Кіріспе
Бутанның патшалық атағы Penlop (Dzongkha; Wylie; Ponlop, Pönlop) - бұл Dzongkha терминінің шамамен провинциялық губернатор деп аударылған. Бутандық пенлоптар бірігуге дейін елдің кейбір аудандарын басқаратын, бірақ қазір әкімшілік лауазымдар жоқ. Керісінше, қаламгерлер енді Ванчук әулетіне толықтай бағынышты. Дәстүрлі түрде Бутан тоғыз провинциядан тұрады: Тронса, Паро, Пунаха, Вангдуе Пходранг, Дага (сонымен қатар Така, Тарка немесе Тага), Бумтанг, Тхимпху, Куртоед (сонымен қатар Куртой, Куру тод) және Курмаед (немесе Курме, Куру мад). Куртоид пен Курмаид провинциялары бір жергілікті әкімшілікке біріктірілді, бұл дәстүрлі губернаторлардың санын сегізге қалдырды. Кейбір иелер қаламгер болған кезде, басқалары Дзонгпен (Дзонгха: རྗོང་དཔོན་; Wylie: rjong dpon; сондай-ақ "Дзонгпен", "Дзонгпон") атағын иеленген, бұл атақ "губернатор" деп аударылады. Сондай-ақ, "Хаа губернаторы" сияқты басқа тарихи атақтар берілді. Екілік басқару жүйесінде қаламұштар мен дзонгпендер теориялық тұрғыдан өздерінің патшалықтарының иелері, бірақ Друк Дезидің қызметшілері болды. Алайда іс жүзінде олар орталық үкіметтің бақылауында болды, ал Тронгсаның Пенлопы мен Пароның Пенлопы жергілікті иелердің қалған бөлігіне үстем болды. Барлық губернаторлық лауазымдарды ресми түрде Шабдрунг Нгаванг Намгьял, кейіннен Друк Дези тағайындаған болса да, Тронгсаның Пенлопы сияқты кейбір лауазымдар іс жүзінде тұқым қуалайтын және белгілі бір отбасылар арасында тағайындалатын. Пенлоптар мен дзонгпендер көбінесе басқа да мемлекеттік лауазымдарды, мысалы Друк Деси, Дже Кхенпо, басқа провинциялардың губернаторы немесе сол лауазымдағы екінші немесе үшінші мерзімде қызмет атқарған. Тронгса мен Пароның пенлоптары және Пунаха, Тхимпху және Вангдуе Пходрангтың дзонгпондары аймақтық үстемдік үшін бәсекелесте айрықша көрнекті тұлғалар болды. Осы саяси ландшафтта Ванчук отбасы Бутанның орталық бөлігіндегі Бумтан аймағынан шыққан. Отбасы Nyö кланына жатады және Бутанның Nyingmapa қасиеттісі Пема Лингпадан тараған. Нё кланы жергілікті аристократия ретінде пайда болды, бұл Бутанға шабуыл кезінде Тибет жағында болған көптеген ежелгі тибеттік аристократиялық отбасыларды алмастырды. Осылайша, клан Тронгсаның Пенлопасының тұқым қуалайтын орнын, сондай-ақ маңызды ұлттық және жергілікті мемлекеттік лауазымдарды иеленді. Тронгсаның Пенлопы орталық және шығыс Бутанды басқарады; Пароның бәсекелес Пенлопы батыс Бутанды басқарады; және дзонгпондар өздерінің дзонгтарын қоршаған аумақтарды басқарады. Шығыс дзонгпендер негізінен Тронгсаның Пенлопының бақылауында болды, оған оларды тағайындау құқығы ресми түрде 1853 жылы берілді. Бұл кезеңнің батыс және орталық Бутан арасындағы және оның ішінде Тибет пен әсіресе Британ империясының сыртқы күштерімен бірігіп, Тронгсаның Пенлопының үстемдігі үшін жағдай жасады. Ұлыбританияны жақтаған Пенлоп Угьен Вангчук 1882 және 1885 жылдар аралығында бірқатар азаматтық соғыстар мен көтерілістерден кейін Тибет жақтауы және Ұлыбританияға қарсы Паро Пенлоптарына қарсы жеңіске жетті. 1881 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Угьен Вангчук Тронгсаның Пенлоп лауазымы үшін қақтығысқа түсті. 1882 жылы 20 жасында Бумтанг пен Тронгсаға аттанған, Пародан басқа Тронгсаның Пенлопасын жеңіп алған. 1885 жылы Угьен Вангчук Пунха мен Тымпху дзонгпендері арасындағы қақтығысқа араласып, екі жақты да босатқан және Симтоха дзонгты басып алған. Осы уақыттан бастап Дези қызметі тек рәсімге айналды. Тронгсаның Пенлопа немесе Чотсе Пенлопа, Тронгсаның басқа аты, мұрагерлік княздер жалғастырды.
