Кіріспе

Коммерциялық емес үкіметтік емес ұйым коммерциялық емес мекеме 1993 жылы құрылған топты құрылтайшы және БҰҰ МАГАТЭ-нің бұрынғы ядролық инспекторы Дэвид Олбрайт басқарады және ол МАГАТЭ-нің "талдауларын талдау" бойынша маманданған деп сипатталған. ИМИ ұлттық және халықаралық қауіпсіздіктің негізгі мәселелерін шешуге белсенді қатысуға міндетті деген сеніммен құрылған. ИМИ негізінен төрт бағытқа назар аударады: 1) ядролық қару мен оған байланысты технологияның басқа мемлекеттер мен террористерге таралуын болдырмау, 2) бүкіл әлем бойынша ядролық іс-әрекеттердің айқын болуына ықпал ету, 3) ядролық қаруды таратпаудың халықаралық режимін нығайту және 4) ядролық арсеналды қысқарту. Сонымен қатар, ИГИЛ техникалық, ғылыми және саяси зерттеулерді біріктіру арқылы ядролық қарудың АҚШ пен халықаралық қауіпсіздікке төнген қауіпін азайту үшін түрлі күш-жігерге тұрақты негіз құруға тырысады. ИМИ тиімділігі Global Go To Think Tanks рейтингінде танылғандықтан, ИМИ әлемдегі ең үздік 25 ғылым және технология ой-саналы топтардың қатарына тұрақты түрде кіреді және 2015 жылы әлемдегі ең үздік АҚШ және сыртқы саясат ой-саналы топтарының бірі болып саналады.

Назар аудару және талдау

Институт техникалық деректерді және спутниктік суреттерді зерттеу арқылы ядролық қаруды таратпау бағдарламаларының техникалық талдауларын тұрақты түрде жариялайды. ИМ ядролық қаруды таратпау шеңберінде және халықаралық БАҚ-та оның талдаулары туралы айтылады. ИМ-нің қазіргі материалдарының басым бөлігі Солтүстік Корея, Иран, Пәкістан, Сирияның ядролық бағдарламаларын талдау мен бақылауға және бүкіл әлем бойынша заңсыз ядролық саудаға бағытталған.

Ирак

1991 жылдың тамызында Дэвид Олбрайт пен Марк Хиббс "Атом ғалымдарының бюллетені" журналында Ирактың ядролық бағдарламасында көптеген технологиялық қиындықтар шешілмегенін жазды. Олбрайт пен Хилбс Ирактың ядролық бағдарламасы "бұл жерде өте қарапайым болғандықтан, 2 тамыздағы шабуылдан кейін енгізілген халықаралық санкциялар АҚШ пен одақтас ұшақтардың бес айдан кейін тастаған тонналық бомбаларынан гөрі маңызды әсер еткен болуы мүмкін" деп жазды. 2002 жылдың қазан айында ИМ-нің жариялаған хабарламасында "БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1991 жылы тапсырған тексерулерінің ең маңызды жетістіктерінің бірі - Ирактың қазір ядролық қаруы жоқ деп саналады. Бұл жетістік Ирактағы ядролық инспекциялардың күшін және құндылығын көрсетеді". Сондай-ақ, "атомдық қаруды тексеру процесі 1998 жылдың соңында инспекторлар кеткенге дейін Ирактың ядролық қару бағдарламасын қайта құруына кедергі келтірді" деп жазылған.

