Кіріспе

Епе - Нигерияның Лагос штатындағы Лекки лагунасының солтүстік жағында және Ибаданнан 90 км жерде орналасқан қала және жергілікті басқару аймағы (ЖМБ). 2006 жылғы санақ кезінде Епе халқы шамамен 181,409 адам болды. Епеге Лекки Епе автожолынан кіреберісіндегі жол қиылысында Лагос мемлекеттік үкіметі орнатып қойған екі алып балықтың мүсіні бар. Лагос мемлекеттік университеті, Яба технология колледжі, Лагос мемлекеттік білім беру университеті, Лагос мемлекеттік білім беру колледжі, Пан Атлантик университеті, Сент-Августин университеті сияқты жоғары оқу орындарының барлығы Лагостың Эпе ауданында орналасқан.

Тарих

Өткен жылдары, бұл елді мекенді Эпе деп атамас бұрын, қала бұрын Игбо Обо (Маймылдар орманы) деп аталатын. Иджебудан келген бір топ аңшылар, олардың басшысы Уранкалой немесе Урака, жануарларды іздеу үшін әлемнің осы бөлігін аралап шықты. Кейіннен бұл қала 1851 жылы британдықтар Лагостан қуып шыққан йоруба патшасы Косоконың әскерлері үшін баспана ретінде қызмет еткен. 1892 жылы Эпе, Лагостың сол кездегі губернаторы сэр Гилберт Картердің Айджебу Одеде ауджале (Иджебу саяси және рухани билеушісі) жеңіске жету үшін жіберген әскери экспедициясының кірісу нүктесі болды. Одан кейін Иле-Ифеден шыққан Урака мен Арамоп Іжебу-Одеге келген. Урака өзінің тарихтың қақпасында тұрғанын білмеді. Урака Иджебу Одеге жеткенде, Ифаның аруақшасы арқылы хабар алды. Оған теңізге қарай оңтүстікке қарай қозғалып, алтыншы және жетінші өзеннен өткен жеріне қоныстансын деген бұйрық берілді. Бесінші өзеннен өткен соң, ол "ОТЕРИН" (Салқын су) деп аталатын жерге жетіп, кейіннен "Пока" деп аталып кетті. Пока қаласы оның атынан шыққан. Покада Ифа оракулымен кеңесу жалғасты, ол Уракаға жолға шығуға мүмкіндік берді. Ал алтыншы өзеннен өткеннен кейін ол ақыры "ЭТИТА" деп аталатын жерге қоныстанды. Косокоға Епе қаласына кіру рұқсат етілмеген, бірақ ұзақ уақыт өтінгеннен кейін ол Авужале Аникилаядан рұқсат алу үшін Иджебу Одеге жіберілді. Авуджале оны патшалық белгісі ретінде қарастырды және "Ожа Икале" -ді Оложа Олумадеге рұқсат пен қамқорлықтың символы ретінде жіберіп, одан Косоко мен оның лейтенанттарына Епеде баспана беруін сұрады. Косоконың Епеде болуы да дау тудырды. Кейбіреулер оның Епеде 11 жыл бойы өз үйі болған жоқ деп мәлімдеді, ал басқалары басқаша ойлайды. Бірақ жағдай қандай болмасын, Косоконың Епедегі жылдары Епе қаласының әлеуметтік-мәдени атмосферасын өзгертті, өйткені оның кейбір ізбасарлары мұсылман болған. Эпеде Олуво балық базары орналасқан, бұл өз түріндегі ең ірі балық базары.

Туристік орталықтар мен ескерткіштер

Ауыл шаруашылығының оқу институты, Арага, Эпе. Ауылдық даму орталығы [CERUD] кешені мен ботаникалық бақ, Игбоду, Эпе. Эко туристік жағажай курорты, Акодо, Ибежу Лекки. Лагос мемлекеттік университеті, Епе кампусы. Лекки еркін сауда аймағы кешені. Яба технология колледжі (YABATECH), Епе кампусы. Лекки демалыс үйі: Нигерияның алғашқы оппозициялық көшбасшысының үйі. Муртала Мохаммед ботаникалық бақшасы, Эпе. Епи-Маринадағы демалыс орталығы. Бразилиялық сәулет өнері мен Атлантикалық құл саудасының ескерткіштері, Лекки қаласы. Жастардың оңалту және даму орталығы, Ита-Око аралы, Епе.