Penlop (Dzongkha: དཔོན་སློབ་; Wylie: dpon slob; also spelled Ponlop, Pönlop) is a Dzongkha term roughly translated as provincial governor. Bhutanese penlops, prior to unification, controlled certain districts of the country, but now hold no administrative office. Rather, penlops are now entirely subservient to the House of Wangchuck. Traditionally, Bhutan comprised nine provinces: Trongsa, Paro, Punakha, Wangdue Phodrang, Daga (also Taka, Tarka, or Taga), Bumthang, Thimphu, Kurtoed (also Kurtoi, Kuru tod), and Kurmaed (or Kurme, Kuru mad). The Provinces of Kurtoed and Kurmaed were combined into one local administration, leaving the traditional number of governors at eight. While some lords were penlops, others held the title Dzongpen (Dzongkha: རྗོང་དཔོན་; Wylie: rjong dpon; also "Jongpen," "Dzongpön"), a title also translated as "governor." Other historical titles, such as "Governor of Haa," were also awarded. Under the dual system of government, penlops and dzongpens were theoretically masters of their own realms but servants of the Druk Desi. In practice, however, they were under minimal central government control, and the Penlop of Trongsa and Penlop of Paro dominated the rest of the local lords. And while all governor posts were officially appointed by Shabdrung Ngawang Namgyal, later the Druk Desi, some offices such as the Penlop of Trongsa were de facto hereditary and appointed within certain families. Penlops and dzongpens often held other government offices such as Druk Desi, Je Khenpo, governor of other provinces, or a second or third term in the same office. The penlops of Trongsa and Paro, and the dzongpons of Punakha, Thimphu, and Wangdue Phodrang were particularly notable figures in the competition for regional dominance. Within this political landscape, the Wangchuck family originated in the Bumthang region of central Bhutan. The family belongs to the Nyö clan, and is descended from Pema Lingpa, a Bhutanese Nyingmapa saint. The Nyö clan emerged as a local aristocracy, supplanting many older aristocratic families of Tibetan origin that sided with Tibet during invasions of Bhutan. In doing so, the clan came to occupy the hereditary position of Penlop of Trongsa, as well as significant national and local government positions. The Penlop of Trongsa controlled central and eastern Bhutan; the rival Penlop of Paro controlled western Bhutan; and dzongpons controlled areas surrounding their respective dzongs. Eastern dzongpens were generally under the control of the Penlop of Trongsa, who was officially endowed with the power to appoint them in 1853. This period of intense rivalry between and within western and central Bhutan, coupled with external forces from Tibet and especially the British Empire, provided the conditions for the ascendancy of the Penlop of Trongsa. The pro Britain Penlop Ugyen Wangchuck ultimately prevailed against the pro Tibet and anti Britain Penlop of Paro after a series of civil wars and rebellions between 1882 and 1885. After his father's death in 1881, Ugyen Wangchuck entered a feud over the post of Penlop of Trongsa. In 1882, at the age of 20, he marched on Bumthang and Trongsa, winning the post of Penlop of Trongsa in addition to Paro. In 1885, Ugyen Wangchuck intervened in a conflict between the Dzongpens of Punakha and Thimphu, sacking both sides and seizing Simtokha Dzong. From this time forward, the office of Desi became purely ceremonial. The title Penlop of Trongsa – or Penlop of Chötse, another name for Trongsa – continued to be held by crown princes.
Даганың қаламшары
Даганың Пенлопы немесе "Дагаб" (Дзонкха: དར་དཀརབ་; Wylie: dar dkarb) қазіргі Дагана округінің Дага қаласында орналасқан. Дага Пенлопс No Атауы 1 Дағаб Тенпа Тинли 2 Дағаб Тшултрим Джунгни 3 Дағаб Ригзин Лхудуб 4 Дағаб Рабтен 5 Дағаб Тензин Вангпо 6 Дағаб Тшеринг Дондуб 7 Дағаб Доржи Норбу 8 Дағаб Таши Ганпа 9 Дағаб Цхеванг Пунтшо 10 Дағаб Самтен Доржи 11 Дағаб Джамо Серпо 12 Дағаб Дойон Чельва 13 Дағаб Ситхуб 14 Дағаб Цхеванг Доржи