Кіріспе
Шығыс және православиелік христиандар оразасы Елуінші күн мейрамынан кейін Елшілердің оразасы, сондай-ақ қасиетті елшілердің оразасы, Петір мен Пауылдың оразасы немесе кейде Петірдің оразасы деп аталады. Византия дәстүрінде ораза Құтқарылу мейрамынан кейінгі екінші дүйсенбіде басталады (Барлық қасиеттілердің жексенбісінен кейінгі күн), ал копт және ескі сирия дәстүрлерінде ораза Құтқарылу мейрамынан кейінгі бірінші дүйсенбіде басталады. Бұл мереке 29 маусымда Петір мен Пауылдың мерекесіне дейін жалғасады. Дәстүр бойынша, оның ұзақтығы сегізден қырық екі күнге дейін өзгереді, өйткені Пасханың жылжымалы табиғаты. Алайда, қайта қаралған Юлиан күнтізбесіне сай келетін Шығыс Православ шіркеулерінде ораза 29 күнге дейін созылуы мүмкін немесе кейбір жылдары мүлдем болмауы мүмкін.
The Apostles' Fast, also called the Fast of the Holy Apostles, the Fast of Peter and Paul, or sometimes St. Peter's Fast, is a fast observed by Eastern Orthodox, Oriental Orthodox, Eastern Catholic, and Reformed Orthodox Christians. In the Byzantine tradition, the Fast begins on the second Monday after Pentecost (the day after All Saints' Sunday), whereas in the Coptic and old Syriac traditions, the Fast begins on the first Monday after Pentecost. It continues until the Feast of Saints Peter and Paul on June 29. Traditionally, its duration varies from eight to forty two days because of the moveable nature of Pascha. However, in Eastern Orthodox Churches that follow the Revised Julian calendar, the fast can be as long as 29 days, or may not occur at all in some years.
Тарих
Иса Мәсіхтің қайта тірілу салтанатынан кейін, елу күн бойы қуанып, Иеміздің мейрамын тойлаған елшілер, Мәсіхтің хабарын уағыздау үшін Иерусалимнен кетуге дайындала бастады. Қасиетті дәстүрге сәйкес, олардың дайындық бөлігі ретінде олар ораза ұстап, Құдайдан олардың шешімін күшейтуін және миссионерлік іс-әрекеттерінде олармен бірге болуын сұрауды дұға етумен бастады. Оразаның Киелі жазбалардағы негізі синоптикалық Ізгі хабарларда кездеседі. Фарисейлер елшілерді ораза ұстамағаны үшін сынға алған кезде, Иса оларға былай деді: "Күйеу жігіт қастарында болғанда, қалыңдықтың балалары қайғыра ала ма? Бірақ та "күйеу жігіт" қастарынан алынып кететін күн туады; сол кезде олар ораза ұстайтын болады. Мәсіхтің тікелей мағынасында айқышқа шегеленуге әкетілуі туралы айтылған, бірақ кең мағынада ол оның көкке көтерілуі және Ізгі хабарды уағыздау жөніндегі тапсырмасы ретінде түсініледі, бұл тек дұға мен ораза арқылы ғана жүзеге асады. Оразаның басталуы - Мәсіхтің елшілері уағыздаған Ізгі хабар үшін Құдайға ризашылық білдіру. Осы ораза арқылы сенушілер елшілердің уағыздау ісінде төзімділік танытқандарына ризашылық білдіреді.
