Кіріспе
Парник түрі Пальма үйі - бұл кейбірде пальма және басқа тропикалық және субтропикалық өсімдіктерді өсіруге маманданған үлкен және жоғары жылытылатын көрнекі жылыжайларға арналған термин. Виктория дәуіріндегі Британияда ботаникалық бақтар мен саябақтарда бірнеше сәнді шыны және темір пальма үйлері құйылған темір архитектурасын қолдана отырып салынған. Әсіресе Британ аралдарынан тыс ағылшын тілді елдерде оларды көбінесе консерваториялар деп атайды, Ұлыбританияда негізінен үйлерге бекітілген шағын шыны құрылымдар. 1848 жылы Лондонның Кью-Гарденс қаласында салынған үлкен жылыжай осы ауқымда салынған алғашқы жылыжай деп айтуға болады. Бұл сондай-ақ тұңғыш рет үлкен көлемде жасалған конструкция ретінде қазылған темірді қолданған. Кейінгі Кеудегі Температуралы үй тіпті одан да үлкен. Британдықтардың басқа мысалдары Ливерпульдің Сефтон паркі мен Стэнли паркіне арналған. Басқа жерлерде Колумбустағы (Огайо штаты) Франклин парк консерваториясы, Брюсселдегі Лейкеннің патшалық жылыжайлары, Венадағы Шонбрунн Пальменхаус және тағы басқалары бар. Кьюдің дөңгелек пішіндері 19 ғасырда жиі қолданылған. Темір технологиясының кейбір бөліктері кеме жасаудан алынған, сондықтан көптеген жобалардың кері бұрылған кемелерге ұқсастығы мүлдем кездейсоқ емес. XX ғасырда кейбір пирамидалық үлгілер мен геодезиялық күмбездер қабылданды. Альбертадағы Муттарт консерваториясындағы "Тропикалық пирамида" (1976 ж. шамасында) және Англиядағы Едем жобасы осы пішіндердің мысалдары болып табылады. "Палма үйі" термині қолданылмайды, бірақ ғимараттардың қызметі бірдей қалады.
Palm house is a term sometimes used for large and high heated display greenhouses that specialise in growing palms and other tropical and subtropical plants. In Victorian Britain, several ornate glass and iron palm houses were built in botanical gardens and parks, using cast iron architecture. Especially in English speaking countries outside the British Isles, these are often called conservatories, in the UK mainly a term for small glass structures attached to houses. The large example, completed in 1848, in Kew Gardens, London was arguably the first greenhouse to be built on this scale. It was also the first large scale structural use of wrought iron. The later Temperate House at Kew is in fact even larger. Other British examples are at Liverpool's Sefton Park and Stanley Park. Elsewhere there are the Franklin Park Conservatory in Columbus, Ohio, the Royal Greenhouses of Laeken in Brussels, the Palmenhaus Schönbrunn in Vienna, and many others. The rounded shapes of Kew were often followed in the 19th century. Parts of the iron technology there were borrowed from shipbuilding, so the resemblance of many designs to upturned ships in not entirely coincidental. In the 20th century some pyramidal designs and geodesic domes were adopted. The "Tropical Pyramid" at the Muttart Conservatory in Alberta (c, 1976) and Eden Project in England are respectively examples of these shapes. The term "palm house" tends not to be used, though the function of the buildings remains the same.
Тарих
Пальма үйі 19-ғасырдағы шыны және темір архитектурасының даму кезеңінен болды, ол темір жол вокзалдарында, базарларда, көрме залдарында және басқа да үлкен ғимараттарда кең және ашық ішкі аумақты қажет ететін кеңінен қолданылды. Антеум, Хоув өте амбициялық үлгі болды, оның үстінде үлкен күмбез салынған күмбез болды. Ол Генри Филлипспен бірге сәулетші Амон Генри Уайлдспен бірге келушілерге арналған аттракцион ретінде жоспарланған; екеуі де Брайтон мен Хоувтан келген жергілікті ер адамдар. Алайда 1830 жылы ресми ашылудың алдындағы күні құлады. Алғашқы пальма үйлерінің бірі Белфаст ботаникалық бағында орналасқан. Чарльз Ланьон жобалаған ғимарат 1840 жылы аяқталды. Оны темір негізін қалаушы Ричард Тернер салған, ол кейіннен 1848 жылы Кьюдегі Пальма үйін Децимус Бертонның жобасына қарай салған; оның биіктігі 62 фут және ұзындығы 362 фут. Бұл Чатсворттың Ұлы консерваториясынан (1837-40; биіктігі 67 фут және ұзындығы 277 метр, 1920 жылы қиратылған) және Кристалл сарайынан (1851) аз уақыт бұрын, екеуі де Джозеф Пакстон жобалаған, екеуі де қазір жоғалған.