Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Том (Тэмми) Андерсон (1910-1991) - шотландтық скрипкашы, мұғалім, композитор және дәстүрлі күйлерді жинаушы. Ол "Шетландтар скрипкасының тарихындағы ең көрнекті тұлға" деп сипатталған.
Tom (Tammy) Anderson MBE (1910–1991) was a Scottish fiddler, teacher, composer and collector of traditional tunes. He has been described as " the most prominent personality in the entire history of Shetland fiddling."
Ерте өмір
1910 жылы 29 тамызда Шотландияның Шетланд аралдарындағы Эшанесс қаласында "Мурфилд" кемесінде дүниеге келген. Андерсон Джеймс Андерсонның (1879 жылы 26 қыркүйекте туған, Хамнаву, Эшанесс) және оның әйелі Харриет Маргарет Джонсонның (1882 жылы 24 сәуірде туған, Авенсгарт, Эшанесс) ең үлкен баласы болды. Музыкалық үйде өскен ол әкесінен скрипкада ойнауды үйренді; жасөспірім кезінде ол Солтүстік Мавин ауданында үйлену тойлары мен билерде жергілікті топтарда ойнады.
Born on 29 August 1910 on the "Moorfield" croft at Eshaness, Shetland Islands, Scotland. Anderson was the oldest child of James Anderson (born 26 September 1879, Hamnavoe, Eshaness) and his wife Harriet Margaret Johnson (born 24 April 1882, Avensgarth, Eshaness). Brought up in a musical home, he learnt to play the fiddle from his grandfather; as a teenager he played in local bands for weddings and dances in the Northmavine area.
Ересектілік
Мектепті бітіргеннен кейін ол сол аймақта әртүрлі жұмыстар атқарды: балық аулау, Эшанесс маяк құрылысына көмектесу, кит аулау станциясында жұмыс істеу. Радионы жақсы білген ол жергілікті жерде радио құрылғыларын құрастырып, сататын және батареяларды зарядтау қызметін жүргізетін. Ол 1929 жылы 10 желтоқсанда Оллабери Біріккен еркін шіркеуінде Еша Несс мұғалімі Барбара Моррисонға (туған 17 қазан 1901, Гардерхаус, Сандстинг) үйленді. Олардың Джеймс Джон Лоренс деген бір баласы бар, ол бес апталық жасында қайтыс болды. 1933 жылы ол Нортмавиндегі Перл Ассуранс Компаниясының жергілікті коллекторы болды, содан кейін 1936 жылы Лервикке көшіп барды. Ол кезде ол шотландтық және шетландтық әуендердің кең репертуарын меңгерген талантты скрипкашы еді. Көп ұзамай ол Лервиктің музыкалық шеңберлерінде өз белгісін қалдырды, Лервиктің әуесқой оркестрімен және би топтарында ойнады. 1939 жылы соғыс басталғанда, Тэмми радиоға қызығушылығын арттырып, оны RAF-ке алды, ақырында радар механик ретінде, ол Үндістанға жіберілді. Мұнда ол Үндістанның дәстүрлі музыкасының көптеген түрлеріне тап болды және 1945 жылы үйге оралғаннан кейін Шетландтың дәстүрлі скрипка музыкасының қалған бөлігін құтқару үшін жеке крест жорығын бастауға шықты. 1945 жылы Шетландтың мұрасы мен дәстүрлерін сақтау үшін Шетланд халық қоғамы құрылды, ол оның негізгі музыка жинаушыларының бірі және оның дәстүрлі тобының жетекшісі болды. 1948 жылы ол Islesburgh Dance Band-ті құрды және 1960 жылы ол әлі де көшбасшы болды (ол 1968 жылы таратылды) және Lerwick Brass Band-те туба ойнады. "Арман" тобы құрылды және олардың алғашқы келісімдерінің бірі сол жылдың тамызында Елизавета II мен Принц Филипп үшін ойнау болды. Олар корольдік сапар кезінде репортер Магнус Магнуссонның "Қырқ скрипкашы" деген атағын алды. Сол жаздан бері олар әр сәрсенбі сайын жиналып, Шетландтың дәстүрлі және заманауи әндерін орындайды. Том 1980 жылға дейін жиырма жыл бойы скрипкашылар қоғамын басқарды. Ол кезде ол шынымен де өте шұғыл адам еді. Ол жиырма бес жыл бойы музыканы көп жинады және Шетланд фольклорлық қоғамы үшін музыкалық жинақты редакциялады. 1970 жылдан бастап Андерсон Шетланд мектептерінде скрипканы оқу бағдарламасының бір бөлігі ретінде оқытуға және сәттілікпен оқытуға үгіт-насихат жүргізді. Ол Шетландтардағы мектептерде скрипкадан сабақ беретін алғашқы мұғалім болды. Оның Лервик пен жақын маңдағы шәкірттерінің тобы 1980 жылы Шетландтағы жергілікті концерттерде өнер көрсеткенде "Тэммидің Пири періштелері" деп аталды. Көп ұзамай олар Шетландтың жас мұрасы деген лайықты атауға ие болды. Қазір олар "Шетландтың мұралық скрипкашылары" болып табылады. Осы жылдар ішінде олар, Тэммидің өз сөздерімен айтқанда, "Әлемнің түкпір-түкпірінде және басқа да көптеген жерлерде ойнады!"