Практика
Елшілердің оразасы Ұлы ораза немесе Успен оразасы сияқты қатаң емес, бірақ қызыл ет, құс еті, ет өнімдері, жұмыртқа, сүт өнімдері, балық, май және шараптан ораза ұстайды. Көптеген православиеліктердің дінінде балық, шарап және май шаршау мен жұма күндерін қоспағанда, барлық күндері рұқсат етілген. Басқа кейбір православиелік шіркеулерде, мысалы, антиохиялықтарда, балық аулауға белгілі бір демалыс күндері ғана рұқсат етілетін, бірақ бұдан да қатаң ережелер бар. Бұл ораза ережелері Рождество оразасы кезінде сақталған ережелерге ұқсас. Шіркеу жылының басқа үш ораза мезгілінде сияқты, елшілердің оразасы кезінде ұлы мейрам болуы мүмкін; бұл жағдайда, Киелі Жақия Баптисттің туған күні (24 маусым). Кейбір жерлерде Апастолдардың оразасы кезінде апта күндері өткізілетін ғибадаттар Ұлы ораза кезінде өткізілетін ғибадаттарға ұқсас (кейбір ерекшеліктерімен). Көптеген шіркеулер мен монастырлар ресейлік дәстүр бойынша, кем дегенде, елшілер оразасының бірінші күні ораза қызметін жүргізеді.
Оразаның ұзақтығы
Оразаның ұзақтығы әр түрлі, ол Құтқарылу мейрамының күніне байланысты. Пасхадан 8 апта өткен соң, Барлық қасиеттілердің жексенбісі келеді. Келесі күні, дүйсенбіде, Қасиетті елшілердің оразасы басталады. Ораза 29 маусымға дейін, қасиетті елшілер Петір мен Пауылдың мерекесіне дейін созылады. Пасах мейрамының күнін ескере отырып, елшілердің оразасы 18 мамырдан бастап 21 маусымға дейін басталуы мүмкін. Бұл 8 күннен 42 күнге дейін созылуы мүмкін. Апостолдар оразасы кейбір жылдары жаңа күнтізбеді қолданатын православиеліктер үшін мүлдем сақталмауы мүмкін, өйткені Елуінші күн мейрамының екінші дүйсенбісі 29 маусымға немесе одан кейін болуы мүмкін, бірақ оны православиеліктер дәстүрлі күнтізбеде әрдайым сақтайды. Дәстүрлі юлиан күнтізбесіне сай келетіндер үшін 29 маусым Григориан күнтізбесінің 12 шілдесіне сәйкес келеді.
Шығыс дәстүріндегі ораза
Копт православие шіркеуі Копт күнтізбесі бойынша Елуінші күн мейрамынан кейінгі бірінші дүйсенбіден бастап 4-ші Епипке дейін ораза ұстайды, содан кейін Юлиан күнтізбесі бойынша 29 маусымға тең елшілер мейрамы өтеді. Сирия православие шіркеуі де Елуінші күн мейрамының алғашқы дүйсенбісінен бастап 29 маусымға дейін ораза ұстады, бірақ 1946 жылы өткен Хомс кеңесі оразаны 26 маусымда бастау арқылы қысқартты. Марониттер шіркеуінде де ғасырлар өте келе оразаның ұзақтығы қысқарды. Марониттер шіркеуі - сирия дәстүріне жататын шығыс шіркеуі болғандықтан, ежелгі заманда ораза ұстау науқаны Елуінші күн мейрамының алғашқы дүйсенбісінен басталатын деп болжауға болады. XVI ғасырда марониттер шамамен 30 күн ораза ұстады, ал кейбір аймақтарда одан да аз. 1598 жылы Дайат Мусса Синоды оразаны 14 күнге қысқартып, оны 15 маусымда (30-шы канон) бастады. Бұл шешім 1644 жылы Храш Синодында қайта жаңғыртылды (9-тарау, 5-кеңес). 1736 жылы Ливан Синоды оразаны 4 күнге қысқартып, 25 маусымда бастады (1-бөлім, 4-тарау, 2-кеңес). Марониттер жануарлардан алынатын барлық өнімдерден, соның ішінде балық пен теңіз өнімдерінен, сондай-ақ шараптан аулақ болған, бірақ майдан аулақ болған жоқ. Сондай-ақ, мелькиттік грек-католик шіркеуінде де оразаның дәстүрлі басталуы кешіктірілді. Византияның күнделікті ғибадатқа сәйкес, ораза 17 маусымда басталады. Жаңа Зеландия, Австралия және АҚШ епархияларының литургиялық күнтізбесіне сәйкес, ораза 19 маусымда басталады.