Кіріспе
Уильям Гибсонның "Китап" (англ. Book by William Gibson Agrippa) - 1992 жылы ғылыми фантастика романы жазушысы Уильям Гибсон, суретші Дэннис Эшбо және баспагер Кевин Бегос-младший жасаған көркем шығарма. Бұл жұмыс Гибсонның 300 жолдық жартылай автобиографиялық электронды өлеңінен тұрады, ол Эшбаудың суретшінің кітабына енген. Бұл шығарма электронды әдебиеттің алғашқы үлгісі ретінде танылған.
Agrippa (A Book of the Dead) is a work of art created by science fiction novelist William Gibson, artist Dennis Ashbaugh and publisher Kevin Begos Jr. in 1992. The work consists of a 300 line semi autobiographical electronic poem by Gibson, embedded in an artist's book by Ashbaugh. The work is recognised as an early example of electronic literature.
Шығуы мен тұжырымдамасы
Жобаны бастауға өнер әлемінің коммерциализміне немқұрайды қараған мұражай сапасындағы қолжазбаларды баспагер Кевин Бегос-младший бастама берді. Ол абстрактілі суретші Деннис Эшбоға "жоюға болатын компьютердегі сурет кітабын шығаруды" ұсынды. Ашбо, өзінің "жұмысқа деген қызығушылығына қарамастан" абстрактілі импрессионист картиналарынан шаршаған, бұл ұсынысты өте маңызды деп қабылдады және одан әрі дамытты. Бірнеше жыл бұрын Эшбо киберпанк романы жазған Уильям Гибсонға күйіп-жанған хат жазған болатын. Жоба Гибсонның суретші кітабына енгізілген өлең ретінде көрініс тапты; бұл поэзия сияқты бірлескен тұжырымдамалық өнердің жұмысы болды. Ашбоу кітапханашыларға туындаған қиындыққа қуанышты болды: кітаптың авторлық құқығын тіркеу үшін ол АҚШ Конгресс кітапханасына екі данасын жіберуі керек болды, оны жіктеу үшін оны оқып, үдерісінде міндетті түрде жою керек болды. Бұл шығарманың премьерасы 1992 жылы 9 желтоқсанда Нью-Йорк қаласындағы Челсидегі The Kitchen көркемдік кеңістігінде өтті. "The Transmission" деп аталатын спектакль композитор және музыкант Роберт Эшлидің өлеңін оқып, бірнеше басқа қалаларға бір мезгілде жіберіп, жаздырып алған. Бұл диск те, суретшінің кітабындағы дискеталар да нақты мағынада хакерлік шабуылға ұшыраған емес. Академиялық зерттеуші Мэтью Киршенбаум келесі күні MindVox-та, "Нью-Йорк қаласында орналасқан электронды хабарландыру тақтасында" поэманың пираттық мәтіні шығарылғанын хабарлады. (Бір коллекционердің берген түпнұсқа дискетасынан алынған) және Америка қоғамында жасырын түсірілген бір сағаттық "пираттық" бейне (MindVox-та жарияланған мәтіннің көзі).
Криптография
1992 жылы алғаш рет көрсетілсе де, Агриппаның құпиясы 20 жыл бойы жасырын қалды. Көптеген адамдар кодты бұзып, бағдарламаның шифрларын шешуге тырысқанмен, компиляцияланбаған бастапқы код ұзақ уақыт бұрын жоғалып кетті. Алан Лю және оның "Агриппа файлдары" тобы Агриппа кодты бұзуға арналған құралдар мен ресурстармен толық сайт жасады. Олар Мэтью Киршенбауммен Мэриленд технология институтында гуманитарлық ғылымдар және цифрлық сот-медициналық зертханада және Торонто университетінің криптография бойынша докторанты Куинн Дюпонтпен бірлесіп, криптографтардың көмегін сұрап, бағдарламаның қалай жұмыс істейтінін анықтауға шақырды. "Агриппа кодын бұзу: қиындық" бағдарламасын құру арқылы қатысушылар поэманың қасақана шифрлануын шешуге шақырылды. Кодты Роберт Сяо 2012 жылдың шілде айының соңында немесе осыған ұқсас құрал Агриппа бағдарламасын жүктегеннен кейін сәтті сындырып алды. Орындалатын код кері инженериямен жасалуы мүмкін. Блок шифрлаудың шифрлаудың өзі бастапқы мәтіннің қайталануы нәтижесінде тұрақты үлгі көрсетті. LZW-ның өзі әріптердің жиілігін жасырмайды. Скремблирленген дисплейдің әріптік жиілігі негізгі мәтінмен бірдей.
