Кіріспе

Аргентинадағы өзен Матанса өзені - Аргентинадағы өзен. Буэнос-Айрес провинциясынан бастау алып, Буэнос-Айрес федералды округінің оңтүстік шекарасын айқындайды. Ол Танданор мен Dock Sud арасындағы Рио-де-ла-Платаға құяды. Ла Бока ауданы мен Бока Хуниорс футбол клубы өзен сағасына жақын орналасқан. Испан тіліндегі бока сөзі "ауыз" дегенді білдіреді. Өзен ағысы, әсіресе төменгі ағысы бойынша, жер-жерлерде арналар мен арналар орнатылған. Өзеннің басталуынан бастап Авенида Генерал Паздағы Ла Нория көпіріне дейін, өзен әдетте Рио-Ла-Матанса деп аталады, ал сол кезден бастап Риачуэло деп аталады. Оңтүстік-шығыс дауыл желдері Риачуэлоның суларын Рио-де-ла-Платаға жетуіне кедергі келтіреді, бұл Ла-Бока мен Баракас сияқты төменгі аймақтарда жиі су тасқынын тудырады. 1995 жылдан бастап су тасқынын болдырмау мақсатында бірқатар жобалар жүзеге асырылды. Матансаның негізгі салалары Буэнос-Айрес провинциясындағы Кануэлас, Чакон және Моралес өзендері және Буэнос-Айрес қаласының үлкен аймағындағы Сильданез өзені (қазіргі кезде құбырмен) болып табылады.

Қоршаған орта мәселелері

Матанса алабы - Латын Америкасындағы ең ластанған өзен, ол өте жоғары қорғасын деңгейімен әлемдегі ең ластанған он жердің бірі болып саналады. Оның ластануының басты себептерінің бірі - өзен бойындағы көптеген зауыттардан, әсіресе, күн өңдеу зауыттарынан шығатын өнеркәсіптік қалдықтардың көп мөлшерде ағып кетуі. Ең қауіпті ластаушы заттардың арасында бассейннің қаныққан қабаттарынан ауыр металдар мен қалдық сулар бар. Қалалық елді мекендердегі су жағалауындағы балалардың 25%-ы қанда қорғасын бар, ал одан да көп бала асқазан-ішек және тыныс алу жолдары ауруларынан зардап шегеді. Президент Бартоломе Митредің 1862-68 жылдардағы әкімшілігінен бастап, Риачуэлоның қиын жағдайы басқа да қоғам қайраткерлерінің назарын аударды, әсіресе суды жасыл түске бояуды жоспарлаған суретші және Гринпис белсендісі Николас Гарсия Урибуру 1970 жылы, кейіннен 2010 жылы Дүниежүзілік су күні (22 наурыз) проблемаға назар аудару үшін жүзеге асырылды.

1990 жылдардың тазалық жобасы

1993 жылы президент Карлос Менемнің қоршаған ортаны қорғау министрі Мария Джулия Алсогарай Риачуэлоны тазартудың үш жылдық жобасын ұсынды, ол мақұлданды, бірақ ешқашан басталмады, не аяқталды. Алсогарай кейін осы мемлекеттік қаражатты бұрыс пайдаланғаны үшін сотталды. Аргентиналық Página/12 газетінің хабарлауынша, 250 миллион долларлық бюджеттің тек 90 миллионы ғана қалды; 6 миллионы айыппұл салу үшін жоғалды, 150 миллионы әлеуметтік жобаларға арналды, ал 1 миллионы тазалауға жұмсалды. Сыншылар бұл тазалаудың пайдасыз екенін атап өтті, өйткені тек суға батқан кемелердің корпустарын алып тастау ғана жасалды, бірақ жаңадан тасталған кемелердің батуына жол бермеу үшін ештеңе жасалмады. 2006 жылы президент Нестор Киршнердің Риачуэлоны жақсартуға басымдық беретінін жариялағаннан кейін су жолының жағдайына қатысты оптимизм кезеңін бастады.

Жоғарғы сотқа шағым

2004 жылы Матанза бассейнінің тұрғындары тобы, ең нашар ластанған қалалардың бірінде өмір сүруде, Аргентинаның Жоғарғы сотына ұлттық үкіметке, провинциялық үкіметке, муниципалитетке және бірнеше жеке компанияларға қарсы іс қозғады. Бұл істі сотқа берген тұрғындардың бірі Беатрис Мендозаның есімімен "Мендоза ісі" деп атады. Олар өзеннің қоршаған ортаны ластауынан туындаған экологиялық залал үшін өтемақы талап етіп, ластау іс-әрекеттерін тоқтатуды талап етті. 2008 жылдың шілдесінде Аргентинаның Жоғарғы соты өз шешімін шығарып, өзендегі экологиялық залалдар үшін федералды үкіметтің Буэнос-Айрес қаласы мен провинциясымен бірге жауапкершілігін мойындады. Сот үкіметтерге: а) сол аймақта тұратын адамдардың өмір сүру сапасын жақсартуды, б) бассейннің экологиялық зақымдануын жоюды және в) одан әрі ластануды болдырмауды тапсырды. Алайда, Сот қатысқан жеке компанияларға қатысты шешім шығарған жоқ.