Кіріспе
Морра - бұл мыңдаған жылдар бұрын ежелгі римдіктер мен гректер заманында пайда болған қол ойыны. Әр ойыншы бір уақытта өз қолын ашады, саусақтарын созып, санды шақырады. Барлық ойыншылардың біріктірілген саусақтарының жалпы санын табысты болжаған кез келген ойыншы ұпай алады. Морраны екі адам монетаны лақтырып тастағандай немесе ойын-сауық үшін ойнауға болады.
Morra is a hand game that dates back thousands of years to ancient Roman and Greek times. Each player simultaneously reveals their hand, extending any number of fingers, and calls out a number. Any player who successfully guesses the total number of fingers revealed by all players combined scores a point. Morra can be played to decide issues, much as two people might toss a coin, or for entertainment.
Ережелер
Морраның көптеген түрлері бар, бірақ көпшілігі екі ойыншымен ойналады. Ең танымал нұсқада барлық ойыншылар бір қолды, әрқайсысы нөлден беске дейін саусақты көрсетеді және барлық саусақтың қосындысы қандай болатынын болжайды. Егер бір ойыншы соманы болжаса, ол ойыншы бір ұпай алады. Ойынды ең алдымен үш ұпай жинаған ойыншы жеңіп алады. Мореаның кейбір нұсқаларында ақша қатысады, жеңімпаз көрсетілген саусақтың қосындысына тең сома алады.
Тарих
Морраны ежелгі римдіктер білген, ол бүкіл әлемде, әсіресе Италияда танымал. Ежелгі Римде бұл ойын микацио деп аталды, ал оны ойнау микаре дигитис деп аталды; сөзбе-сөз "бармақтармен жарқырау". Уақыт өте келе бұл есім микаре етістігінің бұзылуынан мора болып шығады. Бұл ойын ежелгі Римде өте кең тараған болғандықтан, адал адамды білдіретін мақал бар еді: dignus est quicum in tenebris mices, сөзбе-сөз "ол - сіз қараңғыда микацио ойнауға болатын лайықты адам". Микация кең тарағандықтан, Рим форумында тауар сатудағы дауларды шешу үшін қолданылды. Ақырында бұл рәсімді қала әкімі Апроний тыйым салды. Ойын Рим отаршылдарының Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Африкаға таралуына ілесіп жүрді. Ойын Аристотель де айтып кеткен, бірақ Грецияда ол өте кең тараған емес сияқты. Бүгінде мораны бүкіл Италияда (әсіресе Сардинияда, ол жерде са мура деп аталады), Грецияда, Испанияның Теруель провинциясында, Корсикада, Францияда, Португалияда, Кипрде, Истрияда, Далмацияда, Герцеговинада және Мальтада кездестіруге болады. Испанияда "Кино" деп аталатын нұсқасы бар, онда саусақтың орнына монеталар қолданылады. Араб елдерінде ойналатын мораға мухараджа деп аталады. Францияның оңтүстігінде ол la mourre деп аталады, ал Истрияда, Далмация мен Герцеговинада ол šijavica деп аталады. Қытай мен Моңғолияда бұл ойын "хуа кван" деп аталады, ол "жауыздық" деп аударылады және оны ішімдік ойыны ретінде ойнайды. Ол сондай-ақ Оңтүстік және Солтүстік Америка қауымдастықтарында танымал, олардың аймағында кейде "кіші Италия" деп аталады. Пенсильвания штатының Хазлтон қаласында ақпан айында жыл сайынғы турнир өткізіледі. Турнир барысында жиналған ақша Helping Hands-пен байланысты жергілікті қайырымдылық ұйымдарына беріледі. 2005 жылы IFC, итальяндық саусақ чемпионатының қысқаша атауы, командада ойналатын Морраның модификацияланған нұсқасының ресми турнирі болды. Морра ойыны МК, Бени Хассанның (9-қабір) және Абаның 26-шы династиялық қабіріндегі (36-шы нөмір) бейнелерде сипатталған. 2010 және 2014 жылдары Кальяридің IT Giua орта мектебінің профессоры А. Зизи өз студенттерімен бірге ойынның сардиниялық нұсқасының цифрлық нұсқасын жасады.