Мазмұны мен басылымдары
Агриппа қара қорапта, жасыл жарықпен және кодталған ДНК-ның аясы жоқ, жанып тұрған LCD-мен орнатылған. Үстіңгі жағы ноутбук сияқты ашылып, схемалық платаның голограммасы көрінеді. Оның ішінде жарақаттанған том бар, оның беттері көне парша қағаздан жасалған, қолмен байланған және күйдірілген. Кітаптың соңғы 60 беті біріктіріліп, ортасына ойылып, Гибсонның өлеңінің мәтіні шифрланған дискшетті қамтитын ойықталған бөліммен бірге болды. Canon лазерлік принтерінде басылған гравировканың көшірмесімен. Содан кейін бұл басылым Смайтпен Spectrum Bindery-де тігіліп, соландер қорапқа салынған. Агриппаның 95-тен аз ғана "делюкс" басылымы сақталған, бірақ нақты саны белгісіз және ол айтарлықтай құпияның көзі болып табылады. Виктория және Альберт мұражайында 10 данадан 4 данасы бар сәнді басылым бар. Виктория және Альберт мұражайының көшірмесі алғаш рет 1995 жылдың сәуірінен қазан айына дейін мұражайдың 20-ғасыр галереясында "Кітап және одан да артта" атты көрмеде көрсетілді. Сол көшірме кейіннен 2009-2010 жылдар аралығында Digital Pioneers атты V&A көрмесіне енгізілді. Екі V&A шоуының да кураторы Дуглас Доддс болды. Кітаптың тағы бір данасы 2003-2004 жылдары Нью-Йорктың қоғамдық кітапханасында өткен "Тоқсаннан тоқсанға дейінгі" көрмесіне қойылды. Гибсон бір кезде басылған кітаптың көшірмесін ешқашан көрмегенін айтып, нақты көшірме жасалмаған деген болжамдарға түрткі болды. Содан бері көптеген көшірмелері құжатталған, ал Гибсонның қолтаңбасы Нью-Йорктың қоғамдық кітапханасы мен V&A-да сақталған көшірмелерде жазылған.
width=30%|source=Gavin Edwards, Details, June 1992. The final 60 pages of the book were then fused together, with a hollowed out section cut into the centre, containing the self erasing diskette on which the text of Gibson's poem was encrypted. with the reproduction of the etchings printed on a Canon laser printer. The edition was then Smythe sewn at Spectrum Bindery and enclosed in a solander box. Fewer than 95 deluxe editions of Agrippa are extant, although the exact number is unknown and is the source of considerable mystery. The Victoria and Albert Museum possesses a deluxe edition, numbered 4 of 10. The Victoria and Albert Museum's copy was first exhibited in a display entitled The Book and Beyond, held in the Museum's 20th Century Gallery from April to October 1995. The same copy was subsequently also included in a V&A exhibition entitled Digital Pioneers, from 2009 to 2010. Both V&A shows were curated by Douglas Dodds. Another copy of the book was exhibited in the 2003–2004 exhibition Ninety from the Nineties at the New York Public Library. Gibson at one point claimed never to have seen a copy of the printed book, spurring speculation that no copies had actually been made. Many copies have since been documented, and Gibson's signature was noted on copies held by the New York Public Library and the V&A.
Өлең
Кітаптың құрылымы мен оның ішіндегі өлеңнің тақырыбы естеліктердің құлдырауында метафоралық байланысты бөліседі. Осы мағынада ол барлық мәтіннің уақытша сипатын көрсетеді.
Тақырыбы мен формасы
Поэма бірнеше нысандарды, соның ішінде фотоальбом мен суреттерді түсірген камераны егжей-тегжейлі сипаттап береді. Ол сөз сөйлеушінің, әрине Гибсонның өзі, өзінің отбасы тарихының егжей-тегжейін сезінетін ностальгия туралы: олар тұрған үйлердің, көліктердің, тіпті үй жануарларының егжей-тегжейлі сипаттамалары. Бұл 1919 жылы басталып, бүгінгі күнге дейін, мүмкін одан да әрі жалғасуда. Егер ол жұмыс істесе, оқырманға өткеннің қазіргі заманғы медиа нұсқасын қаншалықты қабылдауға бейім екенімізді сездіреді. Сіздер оны вестерндерден көре аласыздар, уақыт өте келе "миза-эн-сцена" мен ковбойлардың жағалары өзгеріп отырады. Бұл ешқашан өткен емес, бұл әрқашан сіздің өз уақытыңыздың нұсқасы.
