Кіріспе

Әлем мифологиясында тілдердің пайда болуы туралы көптеген деректер және тілдердің пайда болуы, дамуы және қазіргі тілдердің әртүрлілігі туралы басқа да әңгімелер бар. Бұл аңыздардың ұқсастықтары, қайталанатын тақырыптары мен айырмашылықтары бар, олар ауызша дәстүр арқылы беріліп келеді. Кейбір аңыздар жай ғана әңгімеден тыс, діни сипатқа ие, кейбіреулері тіпті бүгінгі күні де сөзбе-сөз түсіндіріледі. Тіл таралуы туралы аңыздарда қайталанатын тақырыптар - су тасқыны мен апаттар. Көптеген аңыздар жер бетіндегі халықтарды жер бетінде шашыратып жіберген топан су туралы айтады. Адамның жасаған қылмысы үшін құдайдың жазалауы да жиі айтылады. Тілдің және тілдердің шығу тегіне қатысты аңыздар, әдетте, үлкен жаратылыс аңыздарына қосылады немесе төменгі жазбада келтіріледі, дегенмен айырмашылықтар бар. Кейбір аңыздарда тілге жаратушы бастапқыда тіл берген делінген, басқалары тілді кейінгі сыйлықтардың немесе қарғыстардың бірі деп санайды.

Еврей Киелі кітап

Еврей Киелі кітапта тілдің пайда болуы адам баласына байланысты айтылған. Жаратылыс кітабындағы "Бабыл мұнарасы" деген үзіндіде Құдай адамдардың тілдерін араластырып, менмендік пен мойынсұнбастығы үшін жазалағандығы туралы айтылады. Жаратқан Ие былай деді: "Бұлар - біртұтас халық, сөйлеген тілдері де бірдей. Енді олар осы істі бастайды. Енді олардың істегісі келген еш нәрселері де жүзеге аспақ! "Жүріңіз, төмен түсіп, олардың тілін шатастырып, бір-бірінің тілін түсінбеулері үшін бұрмалаймыз!" - деді. Бұл оқиға орта ғасырдағы Еуропадағы әдебиеттерде, мысалы Фениус Фарсаид туралы әңгімелерде көрініс тапқан.

Үндістан

Вач - үнділердің сөйлеу құдайы, немесе "сөздің тұлғасы". Брахман "қасиетті сөз" ретінде ол "Ведалардың анасы" ретінде космологиялық рөлге ие. Ол Праджапатидің жұбайы ретінде ұсынылады, ол сондай-ақ Веданың бастауы ретінде ұсынылады. Кейінгі индустар мифологиясында ол Сарасватимен біріктірілді.

Америка

Ұлы топан су туралы әңгімелейтін көптеген басқа өркениеттер мен мәдениеттердің мифологиясымен бірдей, кейбір америкалық тайпалар жер бетін топан су басқан туралы айтады. Су басылғаннан кейін жаңа тілдің пайда болуына әртүрлі түсіндірмелер беріледі.

Орта Америка

Ацтектердің аңызына сәйкес, тек Коккокс есімді ер адам мен Xochiquetzal есімді әйел ғана аман қалып, бір қабырғаның үстіне жүзіп жүрді. Олар өздерін құрлықта тауып, көптеген балаларды тудырды, олар алғаш сөйлей алмай туған, бірақ кейіннен, көгершін келген кезде, әрқайсысына бір-бірін түсінбейтін түрлі сөйлеу тілі берілсе де, тілге ие болды.