Нұсқалар
Морра ережесін бірнеше жолмен өзгерту мүмкін.
Бәсекелестік және теңдіктер
Бұл екі ойыншы нұсқасында бір адам "odds" ойыншысы, ал екіншісі "evens" деп аталады. Ойыншылар бір қолын алдыларына қойып, үшке дейін санайды (кейде "Бір, екі, үш рет, ату!" деп айқайлайды). немесе "Бір, екі, үш, ату!"). "Шоу" дегенде екі ойыншы да бір немесе екі саусағын көрсетеді. Егер екі ойыншының саусақтарының қосындысы жұп сан болса (яғни екі немесе төрт), онда "екі" ойыншы жеңеді; әйтпесе "артық" ойыншы жеңімпаз болып табылады. Үш есеге қосқанда екі жол бар болғандықтан, екі ойыншының да жеңіске жету мүмкіндігі бірдей. 1950 жылдары Нью-Йорк пен Лонг-Айлендте ойын "сайлайды" деп аталды және ойын алаңындағы дауды шешу үшін бір қарсыластың "оның үшін атып алайық" дегенімен шешілетін болды. Бостонда шамамен сол уақытта қолданылған термин "бұғалау" болды. АҚШ-тың жағалау күзетінің бөлмелерінде (офицерлердің сыныбы) ойыншылар "қалқып шығады". Оны "покеге ставка" деп те атайды.
Қосымша саусақ
Ойынның бір нұсқасы ойыншыларға саусақтарының кез келген санын ұстауға мүмкіндік беру, жеңімпаз әлі де нәтижесінде алынған соманың тақ немесе жұп екендігіне негізделген. Мысалы, егер екі ойыншы болса және олардың әрқайсысы бес саусағын тастаса, онда жиынтық жұп болады, сондықтан "еven" ойыншы жеңімпаз болады. Есіңізде болсын, тек соманың теңдігі маңызды болғандықтан, тек 2 немесе 4 саусақты пайдаланудың функционалдық айырмашылығы жоқ. Алайда, егер әр ойыншы қолдана алатын саусақтардың саны тақ сан болса және ойыншылар өз нөмірлерін кездейсоқ түрде барлық мүмкіндіктерден таңдаса, онда жұптасудың тақ немесе жұп болу ықтималдығы бірдей емес және "еven" ойыншы кішкене артықшылыққа ие болады. Мысалы, егер ойыншылар үш саусақты пайдалана алса (және тең ықтималдығымен 1, 2 немесе 3 таңдау керек), онда жұптарды құрудың 5 жолы бар (11, 13, 31, 22, 33), бірақ тек 4 жолы бар (12, 21, 23, 32). Рұқсат етілген саусақтарының тақ санымен "ивен" ойыншысының аздаған артықшылығы болады, өйткені әрқашан бір саусақты жоғалта алмайтын бір саусақты алып тастаудан басқа, жұп санды жасауға бірден бір жол болады.
Бір және екі
Бірлік пен екілік - бұл ойынның екі адамнан көп талап ететін жою нұсқасы. Бұл тек екі нұсқасы бар тас-қағаз-қақашықтың қарапайым нұсқасы. Еңбектенуші - "жұмыссыз адам", немесе үлкен топтар жағдайында азшылық таңдау. Мысалы: егер он ойыншы болса, ал алтысы екі саусағын, ал төртеуі бір саусағын көрсетті, бір саусағын ұстаған төрт адам жоғалады және шығарылады. Қалған алты ойыншы тағы бір раундқа өтеді. Бұл нұсқада соңғы раунд (екі ойыншы арасында) әдетте дәстүрлі түрде шешіледі. Бұл нұсқаны кез келген адамдармен ойнауға болады және әдетте үш айнымалы комбинациямен жұмыс істеуден гөрі жылдам және оңай, өйткені ол дөңгелек робин турнирлерінің қажеттілігін жояды. Көпшілік кофе үшін құмар ойындар ойнайды. Мақсат - азшылыққа айналып, жойылу. Ойын екі адам қалғанша жалғасады, содан кейін олар "тасқа, қағазға, қайшы" ойнайды. "Шоу-даун" жеңімпазы барлық ойыншыларға кофе сатып алады. Қалыпқа байланысты кофе кейде тамақ немесе басқа да ұқсас, келісілген құнды сусындармен алмастырылуы мүмкін. Лига кестелері жиі құрылады және ойынды жақсарту үшін толық статистикалық талдау қолданылады. Алайда, мұндай талдаудың нәтижелерге әсері күмәнді.