"Механизм"
Поэма "механизм" мотивіне ие, ол "Мәңгілік / Осыдан бөліп алу" деп сипатталады және ол фотоаппарат немесе сөйлеушінің қолында атып кеткен ежелгі тапанша түрін алады. Технология, "механизм" - бұл есте сақтаудың агенті, сондықтан өлең тек есте сақтау туралы емес, сонымен қатар естеліктер субъективті тәжірибеден қалай қалыптасады және сол естеліктер механикалық түрде қайта шығарылған жазбалармен қалай салыстырылады. Өлеңде "механизм" қатты байланысты жазумен, ол субъективті тәжірибені алмастыра алады. Естеліктер біздің жеке тұлғамызды құрайтындықтан, "механизм" жазу арқылы өзін-өзі жоюды білдіреді. Сондықтан да, камералар, жазу құрылғылары ретінде, және қарулар, жою құралдары ретінде, бір тетіктің бөлігі болып табылады, олар (естелік, жекелік, өмір) осыдан (тіркелімдер, жасырындық, өлім) бөлінеді.
The poem is, then, not merely about memory, but how memories are formed from subjective experience, and how those memories compare to mechanically reproduced recordings. In the poem, "the mechanism" is strongly associated with recording, which can replace subjective experience. Insomuch as memories constitute our identities, "the mechanism" thus represents the destruction of the self via recordings. Hence both cameras, as devices of recording, and guns, as instruments of destruction, are part of the same mechanism—dividing that (memory, identity, life) from this (recordings, anonymity, death).
Сыншылдық қабылдау және ықпал ету
Агриппаның ықпалы зор болды - ол көркемдік қауымдастыққа электрондық медианың әлеуетін бағалауға көмектесті - ол көпшілік санасына енген. Бұл көркемөнер әлемінде, мұражайлар мен кітапханалар арасында қызу дау тудырды. Ол өнер мен әдебиеттің тұрақтылығы туралы қалыптасқан түсініктерге қарсылық білдірді, және Эшбоудың ниеті бойынша Агриппа сыншылар тарапынан жақсы қабылдады, сандық медиа теоретигі Питер Луненфельд оны 2001 жылы "1990 жылдары жарияланған ең әсерлі гипертекстердің бірі" деп сипаттады. Ағылшын әдебиеті профессоры Джон Джонсон Агриппаның маңыздылығы тек "тексттер жиынтығында медиативтіліктің алдын ала көрсетілуімен" ғана емес, сонымен қатар "бұл жұмыстағы медиа өлілердің әлеміне өту жолдары ретінде анық көрінеді" дегендіктен туындайды деп мәлімдеді. Ағылшын тілінің профессоры Реймонд Малевиц "поэманың строфалары Гибсонның өмірін, қарама-қайшылыққа қарамастан, оның әкесі мен бабасының өмірін қайталайтын метафоралық ДНК саусақ ізін құрайды" деп айтады. Кейбір кітаптарда Агриппаның өлеңін "күлкілі мәтін" деп сипаттап, оның электронды форматтағы шығармашылықпен айналысқаны мақталған. Нью-Йорктегі Кітап өнерінің орталығында Агриппаның көрмесіне арналған лекцияда Нью-Йорк университетінің семиотигі Маршалл Блонски жоба мен екі француз әдебиетшісінің - философ Морис Бланшоның ("Кітаптың болмауы" кітабының авторы) және 19-ғасырдағы семиотика мен деконструкцияның бастауышы ақын Стефан Маллармедің еңбегі арасындағы аллюзияны тартты. Блонскидің "Агриппадағы әріптестер тілдің тарихи жағдайына, оған қатысты қазіргі скептицизмге жауап береді" деген талдауына жауап ретінде Гибсон "Құдай алдында шыншыл болайын, бұл үлкен француз философиясы деп ойлайтын академиктер - бұл қалжың. Олар Джерри Льюисті құлшылық етеді, біздің поп-мәдениетті мүлдем дұрыс түсінбейді".
Agrippa was particularly well received by critics, with digital media theorist Peter Lunenfeld describing it in 2001 as "one of the most evocative hypertexts published in the 1990s". Professor of English literature John Johnson has claimed that the importance of Agrippa stems not only from its "foregrounding of mediality in an assemblage of texts", but also from the fact that "media in this work are explicitly as passageways to the realm of the dead". English Professor Raymond Malewitz argues that "the poem's stanzas form a metaphorical DNA fingerprint that reveals Gibson's life to be, paradoxically, a novel repetition of his father's and grandfather's lives." The Cambridge History of Twentieth Century English Literature, which described the poem as "a mournful text", praised Agrippa'''s inventive use of digital format. In a lecture at the exhibition of Agrippa at the Center for Book Arts in New York City, semiotician Marshall Blonsky of New York University drew an allusion between the project and the work of two French literary figures—philosopher Maurice Blanchot (author of "The Absence of the Book"), and poet Stéphane Mallarmé, a 19th century forerunner of semiotics and deconstruction. In response to Blonsky's analysis that "[t]he collaborators in Agrippa'' are responding to a historical condition of language, a modern skepticism about it", Gibson disparagingly commented "Honest to God, these academics who think it's all some sort of big time French philosophy—that's a scam. Those guys worship Jerry Lewis, they get our pop culture all wrong."