Солтүстік Америка

Сол сияқты, Солтүстік Америкада Каска халқы да осындай топан су туралы айтып береді, алайда, Бабил туралы әңгіме сияқты, адамдар енді "дүниеге таралды". Бұл оқиғаның баяндаушысы халықтардың әртүрлі орталықтарын, көптеген тайпаларды және көптеген тілдерді түсіндіреді, "Топан судан бұрын бір орталық болды, өйткені барлық адамдар бір елде бірге өмір сүрді және бір тілде сөйледі". Олар басқа адамдардың қайда тұрғанын білмеді, және өздерін жалғыз тірі қалғандар деп ойлаған шығар. Көп уақыт өткеннен кейін олар сапар шеккенде, басқа жерлерден келген адамдарды кездестірді. Олар әр түрлі тілде сөйлегендіктен, бір-бірін түсінбеді. Ирокездер тарихында айтылғандай, тәңір Тариеньявагон (Аспанды ұстайтын) өз халқын саяхатқа бастап, оларды әртүрлі жерлерде қоныстандыруға бағыттады, содан кейін олардың тілдері өзгерді. Салишан мифінде айтыс тілдердің ажырауына әкелгені туралы айтылады. Екі адам қаздардың ұшып бара жатқанда естілетін қатты шуы дыбысы құйрығынан өткен ауадан ба, әлде қанаттардың қағылысуынан ба деп айтысып отырды. Бұл дауды шешуге басшының өзі келмейді, ол жақын маңдағы ауылдардың барлық басшыларынан кеңес шақырады. Бұл кеңес ешкім келіспей, дау-дамайға ұшырап, ақыр соңында кейбір адамдар алысқа кетіп, бөлініске ұшырайды. Уақыт өте келе олар басқаша сөйлей бастады, ақырында басқа тілдер пайда болды. Юки мифологиясында, Калифорнияның түпкүлкі халқы, жаратушы, Койотаның көмегімен әр түрлі жерлерде тайпаларды құрағанда тілдерді жасайды. Ол таңертең адамдар болып өзгеріске ұшырайтын таяқтарды қояды. Содан кейін әртүрлі жерлерде тайпалар құрайтын, әрқайсысында түнде үйге таяқ қойып, оларға өздерінің әдет-ғұрыптары мен өмір салтын, әрқайсысына өз тілін беретін, әлі де Койотамен бірге болатын, жаратушының ұзақ сапары басталады.

Бразилияның Амазонас штаты

Жоғарғы Амазонканың Тикуна халқы барлық халықтар бір кезде бір тайпа болған, екі құс жұмыртқасын жегенге дейін бір тілде сөйлеген, бірақ кімнің айтқаны айтылмаған. Кейін руы топ-топқа бөлініп, алысқа тарап кетті.

Еуропа

Гермес құдай тілдің әртүрлілігін, ұлттардың бөлінуін және араздықты туғызды. Зевс өзінің билігін адамзаттың алғашқы патшасы Форонейге тапсырды. Скандинавия мифологиясында сөйлеу қабілеті - Бордың үшінші ұлы Вэ сыйлығы, ол сондай-ақ есту және көру қабілетін берген. Бірде Бордың ұрпақтары теңіз жағалауында жүргенде, екі ағаш тауып алды. Олар ағаштарды алып, адам пішінін жасады. Алғашқысы оларға рух пен өмір берді. Екіншісі ақыл-ой мен сезім берді. Үшіншісі - пішін, сөйлеу, есту және көру қабілеті.

Африка

Шығыс Африкадан шыққан банту халқының уасаниясы ертегісіне сүйенсек, ертеде жер бетіндегі халықтар бір ғана тілді білген, бірақ қатты ашаршылық кезінде, халықты ақыл-есі дұрыс емес нәрселер ойлап, әр жаққа шашылып, таңғажайып сөздер айтуға мәжбүр етті, осылайша әртүрлі тілдер пайда болды. Барлық тілдерде сөйлейтін құдай Африка мифологиясында тақырып болып табылады, екі мысал - йорубаның Эшу, құдайлардың хабаршысы болып табылатын алдамшы. Эшудың Бениннің Фон халқынан алынған Лэгбада параллелі бар. Ярубалардың әлемнің барлық тілдерінде сөйлейтін тағы бір құдайы - орамал құдайы Орунмила. Ежелгі Мысыр дінінде Тот - иероглифтерді құрайтын жартылай мифтік тұлға.

Полинезия

Полинезиядағы Хао аралында тұратын бір топ адам "Құдайдың ашуымен құрылысшыларды қуып, ғимаратты қиратып, олардың тілін өзгертіп, әр түрлі тілдерде сөйлегенін" айтып, Вавилон мұнарасына ұқсас оқиға айтып береді.