On leaving school he had various jobs in the area: fishing, helping to build Eshaness Lighthouse, labouring on a whaling station. Keen on radio, he assembled and sold radio sets locally and ran a battery charging service. He married Barbara Morrison (born 17 October 1901, Garderhouse, Sandsting), a teacher in Esha Ness, on 10 December 1929 at the Ollaberry United Free Church. They had one child, James John Laurence, who died at the age of five weeks. In 1933 he became a local collector for the Pearl Assurance Company in Northmavine, then in 1936 moved to live in Lerwick. By this time he was a talented fiddle player with a wide repertoire of Scottish and Shetland tunes. He soon made his mark in Lerwick musical circles, playing with the amateur Lerwick Orchestra and in dance bands. When war broke out in 1939 Tammy's interest in radio took him into the RAF, ultimately as a radar mechanic, and he was posted to India. Here he encountered the many forms of Indian traditional music, and was inspired to begin a personal crusade to save what remained of Shetland's traditional fiddle music, after his demob and return home in 1945. The Shetland Folk Society was formed in 1945 to preserve Shetland's heritage and traditions, and he became one of its principal music collectors and leader of its Traditional Band. In 1948 he started the Islesburgh Dance Band and by 1960 he was still the leader (it disbanded in 1968) and playing tuba in Lerwick Brass Band. was formed and one of their first engagements was to play for Elizabeth II and Prince Philip in August that year. They were dubbed the Forty Fiddlers by reporter Magnus Magnusson during that Royal visit. Since that summer they've met almost every Wednesday night to practise their repertoire of traditional and contemporary Shetland tunes. Tom led the Fiddlers' Society for twenty years until 1980. By that time he was a very busy man indeed. He'd collected music intensively for twenty five years, and had edited a musical collection for Shetland Folk Society. From 1970 Anderson campaigned to have the fiddle taught in Shetland schools as part of the curriculum and, when successful. he became to first official fiddle teacher in the Shetland school system. A group of his pupils from Lerwick and nearby were dubbed 'Tammy's Peerie Angels' when they performed at local concerts in Shetland around 1980 – soon they got the more appropriate title of Shetland's Young Heritage. Now they are Shetland's Heritage Fiddlers. During those years, they have played, to quote Tammy himself, ‘all around the world and at many other places!’
Композициялар
Тэмми кішкентай кезінен бастап скрипкалық күйлерді жазды және өмір бойы 300-ден астам әуен шығарды, ең ертесі 1936 жылы, соңғысы 1988 жылдың шілдесінде. Мүмкін, оның ең танымал әні - баяу ауа "Да Слокит Лайт" оның туған жері Эшанесс тұрғындарының азаюынан шабыт алған. "Мен 1969 жылдың қаңтар айының соңында Ешанесстен шығып келе жатқанда, сағат 23:00-ден кейін мен ауданнан шығатын төбенің басына қарасам, мен жас кезімдегіге қарағанда аз жарық көрдім. Мен қарап отырғанда, жарық бірінен соң бірі сөндіріле бастады. Бұл, әйелімнің жақында қайтыс болуымен бірге, мені "Slockit" деген ескі сөзді еске түсірді, ол "жарық сөнді", мен бұл әнді 1970 жылы бір студентпен Тамимен сұхбаттасқан кезде жазылған. Өмірінде көптеген күйлері үш кітапта жарық көрді: "Ханд ме доун да фидль", "Гие ан А" және "Рингинг стрингс".
