Белгілері мен симптомдары
Қызу және бас ауруы негізгі белгілер болып табылады; шатасу кеш белгі болып табылады және кома жаман болжам жасайды. Туберкулезбен ауырған менгит ауруының бестен бір бөлігінде менингизм болмайды. Сондай- ақ пациенттерде фокустық неврологиялық кемістіктер болуы мүмкін.
Себептер
Микобактериялық туберкулездің негізгі белгісі - мидың түбіне қарай орналасқан қабыну. Жалын ми дің субарахноидтық аймағында болған кезде, бас сүйегінің жүйке тамырлары зақымдалуы мүмкін. Симптомдар кеңістікке енген зақымдануларға ұқсайды. Қан арқылы таралуы, әрине, қан-мұғза кедергісінен өту арқылы болады, бірақ кейбір науқастар туберкулездің менингитіне мидың қабықшасы бұзылса, одан да аз бөлігі омыртқаның сүйекті ошағы бұзылса, ауырады.
Патофизиология
Туберкулездік менингиттің патофизиологиясы мидың паренхимасының немесе қабығының бактериялық инвазиясын қамтиды, бұл шағын субпиалдық ошақтардың пайда болуына әкеледі. Бұл ошақтар некроздық болып, олардың ішіндегі колониялар көбейген сайын кеңейеді. Субарахноидтық кеңістіктегі туберкулёздың (фокалды) жарылуы менингитті тудырады.
Диагностика
ТБ меннигитін диагностикалау үшін омыртқа- ми сұйықтығын талдау қажет. ТБ меннигитіне күдікті ЦСЖ алу кезінде кемінде 1 мл сұйықтық (қажетті болса 5 - 10 мл) алу керек. ОЖЖ-да протеин мөлшері жоғары, глюкоза мөлшері төмен және лимфоциттердің саны жоғары болады. Кейде кішкене миежілік сұйықтықтан қышқыл жылдам бациллдар байқалады, бірақ көбінесе M. tuberculosis өсіріледі. ҚМЖ-да жиналған аралық торлы түйір сирек кездеседі, бірақ туберкулездік менингитті көрсетеді. ELISPOT тестілеуі жедел туберкулездік менингитті диагностикалау үшін пайдалы емес және жиі жалған теріс нәтиже береді, бірақ ем басталғаннан кейін оң нәтижеге ие болуы мүмкін, бұл диагнозды растауға көмектеседі.
Нуклеин қышқылын күшейте отырып сынау (NAAT)
Бұл микобактериялық нуклеин қышқылын анықтау үшін полимеразалық тізбекті реакцияны (ПЦР) қолданатын сынақтар тобы. Бұл сынақтар нуклеин қышқылының қай тізбекті анықтауына байланысты әр түрлі болады және олардың дәлдігі әр түрлі болады. Саудада ең көп таралған екі тест - күшейткіш микобактериялық туберкулезге тікелей тест (MTD, Gen Probe) және Amplicor. 2007 жылы жүргізілген шолуда туберкулездік менингитті диагностикалау үшін "Азаматтық тері ауруының сынағы ең жақсы нәтиже береді (сезімталдығы 74%, ерекшелігі 98%) " деген қорытындыға келді. Xpert Ultra MTB/ RIF Cepheid GeneXpert жүйесін қолдана отырып, толық автоматтандырылған ПТР тестісі ВИЧ және туберкулезбен ауырған адамдарда сезімталдықты 77% - ға дейін жақсартты.
Емдеу
Туберкулездік менингитті емдеу үшін екі ай бойы изониазид, рифампицин, пиразинамид және этамбутол қолданылады, одан кейін тағы он ай бойы изониазид пен рифампицинді жеке- жеке қабылдау жүргізіледі. Сteroids вирусы жоқ адамдарда өлім қаупін азайтуға көмектеседі. Сteroids емнің алғашқы алты аптасында қолданылуы мүмкін. Гидроцефалия туберкулездік менингитпен ауыратын адамдардың үштен бірінде асқыну ретінде пайда болады. Аспиринді қосымша қабылдау ми инфаркты сияқты асқынуларды азайту арқылы өлімді азайтуға немесе кейінге қалдыруға мүмкіндік береді.