Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ян Скрецуски - поляк жазушысы Генрик Сиенкевичтің "От пен семсер" романында ойдан шығарылған кейіпкер. Ол - ардақты адам, өзінің қожайыны герцог Жереми Висьниовецкийге әрқашан адал. Ол украиналық казак Юрий Бохун ұрлап кеткен Хелена Курцевичковнаны жақсы көреді, ол да оған ғашық. Скрецетуски Михаль Володиевскийдің ең жақын досы. Ян Скретюскидің кейіпкері - Польшаның Збараж қоршауындағы батыры Миколай Скретюски. 1999 жылы шыққан "Отпен және семсермен" фильмінде оның рөлін Михаль Жебровский ойнады.
Jan Skrzetuski is a fictional character created by Polish author Henryk Sienkiewicz in the novel With Fire and Sword. He is a man of honour, always faithful to his master, duke Jeremi Wiśniowiecki. He loves Helena Kurcewiczówna, who was kidnapped by the Ukrainian Cossack Yuri Bohun, who is also in love with her. Skrzetuski is the best friend of Michał Wołodyjowski. Jan Skrzetuski is partly based on a historical character, Mikołaj Skrzetuski, the Polish hero of the Siege of Zbarazh. In the 1999 film With Fire and Sword he is portrayed by Michał Żebrowski.
Әңгіме
Ян Скретюски (Mikołaj Skrzetuski, Jastrzebiec кланынан Ұлы Польшадағы полковниктің тарихи пішіні бойынша) - жас поляк дворяны (szlachcic) Jastrzebiec гербінің ханзадасы Иереми Висьниовецкийге гусар полкінің лейтенанты ретінде қызмет етті. 1647 жылы ол Крымнан елші болып оралды. Жолда ол Даниил Чаплинскийдің қызметшілері шабуылға алған Боддан Хмельницкийді құтқарып қалды. Ол Хмельницкийді босатып, Чигиринге барды. Ол сол жерде Жан Онуфри Заглоба мен Лонгинус Подбипетамен танысып, достасты. Бірнеше күннен кейін ол Подбипятамен бірге Любнюге жолға шықты. Олар жолда ханшайым Елена Курцевич пен оның әпкесімен кездесті. Скрецетуски мен Хелена бір-біріне ғашық болды. Қарт ханшайым әскерлерді үйіне шақырды, Розлоги. Той кезінде Скрецуски Хеленаның казак полковнигі Бохунга уәде етілгенін біледі. Скрецетуски қарт ханшайым Курцевичке қастандық жасап, Еленаның қолын беруге көндірді. Көп ұзамай Скрецетускиді принц Иереми Висьниовецкий Запорожский Сичке елші ретінде жіберді. Миссия кезінде ол жарақат алып, тұтқынға алынды. Оны Скрецетускидің көмегіне риза болған Хмельницкий құтқарды. Алайда Хмельницкий оны бірден босатуға келіспеді. Скрецетуски тұтқын ретінде Жовти Воды шайқасында поляктардың жеңілісіне куә болды. Осы уақыт аралығында Бохун ескі ханшайымның сатқындығын тауып, Розлогиге шабуыл жасап, Еленаны ұрлап алуға ниетті. Ол қашып құтылуға тырысты, бірақ отбасының қалған бөлігі өлтірілді, ал дворды шаруалар өртеп жіберді. Скрецетуски бостандыққа шыққаннан кейін Розлогиге барды, бірақ ол жерде қираған үйінділер ғана болды. Ол Еленаның өліп қалғанын ойлап, қайғырды. Оны достары Розлогиден тауып алған. Скрецуски Висьниовецкийдің қызметіне оралды және көп ұзамай Заглобамен кездесті, ол оған Еленаның аман-есен Барда екенін айтты. Скрецетуски сонда баруды жоспарлаған, бірақ ол қала Бохундармен жаулап алынғанын естіді. Скрецетуски Еленаны іздеуге аттанды, бірақ оның ізін таба алмады. Ол тек сүйіктісінің Киевтегі монастырда өлтірілгені туралы ақпарат алды (бұл шындық емес). Осыдан кейін Скрецетуски ауырып қалды. Ол Хеленаны Рзедзян, Володиевский және Заглоба тапқанын білмеді. Сауыққаннан кейін Скрецетуски Збаражға барды, онда қоршау кезінде батыл шайқасты. Подбипятаның өлімінен кейін ол казак лагеріне жасырын кіруге және Иоанн Казимирге барып, Збараждағы сарбаздарға күш-жігер қажет екенін хабарлауға шешім қабылдады. Ол өз тапсырмасын орындап, патша әскерімен Збаражға аттанады, көп ұзамай келісімге қол қойылады. Сауығып жатқан Скрецетускиді Ржедян емдеген, ол оған Еленаның тірі екенін айтты. Көп ұзамай қыз келді, олар Львовқа үйленуге барды. Хмельницкий көтерілісінен кейін Скрецетуски Хеленамен және олардың балаларымен Бурцецте тұрды. Олардың 12 ұлы мен кем дегенде бір қызы болды. Скрецетуски "Топан су" романында пайда болды және "Степьдегі от" романында аталды. 1673 жылы Хотын шайқасына қатысқан.