Иран

ИДИШ 1990-шы жылдардан бері Иранның ядролық бағдарламасына қатысты жағдайларды бақылап келеді және оқырмандарға Иранның ядролық бағдарламасы мен нысандарының тарихы туралы ақпарат беруге арналған веб-сайт құрды, IAEA есептерін, дипломатиялық күш-жігер туралы ақпарат және ИДИШ техникалық бағалауды ұсынады. 2009 жылдың маусым айында ИМ-де жарияланған бір жазбада "Біз Иранның ядролық бағдарламасына тұрақты, әскери шешімнің шынайы емес екенін білеміз. Бұл Иран президенті кім болғанына қарамастан, Иранның уран байыту бағдарламасын тоқтату үшін дипломатиялық жолды ұсынады". 2009 жылдың 2 қазанында ИМИЯ-ның қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі сарапшыларының жұмыс құжатын жариялады, оны "Иранның ядролық қарулануы туралы ИМИА-ның ішкі құжаты" деп сипаттады. Бұл құжат Иранның екі нүктелі имплозиялық құрылғыны сынақтан өткізгенін жариялады. "Егер біреудің зымыран бағдарламасына қатысты жақсы идеясы болса және оның жақсы байланыстары болса, ол бағдарламаны жүзеге асырады. Бірақ бұл ядролық қарудың бас жоспары бар дегенді білдірмейді". "Вашингтон пост" газетінде "құрылыс тапсырыстары, төлем шоттары, сондай-ақ жобаларға байланысты болуы мүмкін бірнеше есімдер мен жерлер туралы мәлімет жоқ" деп жазылған. Бұрынғы МАГАТЭ директоры Мохамед Эль-Барадей агенттіктің ядролық материал қолданылғаны туралы және ядролық қарудың компоненттері жасалғаны туралы ешқандай ақпарат жоқ екенін айтты. Иран бұл құжаттар жалған деп мәлімдеді, ал МАГАТЭ Иранды көбірек ынтымақтастыққа шақырды және мүше мемлекеттер Иранмен бөлісетін айыптаулар туралы көбірек ақпарат беруге шақырды. 2009 жылдың желтоқсан айында ИМ-нің талдауларымен жұмыс істейтін консервативті көзқараспен The Times басылымы аты аталмаған Азияның барлау агенттігінің құжатында ядролық қарудан басқа ешқандай пайдасы жоқ нейтрон көзін пайдалану туралы айтылған және құжат Иранның Қорғаныс министрлігінің кеңсесінен шыққан сияқты деп мәлімдеді және ол 2007 жыл шамасында болған болуы мүмкін. Ғылым және халықаралық қауіпсіздік институты құжаттың сақтық пен қосымша бағалауды шақырады және "құжатта ядролық қару туралы айтылмаған және біз Иранның оларды жасау туралы шешім қабылдағанына ешқандай дәлел көрмедік" деп атап өтті. Батыс барлау органдары құжаттың шынайылығын растаған жоқ. Құжат Ираннан және АҚШ-тағы кейбір адамдардан жасалма деп айыпталғандарға жауап ретінде Олбрайт "Бұл құжаттың шынайылығы расталуы керек деп санайды және біз талқылауды және шын мәнінде адамдардан, тілдік талдау жасаған адамдардан ақпарат жинауды құптаймыз" деді. 2024 жылдың наурыз айында, Ғылым және халықаралық қауіпсіздік институтының есебіне сүйене отырып, "Тышқы саясат" журналы бұзылу уақытын нөл деп санайды. Осы баяндамаға сілтеме жасап, "Foreign Policy" газетінде Иранға қатысты Америка мен Еуропа саясатының өзгергені туралы айтылды. Мұнай сату, экономикалық өсім және Иранның басқа елдермен әскери ынтымақтастығы туралы мысалдар келтіре отырып, "Тышқы саясат" газетінде ядролық қару жасау мүмкіндігі және Иранның ядролық қорқыту күші туралы айтылады.

Мьянма

2010 жылдың 28 қаңтарында ИДИЛ тобының берген хабарында: "Бірмадағы әскери режим ядролық қару жасаудың ұзақ мерзімді стратегиясын жүзеге асырып жатыр деп күтуге негіз бар. Халықтың пікірлеріне қарамастан, әскери хунта ядролық қаруды игеруге жақын емес. Негізгі ядролық қондырғыларды салу туралы ақпарат сенімді емес немесе нақты емес болып көрінеді". 2009 жылдың шілдесінде Таиландта өткен АСЕАН кездесуінде АҚШ мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон Солтүстік Кореямен байланыстың бар екеніне алаңдаушылық білдірді. "Біз Солтүстік Корея мен Бірма арасындағы әскери ынтымақтастық туралы да алаңдаушылықтың артып жатқанын білеміз, біз оны өте маңызды деп санаймыз", - деді Клинтон.

Қабылдау

2004 жылы National Journal журналында Олбрайтты "Ирактың [көпшілікке апатты қару] бағдарламасына тәуелсіз талдау жасағысы келетін БАҚ өкілдері үшін танымал адам" деп атады. 2006 жылы Дэвид Олбрайт американдық физиктердің кәсіби қоғамы - Американдық физикалық қоғамнан беделді Джозеф А. Бертон форумы сыйлығын алды. Ол "ядролық қару технологиясын ауыстыруды баяулату үшін аянбай және нәтижелі күш салғандығы үшін" аталды. Ол осы қиын салаға терең түсінік, объективтілік пен тиімділіктің ерекше үйлесімін енгізеді".