Кіріспе
Педро Альмодовардың 1983 жылғы түсірген "Қара әдеттер" (испанша: Entre Tinieblas) - Педро Альмодовардың сценарийін жазған және режиссерлік еткен, Жюльетта Серрано, Мариса Паредес және Чус Лампреаве ойнаған 1983 жылғы испандық қара комедиялық фильм. Сюжетте эксцентрикалық монахтар монастырында баспана тапқан кабаре әншісі туралы айтылады, ал фильм қазіргі испан қоғамында институционалды діннің анахронистік жағдайын зерттейді.
Dark Habits (Spanish: Entre Tinieblas) is a 1983 Spanish black comedy film written and directed by Pedro Almodóvar and starring Julieta Serrano, Marisa Paredes and Chus Lampreave. The plot follows a cabaret singer who finds refuge in a convent of eccentric nuns, while the film is an exploration of the anachronistic situation of institutionalized religion in contemporary Spanish society.
Сюжет
Кабаре әншісі Йоланда сүйіктісіне героин әкеледі, ол шамадан тыс дозадан өліп қалады. Полициядан қашу үшін әнші жергілікті монастырға қашады. Жоғарғы ана, Йоланданың жанкүйері, оны қуанышпен қарсы алады. "Құлықсыз құтқарушылар" (Redentoras humilladas) деп аталатын орденнің миссиясы құлаған әйелдерге баспана және құтқару ұсыну. Бір кездері бұл монастырь жезөкшелер, нашақорлар мен кісі өлтірушілердің тынысы болған, бірақ қазір ол күйреген күйде. Орден үлкен қаржылық қиындықтарға тап болды, өйткені олардың басты қаржылай қолдаушысы, маркиза (Маркиза) экономизация деген сылтаумен монастырьдің жыл сайынғы төлемін тоқтатуға шешім қабылдады. Олар өздерінің қасақана қызы Вирджинияны қабыл алды. Монастырда қауымның алты діни мүшесі тұрады: анасы, басқа төрт монах және капеллан. Монахинялардың кішіпейілділік анттарын нығайту үшін, Монахиня басқа монахтарға жаңа есімдер берді: Әпке Қоқыс, Әпке Қалаймсыз, Әпке Жылан және Әпке Шұңқыр. Рухани қызметте аз мүмкіндіктер болғандықтан, монахинялар уақытты өткізу үшін өздерінің ерекше істеріне кірісе бастады. Қауымның қамқорсы - "Қаралған" апа монастырды құмарлықпен тазалайды және қамқорлығындағы барлық жануарларды, оның ішінде ұлындай қарастыратын, оған бонго ойнап, өскен үй жануарлары жолбарысын да қамқорлайды. Аскет-апа Манасты өкініш пен дене құрбандығы туралы ойлар жалмап, ЛСД галлюцинацияларының арасында пісіреді. Ол біреуді өлтірді, ал анасы оны түрмеден құтқару үшін антпен өтірік айтты, сондықтан ол оған өте адал. Ақырын ғана қызыққан "Қорқыт" сестригі, Concha Torres деген атымен, монастырьға келген адасқан жандар туралы сұмдық романдар жазады. Ол романдарды әпкесі мезгіл-мезгіл келіп-кетіп жатқанда, монастырьдан тымыздан алып шығады. Жігіт әйелдің көмегімен діни қызметкер Марияның мүсіндеріне сәнді киімдер тігеді. Оның діндарлығы - оның шынжырлы темекі шегетін капелланға деген махаббатын жасыру. Анасы - есірткіге қатты тәуелді және лесбиянка, оның қайырымдылық жұмысы мұқтаж жас әйелдермен кездесудің құралы болып табылады. Ол: "Оларды қатты бағалай бастағандықтан, мен де солардың біріне айналдым", - деп мойындады. Монастырда Иоланда монахтармен араласады. Көп ұзамай анасы оған ғашық болады. Олар бірге кокаин мен героинді пайдаланады, бірақ Йоланда екеуінің де есірткіден бас тартуы керек деп шешеді. Жоланда үшін бұл ауыр сезімнің басы, ал анамыз үшін бұл оның күнәкар болмысының дәлелі. Йоланда ақсақал анадан қашықтықта тұрады және Сыңар апамен достық қарым-қатынас жасайды. Бас діни қызметкердің Жоланданың қарсылығы мен жабылу қаупімен бетпе-бет келуі керек. Ол маркизаға Вирджиния туралы ақпаратты ашатын хатпен шантаж жасамайды. Содан кейін ол өз монастырының тәуелсіздігін сақтау үшін есірткі сатумен айналысуға дайын. Осы сынақтарға қарамастан, қаламгерлер Мадам-Маманың туған күнін тойлауды шешеді. Маркиза мен басқа да монастырлардың монахинялары тойға келеді. Мереке кезінде Йоланда, әйел бауырластармен бірге, анасының құрметіне ән айтады. Маркиза Африкадан келген хатты алып, оған маймылдар тәрбиелеген жоғалған немере туралы хабар береді. Ол хатты алуға көмектескен Йоланда мен Рата бауырластарға өте риза. Тойдың соңында жаңа генерал-майор, олардың ордені бойынша ең жоғары билік, монастырьдың таратылуын жариялайды. Қалай болғанда да, Ажар өз ауылына қайтып, жолбарысын жылан мен діни қызметкерге қалдырады. Олар бір-біріне ғашық болып, жолбарысты ұлы ретінде асырап, отбасы құрмақшы болады. Қарындас Шұға мен Йоланда маркизаға қоныстанды. Тек сеңлім ғана Жоғарғы ананы Йоланданың қашып кетуінен болған қайғыдан жұбата алады.