Jan Skrzetuski (modeled on the historic form of Mikołaj Skrzetuski, a colonel from Greater Poland of the Jastrzębiec clan) was a young Polish nobleman (szlachcic) of Jastrzebiec Coat of Arms serving Prince Jeremi Wiśniowiecki as lieutenant of the hussar regiment. In 1647 he was coming back from Crimea where he had been sent as an envoy. On his way he saved Bohdan Khmelnytsky who was attacked by Daniel Czapliński's servants. He let Khmelnytsky go and went to Chyhyryn. He met there Jan Onufry Zagłoba and Longinus Podbipięta who became his friends. A few days later he set off to Lubny with Podbipięta. They met on their way princess Helena Kurcewicz and her aunt. Skrzetuski and Helena fell in love with each other. The old princess invited soldiers to their house, Rozłogi. During the feast, Skrzetuski learned that Helena had been promised to the Cossack colonel Bohun. Skrzetuski threatened the old princess Kurcewicz and persuaded her to give Helena's hand to him. Soon Skrzetuski was sent by Prince Jeremi Wiśniowiecki to Zaporizhian Sich as an envoy. During the mission he was wounded and taken captive. He was saved by Khmelnytsky, who was grateful for Skrzetuski's help. Khmelnytsky, however, didn't agree to set him free at once. Skrzetuski as a captive witnessed Polish defeat in Battle of Zhovti Vody. In the meantime Bohun discovered the old princess' betrayal and attacked Rozłogi, intending to kidnap Helena. She managed to escape, but the rest of family was killed and the dwór was burnt by peasants. When Skrzetuski regained his freedom, he headed to Rozłogi but found there only ruins. He grieved, thinking that Helena was dead. He was found in Rozłogi by his friends. Skrzetuski returned to the service of Wiśniowiecki and soon met Zagłoba, who told him that Helena was alive and safe in Bar. Skrzetuski planned to go there, but he received the news that the city had been captured by Bohun. Skrzetuski set off to search for Helena but failed to find any trace of her. He only received information that his beloved was murdered in the monastery in Kiev (which was not true). After these news Skrzetuski became ill. He didn't know that Helena was found by Rzędzian, Wołodyjowski and Zagłoba. After recovering, Skrzetuski went to Zbarazh, where he bravely fought during the siege. After Podbipięta's death he decided to sneak through the Cossacks' camp and go to John Casimir to let him know that soldiers in Zbarazh needed reinforcements. He managed to fill his mission the king went with his army to Zbarazh and soon the treaty was signed. During recovery Skrzetuski was treated by Rzędzian who told him that Helena was alive. The girl soon arrived and they went to Lviv to get married. After the Khmelnytsky Uprising Skrzetuski lived with Helena and their children in Burzec. They had 12 sons and at least one daughter. Skrzetuski appeared in The Deluge and was mentioned in Fire in the Steppe. In 1673 he took part in the Battle of Khotyn.
Сипаттама
Скрецетуски тартымды, қара шашты жас жігіт ретінде сипатталады. Ол өте жас адам, дене, қара тері, өте сәнді тәсілдермен, нәзік кесу бет және көрнекті бүркіт сияқты мұрынмен. Оның көзінде көрінді үмітсіз батылдық пен төзімділік, бірақ оның бетін болды адал қарап. Оның шаштысы мен сақал-мұрттары, әрине, ұзақ уақыт бойы қырқылмаған, жасына қарағанда, оған үлкен жауапкершілік сыйлаған.
Skrzetuski is described as an attractive, dark haired young man. He was a very young man, of spare habit of body, dark complexion, very elegant in manner, with a delicately cut countenance and a prominent aquiline nose. In his eyes were visible desperate daring and endurance, but his face had an honest look. His rather thick mustache and a beard, evidently unshaven for a long time, gave him a seriousness beyond his years.