From an early age Tammy was composing fiddle tunes, and throughout his life produced over 300 melodies, the earliest in 1936, the last dated July 1988. Perhaps his best known tune is the slow air Da Slockit Light inspired by the depopulation of his Eshaness birthplace. "I was coming out of Eshaness in late January, 1969, the time was after 11 pm and as I looked back at the top of the hill leading out of the district, I saw so few lights compared to what I remembered when I was young. As I watched, the lights started going out one by one. That, coupled with the recent death of my wife, made me think of the old word ‘Slockit’ meaning, a light that has gone out, and I think that is what inspired the tune" – from a taped interview with Tammy by a student in 1970. During his lifetime many of his tunes were published in three books; Haand me doon da Fiddle, Gie's an A' and 'Ringing Strings.
Өлім және мұра
Андерсон 1991 жылы 20 қыркүйекте Лервиктің Монтфилд ауруханасында 81 жасқа толғаннан кейін бес аптадан кейін қайтыс болды. Ол өмір бойы жүздеген оқушыларына сабақ берді. Бүгінде оның шәкірттерінің ұлдары мен қыздары Шетланд музыка мектептерінде алдыңғы қатарда тұр, ал Aly Bain және басқалары бүкіл әлемге танымал болды. Оны еске алған оқушылар оның кейде ашулы, ашулы, сондай-ақ мейірімді, күлкілі, шыдамды, төзімді екенін айтады. Шетландтық музыкалық ортада ол 1981 жылы Шетландтың алғашқы халықтық фестивалін ұйымдастыруда қозғаушы күш болды. Басқалар да шабыт алды және Шетландқа аккордеон мен скрипка фестивалін, блюз фестивалін, гитара фестивалін, оның Fiddle Frenzy скрипка мектебін және басқаларын берді, ал мектептердегі скрипка сабақтары гитара, жырлы ағаш, қола, перкуссия және аккордеон сабақтарына әкелді. Оның авторлық жарналары Шетландтың музыкалық мұрасы трестіне қаржы бөледі, оның мақсаты - Томның Шетландтың музыкалық дәстүрі мен мәдениетін сақтау және арттыру жөніндегі амбицияларын одан әрі дамыту. Авторлық құқықты иеленетін Траст, Харди Пресс-ке Томның өлім кезінде жарияланбаған 200-ден астам әнін жариялауға тапсырыс берді. Олар үш томда жарық көрді, әрқайсысы "Том Андерсон жинағы" деп аталды. 2010 жылы Андерсон қайтыс болғаннан кейін Шотландияның дәстүрлі музыкасының даңқ залына кірді.
Anderson died on 20 September 1991, in Montfield Hospital, Lerwick, five weeks after his 81st birthday. In his lifetime he taught hundreds of pupils. Today the sons and daughters of his pupils are coming to the fore in schools music in Shetland, while Aly Bain and many others have achieved fame world wide. Pupils who remember him recall that he could be cantankerous and excitable at times but also kind, funny, patient, tolerant – an absolute inspiration. In wider Shetland musical circles, he was a driving force in the organisation of Shetland's first Folk Festival in 1981, and it's arguable that others took inspiration, and gave Shetland its accordion and fiddle festival, blues festival, guitar festival, its Fiddle Frenzy fiddle school and others, while fiddle tuition in schools led to guitar, woodwind, brass, percussion, and accordion tuition. His royalties fund the Shetland Musical Heritage Trust, whose object is to further Tom's ambitions in preserving and enhancing Shetland's musical tradition and culture. The Trust, which holds his copyrights, engaged the Hardie Press to publish over 200 of Tom's tunes that had not been published at the time of his death. They were published in three volumes, each entitled The Tom Anderson Collection. In 2010 Anderson was posthumously inducted into the Scottish Traditional Music Hall of Fame.