Battle of Banquan

Кіріспе

Банкуан шайқасы ежелгі Қытай тарихында Сима Цзяньның "Ұлы тарихшының жазбалары" деп жазылған. Бұл соғыста Сары император Хуанди мен Жалын императоры Янди шайқасты.

Өмірбаян

"Банкван шайқасы" шын мәнінде үш шайқастың үшіншісіне ғана қатысты болуы мүмкін. Көп ұзамай Сары император Чжуолу шайқасында Чийоумен шайқасты. Екі шайқас та жақын маңдағы жазықтарда өтті, екеуінде де Сары император қатысты. Кейбір ғалымдар бұл екі шайқас бір шайқас болған болуы мүмкін деген тұжырымға келді. Банкуан шайқасы Қытай өркениетінің негізі болып табылатын Хуасия өркениетінің бастауы болған Янхуан тайпасының құрылуымен байланысты. Бұл шайқас туралы көп нәрсе белгілі емес, өйткені ол, сол дәуірдегі басқа оқиғалармен бірге, мифологиямен көлеңкеленген. Сондықтан да бұл шайқастың тарихи дұрыстығы күмән тудырады. Қытай тарихнамасының дәстүрі бойынша бұл оқиға б.з.б. Шеннонг тайпалары батыстағы Гуанчжун жазығынан шыққан, Лосс жазығы арқылы кеңейген, ақырында Тайхан тауларынан шығысқа қарай өркендеген, батыстағы Неолит дәуірінің соңғы ауыл шаруашылығы халқының бір саласы болды. Кейінгі ұрпақтарда тайпа сол кездегі басқа да ұлғайып келе жатқан тайпалармен, мысалы, Чию бастаған Цзюли тайпаларымен және Сары император бастаған Юсионг тайпаларымен қақтығысты. Соңғы Жалын императоры Юванг алдымен Чиюмен соғысқа шықты, бірақ жеңілді, ал кері шегіну кезінде Сары императорға қарсы аумақтық қақтығысқа түсті, ол Шеннонға қарсы әскер жинады. Сары императордың әскерлері қара аю (熊), қоңыр аю (), пиксиу () және жолбарыстар (虎) тотемдерімен Қытай тарихындағы алғашқы ірі шайқаста Банкуанда Шеннонның әскерлерімен кездесті. Үш үлкен шайқастан кейін Жалын императоры шайқаста жеңіліп, көшбасшылықты Сары императорға тапсырды. Содан кейін Юсионг пен Шеннон тайпалары одақтасып, Янхуан тайпаларын құрды, олар айналасындағы кішігірім тайпаларды біріктірді. Жақында Янхуанның өсіп келе жатқан тайпасы Чиюдың қызғанышына ұшырап, ол Шеннонның аумағына қайтадан шабуыл жасады. Янхуан тайпасы кейін Чжуолу шайқасында Чиюмен бетпе-бет келіп, жеңіске жетті. Содан кейін Янхуан тайпасы шығысқа қарай кедергісіз кеңейе бастады және көп ұзамай Хуася өркениетінің бастауы ретінде белгілі болған Хань қытай өркениетінің бастауышы болды. Қытайлықтар әлі күнге дейін өздерін "Ян мен Хуанның ұрпақтары" деп атайды.

The "Battle of Banquan" may actually only refer to the third of a series of three battles. The Yellow Emperor shortly afterwards fought Chiyou at the Battle of Zhuolu. Both battles were fought not long apart, and on nearby plains, and both involved the Yellow Emperor. Some scholars have concluded that they may have been the same battle. The Battle of Banquan is credited for the formation of the Yanhuang tribe, the precursor of the Huaxia civilization, which is the basis of the Chinese civilization. Not much is known about this battle since it, along with other events of the era, is clouded by mythology. Thus, the historical accuracy of accounts of this battle is disputed. Chinese historiographical tradition places it in the 26th century BC. The Shennong tribes originally were a branch of the late Neolithic agricultural people from the Guanzhong Plain in the west, who expanded across the Loess Plateau before eventually venturing east beyond the Taihang Mountains. Generations later, the tribe was in conflict with other expanding tribes at the time, such as the Jiuli tribes led by Chiyou, and the Youxiong tribes led by the Yellow Emperor. Yuwang, the last Flame Emperor first went to war with Chiyou but was defeated, and in retreating came to territorial conflict against the Yellow Emperor, who raised armies against Shennong. The armies of Yellow Emperor, under the totems of the black bear (熊), brown bear (羆), pixiu (貔貅), and tigers (貙虎), met the armies of Shennong in Banquan in the first large scale battle in Chinese history. After three major engagements, the Flame Emperor lost the battle and surrendered the leadership to the Yellow Emperor. The Youxiong and the Shennong tribes then made an alliance, forming the Yanhuang tribes, incorporating the small tribes around them. The ever expanding Yanhuang tribe soon drew the envy of Chiyou, who attacked Shennong's territories again. The Yanghuang tribe then reacted by facing Chiyou in the Battle of Zhuolu, and emerged victorious. The Yanhuang tribe then could expand eastwards without hindrance and soon formed what came to be known as the Huaxia civilization, the precursor of the Han Chinese civilization. To this day, Chinese people still call themselves "the Descendants of Yan and Huang".