Актерлік құрам
Бұл фильмнің актерлік құрамында Альмодовардың сүйікті басты актрисаларының көбі бар: Джульетта Серрано, Кармен Маура, Мариса Паредес және Чус Лампреаве. Сондай-ақ, Сесилия Роттың Мерседес ретінде қысқаша пайда болуы, бұрынғы құтқарушы және анасының сүйіктісі.
Өндіріс
"Қысық лабиринті" (1982) фильмін түсіргеннен кейін Альмодоварға өзінің сол кездегі досы Кристина Санчес Паскуалдың қатысуымен фильмдер түсіретін продюсерлік компания ашуды қалаған мультимиллионер Герве Хачуэль жақындады. Ол "Тесауро" продюсерлік компаниясын құрып, Альмодовардан оны ойда ұстап фильм жазуды өтінді. Фильмнің стиліне байланысты идеяны комиссия ұсынды. Алмодовар былай деп түсіндіреді: "Мен ерлер мен әйелдерді де ашуландыратын қыз туралы әңгіме ойлап таптым, ол ән айтады, ішімдік ішеді, есірткі қабылдайды, кейде ішімдіксіз өмір сүреді және адам ешқашан көрмейтін ерекше тәжірибелерге ие болады, егер адам жүз жыл өмір сүрсе, жазу кезінде мен Марлен Дитрихтің Йозеф фон Штернбергпен жасаған жұмысын, әсіресе "Блондинка Венераны" (1932), ол әнші, тыңшы және жезөкшеге айналған үй әйелі рөлін ойнады, ол әлемді аяусыз оқиғалар өмірінде саяхаттайды ". Бұл Альмодовар түсіруге ниеттенген фильм, бірақ Кристина Санчес Паскуалдың актерлік шеберлігі шектеулі болғандықтан, Альмодовар фильмді әнші жасырынған монастырьдің монах әйелдеріне көбірек рөл беру үшін қайта жазды.
Қабылдау
Алмодовардың үшінші фильмі - "Қараңғы әдеттер" - 1983 жылы жарық көрді. Фильм Канн кинофестивалінде дінге қатысты көрініспен қаралғандықтан қабылданбады, ал 9 қыркүйекте Венеция кинофестивалінде премьерасы болғанымен, ұйымдастыру комитетінің кейбірі оны құдайды қорлайтын және католиктерге қарсы деп санады және ресми бөлімде көрсетілмеді. Италиялық сыншылар пікірлері екіге бөлінді. Венециялық Il Gazzetino кино сыншысы фильмді жанжалды деп сипаттады, бірақ Corriere Della Sera-дағы оның әріптесі Альмодоварды танымал итальяндық кинорежиссер Пьер Паоло Пазолинидің шынайы мұрагері ретінде көріп, оның христиан дініне шабуыл жасағанын мақтады. Бір айдан кейін "Қараңғы әдеттер" фильмінің Мадридте көрсетіліміне шыққанда, испан сыншылары да осыған ұқсас реакция білдірді. "Қараңғы әдеттер" кішігірім табысқа ие болды және Альмодовардың испан киносының қорқынышты баласы ретінде беделін нығайтты.
