the pottery of one region serve as a model for the manufacture of pottery in another? Answers to these questions were provided by the judgements of the lead excavators, but with no method of establishing provenience, these judgements were often highly controversial. For example, there are striking similarities between some Minoan and some Mycenaean pottery. Arthur Evans, Duncan Mackenzie and their supporters were proposing that Mycenaean pottery was a type of Minoan pottery. To the contrary, Carl Blegen and his supporters were affirming a mainland Greek origin for and importation to Crete of Mycenaean pottery. Given some of this pottery at a site, which was it, Minoan or Mycenaean, and how could one establish which? By the 1960s archaeologists were turning to the chemical and physical sciences for answers. The science of geology provided them with petrology, the study of the rock composition of the clay from which the pots were made. Microscopic examination of a thin section of pot material reveals the minerals present in the grains of clay. The mineral composition of pots is then compared to the mineral composition of the rock from which various known clay beds had come. If there were any mineralic distinctions between Mycenaean and Minoan pottery, petrology would discover them. By that time also new methods of chemical analysis of inorganic material were available, which are generally classified as "activation analysis." The general method exploits two natural phenomena: the tendency to form stable atoms with a given energy structure (number and configuration of electrons and neutrons, etc. ), and the action of an atom to transduce radiational energy falling on it. The input energy "activates" or superenergizes the atom in some way, creating an unstable configuration, which then decays, releasing the extra energy in radiation of wavelengths characteristic of the atom. A device to read the wavelengths and radiational intensities at those wavelengths then identifies the element and concentration present. Of the three general types of activation, the mass spectrometer bombards the sample with a stream of electrons, or electrical current, until it reaches temperatures high enough to dissociate the atoms into a plasma, or cloud of superenergized ions, in which the electrons have acquired the energy to expand into unstable orbits. As the electrons fall back they lose energy as visible light. Diffraction of the light produces a spectrum that can be read electronically or captured on film. The bands of light identify the elements. Specrometers are used less frequently in archaeology as they destroy the sample; in fact, Law 3028 forbids destructive tests of artifacts. In a second type, Neutron activation analysis (NAA), a stream of neutrons generated in a particle accelerator is directed onto the sample, forcing some of its atoms to acquire additional neutrons, generating unstable isotopes, which decay immediately, releasing gamma radiation. As in electron bombardment, the radiation emitted is of wavelengths characteristic of the element. The gamma photons are diffracted for a spectrum read out; in addition, the half life of the decaying isotope can be calculated, which also is characteristic and serves as an identifier. This is a popular method in ceramic elemental analysis because it is non destructive of the sample. As it requires larger facilities, such as a particle accelerator, not present at most laboratories, the samples must be sent out. The third method, X ray fluorescence. a type of fluorescence, analyzes the elemental composition of solids without dissociating the atoms from the solid state. It is generally employed on the solids of art and archaeology, such as ceramics, metallic objects, paintings, and so on. In this type the sample is bombarded with x rays or gamma rays. The electrons are energized in place without breaking up the solid matrix. Moving from the inner orbits to the outer, they fall back to the inner, giving up the induced energy as x rays of wavelengths characteristic of the element. These are diffracted and read. In 1960, Sinclair Hood, director of the British School, in the process of attempting to determine whether some pottery was Minoan or Mycenaean, contacted the new laboratory for Archaeology and the History of Art at the University of Oxford, which was already using activation analysis. The director and assistant director of the laboratory considered the question so important that they flew immediately to Greece to obtain permission from the government to acquire and experiment on samples from 20 Theban pots. The pots were analyzed, but the analysis produced no definitive answers. Oxford and the British School continued to work together analyzing pots until in the late 1960s M. J. Aitken of the Oxford laboratory proposed that the British School initiate its own laboratory. The proposal was kept secret until the British School could obtain permission from the Hellenic Ministry of Culture with the assistance of Spyridon Marinatos, Inspector General of the Archaeological Service. Permission obtained, the managing committee of the British School openly sought funding from the British Academy. They agreed to underwrite expenses once it was established and equipped The Oxford laboratory offered to provide initial equipment and training. There remained a gap in the funding required to start the laboratory. The Fitches, who had helped build the stratigraphic museum at Knossos, stepped forward. The laboratory became operational in 1974. Since 1974 the laboratory has been continually in use either for educational purposes or for conducting research. There has been no lack of funding from many private sources. The laboratory specializes in petrology and analysis of inorganic materials, especially ceramics, by x ray fluorescence. For the petrology it has two research polarising microscopes supported by a digital photography system. The analysis is performed by a Wavelength Dispersive X ray Fluorescence (WD XRF) unit, which diffracts the sample emitted x rays into a spectrum of different wavelengths. The laboratory's course on ceramic petrology is standard. All samples are archived on the second floor. The archive contains about 3000 rock samples from various geological formations covering a range of clay beds, and 10,000 archaeological samples. The laboratory also collects animal bones and seeds for reference. Recognizing that research can best be performed by a pool of facilities at different laboratories, the Fitch Laboratory is part of a formal network of laboratories.
Археологиялық далалық жұмыстар
Өзінің ұзақ тарихы бойында BSA көптеген археологиялық жобаларға қатысты, оның ішінде Лакония, Боэтия, Метана (Арголид), Итака (Иония аралдары), Кея, Мелос, Китера (Кикладтар), Хиос (Солтүстік Эгей) және Крит (Айофаранго зерттеуі, Аиос Василий зерттеуі, Кноссос зерттеуі, Прайсос зерттеуі) аралдарындағы ізденістер, сондай-ақ Nea Никомедия, Ситагрой, Сервия және Ассирос (Грекия Македониясы), Лефканди (Эвбоя), Эмборио және Като Фана (Хиос), Перахора (Коринтия), Микена (Арголид), Спарта (Лакония), Филакопи (Мелос), Керос (Кикладтар), ал Критте Кноссос, Карфи, Прайсос, Дебла, Трапеза үңгірі, Аципадес Коракиас, Психро, Миртос, Петсофас және Палекастро қазбалары жүргізілді.
BSA-дағы әйелдер
Евгения Селлерс Стронг 1890 жылы, құрылғаннан кейін төрт жыл өткен соң, BSA-ға қабылданған алғашқы әйел студент болды. Агнес Конуэй 1913-1914 оқу жылында директор Алан Уэйс басшылығымен Афинадағы Британ мектебіне, Ньюнхэм колледжінде бірге оқыған досы Эвелин Радфордпен бірге қабылданды. Олар оқу жылында Балқанға жасаған саяхаты 1917 жылы «Балқан арқылы саяхат: камерамен классикалық жерлерде» деген атпен жарияланды. Агнес Конуэй 1932 жылы архитектор-археолог Джордж Хорсфилдке үйленді. BSA-ның барлығы 24 директорының ішінде үш әйел болды. Ребекка Свитман 2022 жылдың қыркүйегінде осы лауазымға тағайындалды.