Модульді арифметика
Ойынды модульдік арифметиканы қолдану арқылы көп ойыншыларға кеңейтуге болады. Ойыншылар үшін әр ойыншыға нөлден -1 дейін сан беріледі. Үш санына дейін әрбір ойыншы , нөлді қоса алғанда, кем дегенде , саусақтарын ұстайды. Санды жинақтағаннан қалған бөлігіне тең тұлға таңдалады. Бұл нұсқада барлық ойыншыларды шеңберге орналастыру, біреуді нөл ойыншы етіп тағайындау және басқа ойыншыларға нөмірлерді жоғары қарай санау (әдетте сағат жүрісімен) тағайындау әдеттегі нәрсе. Бұл тәсілмен ойыншылар өз нөмірлерін тастағаннан кейін, олардың қолдары өз орнында қалып, саусақтары бірінен соң бірі жабылып, санау шеңберді айналып жүреді. Егер саусақтары болмаса, соңғы саналған ойыншы таңдалады.
Нөлге рұқсат ету
Morra-ның кейбір нұсқалары ойыншыларға нөл саусақты ұстауға мүмкіндік береді. Егер саусақтың жалпы саны да нөлге тең болса, ойын әдетте тең деп саналады және қайтадан ойналады.
Шиш-Ну
Шиш Ну - бұл Морраның нұсқасы, онда ережелер - қолды ұстап, тек бас бармағыңызды ғана шығарып қою. Ойын көп ойыншылармен жақсы жұмыс істейді. Ойынды әрбір ойыншы ұранын көтермеген күйде ұстап ойнайды. Содан кейін барлық ойыншылар "Шиш Ну" деп айтады, содан кейін олар ойлаған бас бармақ саны көтеріледі. Бұл сан ойыншы санымен де байланысты.
Қиын Қиын
Чин Чин - бұл Шиш Нуға жақын нұсқа, басты айырмашылығы - Чин Чин кезекке негізделген. Чин-Чин АҚШ-та өте танымал. Чин-Чин ойынын ойнағанда ойыншылар ұштарын көтермеген күйде ұстайды. Ойыншылар топты сағат жүрісімен айналып, кезегі келген ойыншы "Чин Чин" деп айқайлайды. Ойыншы бірден кездейсоқ санда саусағын көтереді. Егер ойыншы топтағы бас бармақтардың санын дұрыс айқайласа, ол раундты жеңіп, қолын артқы жағына қояды. Бұл қайталанады және екі қолын да жоғалтқан адам жеңіп шығады.
Он бес жиырма
Fifteen Twenty - Азияның әр түрлі бөліктерінде ойналатын көптеген түрлеріне ие ежелгі қытайлық мораның нұсқасы. Бұл ойын екі ойыншыға қарама-қарсы, екі қолы да алдымен, бетпе-бет. Ойыншылар кезекпен әрбір раундта көрсетілген саусақтың санын болжайды. Ойыншылар екі тұмсықты (0), тұмсықты және ашық қолды (5), немесе екі ашық қолды (10) ұстай алады. Осылайша, болжауға болатын саусақтың жалпы саны 0, 5, 10, 15 немесе 20 болады. Ойыншы ойнағанда (раунд), екі ойыншы да қолда бармақ санын өзгерте алады. Егер алдыңғы ойыншы қате ойнаса, қарсылас жаңа раундты дереу бастай алады және кешіктірмей жаңа ойнауы мүмкін (кейде басқа ойыншыны саусақтарын өзгерте алмай тұрып ұстап алады). Егер ойыншы дұрыс ойнаса, ол бірден тағы ойнауға болады. Екінші рет дұрыс ойласа, ойын жеңімпаз болып шығады. Егер ойыншы мүмкін емес болжам жасаса (мысалы, 20 болжам жасаса, бірақ тек қана 5 ұпай үшін құлпыны және алақанын салғанда), онда сол адам соққы алады. Екі рет соққы беру екінші ойыншыға ұпай береді.