Кіріспе
Ресейлік электрондық қадағалау бағдарламасы Оперативтік тергеу іс-шаралары жүйесі (SORM; Система оперативно разыскных мероприятий) - Ресейде жұмыс істейтін телекоммуникация және телефон желілерінің заңды тыңдау интерфейстерінің техникалық ерекшелігі. Анықтаманың қазіргі түрі телефон және Интернет байланыстарын мақсатты түрде қадағалауға мүмкіндік береді. Алғашқыда 1995 жылы ФСБ-ға бақылау деректеріне қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін жүзеге асырылды, кейінгі жылдары бұл қол жеткізу басқа құқық қорғау органдарына да кеңейтілді.
The System for Operative Investigative Activities (SORM; Система оперативно разыскных мероприятий) is the technical specification for lawful interception interfaces of telecommunications and telephone networks operating in Russia. The current form of the specification enables the targeted surveillance of both telephone and Internet communications. Initially implemented in 1995 to allow access to surveillance data for the FSB, in subsequent years the access has been widened to other law enforcement agencies.
SORM-1
SORM алғаш рет 1995 жылы іске асырылды, ол телекоммуникация операторларынан ФСБ ұсынған аппаратты орнатуды талап етті, бұл агенттікке телефон қоңыраулары, электрондық пошта трафигі және веб-барлау қызметі, сол кездегі Интернет пенетрациясының төмен деңгейіне қарамастан, пайдаланушылардың байланыс метадеректері мен мазмұнын бақылауға мүмкіндік берді.
SORM-2
1998 жылдың шілдесінде бұл жүйе SORM-2 жүйесімен ауыстырылды. SORM-2 бойынша ресейлік интернет-провайдерлер (ISP) өз серверлеріне арнайы құрылғы орнатуы керек, бұл ФСБ-ға барлық несие картасы транзакцияларын, электрондық пошта хабарламаларын және веб-пайдалануды қадағалауға мүмкіндік береді. Құрылғыны интернет-провайдердің есебінен орнату керек. 2014 жылдың тамызында SORM 2 қолдануы әлеуметтік желілерді, чаттарды және форумдарды бақылауға дейін кеңейтілді, олардың операторлары өз желілеріне SORM зондтарын орнатуды талап етеді.
Ордер және хабарлама туралы ережелер
Құқықтық қауіпсіздік қызметтерінің байланыс деректерін алуы үшін, әдетте, сот ордені қажет, бірақ сонымен бірге оларға мұндай ордер алынғанға дейін телефон тыңдауды бастауға рұқсат етіледі. Бұйрық тек байланыс мазмұнына ғана қажет, бірақ метадеректерге (байланыс жасайтын тараптар, уақыт, орын және т.б.) қатысты емес. ), ол ордерсіз де алуға болады. Егер ФСБ қызметкері тыңдау ордерін алу үшін қажет болса, онда ол оны ешкімге көрсетуге міндетті емес. Телекоммуникация провайдерлері ФСБ-дан ордер беруді талап етуге құқығы жоқ, оларға бақылау қораптарына кіру рұқсат етілмейді. Қауіпсіздік қызметі ФСБ штаб-пәтеріндегі арнайы контроллермен байланыс жасайды, ол қорғалған кабель арқылы тікелей ISP желісіне орнатылған SORM құрылғысына қосылады. 2010 жылдан бастап, барлау қызметі қызметкерлері біреудің телефонын тыңдай алады немесе оның қылмыс жасауға дайындалып жатқаны туралы алынған хабарламаларға сүйене отырып, оның Интернет-әрекетін бақылай алады. Олар бұл айыптауларды күдіктіге қарсы қылмыстық іс қозғау арқылы растаудың қажеті жоқ. 2011 жылғы шешімге сәйкес, барлау қызметкерлері "экстремистік әрекетке" шақыруды дайындап жатыр деп айыптаған кез келген адамды қадағалауға құқылы. Соттың үлкен палатасы бір ауыздан қабылдаған шешімінде Ресейдің заңдары "жасырын бақылау жүйесіне тән қасақаналық пен заңсыздыққа қарсы жеткілікті және тиімді кепілдіктер бермейді" деген шешім шығарды. Ол бұл қауіп "әсіресе құпия қызмет пен полиция барлық ұялы телефон байланыстарына техникалық құралдармен тікелей қол жеткізе алатын жүйеде аса жоғары" екенін атап өтті. Сондықтан бұл заң Еуропалық адам құқықтары туралы конвенцияның 8-бабына қайшы келеді деп шешті. Жаңа ережелер 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енді. Өзгерістерге сәйкес, Интернет және телекоммуникация компаниялары сот шешімісіз, сұрау салған жағдайда, коммуникациялар мен метадеректерді, сондай-ақ "басқа барлық қажетті ақпаратты" билік органдарына жариялауға міндетті.
Медиа
Ресейлік тыңшылар, олардың поштасы бар. Қауіпсіздік қызметі интернет провайдерлерінің жүйелеріне кіруге рұқсат береді. Шарон ЛаФраниер, Вашингтон Пост, 7 наурыз 2002 Ресей: Байланысты қадағалау. Мемлекеттік бақылау, 2000 жылдың маусымы. Жаңа КГБ интернетті басып алады. SORM Ресейдің үлкен ағасы " , No 21, Сандар мен ерекшеліктер бюллетені, 1999 жылғы 20 желтоқсан
Russia: Surveillance of communications. Statewatch, June 2000. New KGB takes internet by SORM, Mother Jones Magazine, February 2000. SORM Russia's big brother '', Issue #21, Numbers & Oddities Newsletter, 1999 December 20