Талдау
"Қараңғы әдеттер" фильмін алғашқы екі фильммен салыстыра отырып, Альмодовар тонның өзгергенін және кейіпкерлер эмоцияларды айқын білдіретінін айтты. Қысқасы, бұл фильм терең әрі маңызды, бірақ ол діни насихаттауды жоққа шығарды. Бұл жерде монахтар Құдайдан алыстап, өз күш-жігерін қайғылы өмір сүріп жатқан адамдарға, құлаған әйелдерге және сол сияқтыларға бағыттады. Оның айтуынша, шынайы дін - күнәкарды сүю, сондай-ақ күнәкарға ұқсап кету, өйткені тек сонда ғана адам күнәнің мәнін түсіне алады. Фильмнің мәні - ерлер мен әйелдерді барлық кемшіліктерімен жақсы көру және қабылдау керек. Бұл Алмодоварды Луис Бунюелмен байланыстыратын көзқарас, әсіресе Виридиана фильмі, онда есімдес монах әйел өзінің барлық идеалистік ниеттеріне қарамастан, адамзаттың табиғатын өзгерте алмайтынын біледі. "Қараңғы әдеттер" киноға түрлі әсер етеді. Франконың Испаниясы католик шіркеуін қатты қолдап, сезімтал фильмдерді, мысалы, Sister San Sulpicio және Miracle of Marcelino сияқты фильмдерді, жақсы жүректі діни қызметкерлер мен тағы басқаларды басты орынға қояды. Музыкальдық және жеңіл комедиялық фильмдермен бірге олар испан киносын жақсы және жаңа сезімге бөлуге бағытталған үгіт-насихаттың бір бөлігі болды. Dark Habits-ке Дуглас Сирктің мелодрамалары да әсер етті. Оның фильмдерінің романтикалық және жиі сентиментальды қасиеттері айқын көрінеді; Қара әдеттер де 1960 және 1970 жылдардағы "Шекек" қорқынышты фильмдеріне бір нәрсеге борышты, дегенмен Альмодовар өзінің тақырыптарына әсер еткенін, олардың драмалық түстері мен олардың барокколық атмосферасы туралы айтты. Ол сондай-ақ, мелодрама - бұл сүйіспеншілік пен құштарлықтың қозғаушы күші, ол адамдарды таңғажайып нәрселерді жасауға мәжбүр етеді, олар қорқынышты немесе керемет болсын. Алмодовардың барлық ірі фильмдерінде сияқты музыка да маңызды рөл атқарады. Ол болрероны үлкен эмоцияларды білдіретін деп санайды, ол ананың Йоландаға деген жоғары сезімдерін және Йоланданың оған деген сезімдерін нығайту үшін маңызды сәттерде қолданылады. Олар "Encadenados" ("Бірге шынжырланған") Лучо Гатика классикасына қосылып ән айтады. Роберт Брессонның "Жәбір періштелері" романын еске түсіретін Альмодовардың ерекшелігі - формальданған, көбінесе сюрреалистік бейнелер (қаныққан негізгі түстер, өшірілген және диффузиялық жарықтандыру, кичи интерьерлер) мен комедиялық мелодрама, сенім дағдарысын және дін институттарында дүниежүзілік діннің тұтастай екіжүзділігін және қол сұғушылығын зерттеу үшін тақырыптық фольга ретінде қызмет етеді: сәтті шақыру қыздары мен базарда тауарлардың (кек, гүлдер және қымыз) таңғажайып ассортиментін сататын кедей монахтар арасындағы ирониялық қайта кездесу; Жоғарғы ананың рухани дағдарысын жасырын түрде білдіретін жауапсыз махаббат пен жоғалту туралы меланхоликалық және сезімтал баллада; Йоланданың Туриннің сақинасының орнына қызмет ететін қол орамағындағы бет-әлпе. Монастырдың арам және қате жолмен, рухани байланысқа ұмтылу арқылы, адасу, алаңдату және иллюзия арқылы, "Қараңғы әдеттер" кітабы күнәдан құтылу мен өмірлік мақсатты іздеудің хаотикалық, аморальдық және гедонистік әлемдегі табиғи сәйкессіздік пен бүлінуді көрсетеді.
DVD-нің шығарылуы
Dark Habits DVD-де 2003 жылдың 9 қыркүйегінде АҚШ-та жарық көрді. Фильм испан тілінде ағылшын тіліндегі субтитрлермен түсірілген. Бұл Альмодовардың АҚШ-та DVD-де қол жетімді фильмдерінің ең алғашқысы.