Кіріспе
1996 жылы Джефф Райманның «253, немесе Tube Theatre» романы – канадалық жазушы Джефф Райманның туындысы. Алғаш рет 1997 жылы веб-сайт ретінде жарық көрген, кейін 1998 жылы «253: The Print Remix» атты кітап түрінде басылды. Кітап нұсқасы Филип К. Дик сыйлығына ие болды.
253, or Tube Theatre, is a novel by Canadian writer Geoff Ryman, originally created as a website in 1997, then published as a print book titled 253: The Print Remix in 1998. The print version won a Philip K. Dick Award.
Қысқаша мазмұны
253 – 1995 жылғы 11 қаңтарда Лондон метрополитенінің «Эмбанкмент» станциясы мен «Элефант және Касл» станциялары арасында саяхат жасаған 253 адам туралы. Романның негізгі құрылымы алғы сөзде түсіндіріледі: әрбір кейіпкер жеке бөлімде, 253 сөзден тұратын мәтін арқылы таныстырылады, онда олар туралы жалпы мәліметтер беріледі және кейіпкерлердің ой-санасы сипатталады. Онлайн нұсқасында гиперсілтемелер арқылы жақын жерде немесе ағымдағы кейіпкермен байланысы бар басқа кейіпкерлерге өтуге болады; ал баспа нұсқасында сілтемелердің бір бөлігі дәстүрлі көрсеткіштермен алмастырылған. Оқырман осы мүмкіндіктерді пайдаланып кейіпкерлер арасында көше алады немесе романды орналасу ретімен оқи алады, мысалы, бір орыннан екінші орынға, бір вагоннан екінші вагонға, бірақ соңғы бөлімнен басқа ешқандай жалпы хронологиялық тәртіп сақталмайды. Роман пойыздың апатқа ұшырауымен аяқталады.
Each character is introduced in a separate section containing 253 words, which give general details and describe the thoughts going through the characters' heads. In the online version, hypertext links lead to other characters who are nearby or who have some connection to the current character; in the print version, the links are partly replaced by a traditional index. The reader can proceed from one character to another using these devices or can read the novel in positional order, e. g. from one seat and one train car to the next, but there is no overall chronological order except in the final section. The novel ends with the train crashing.
Түсіндірме
Райман 253 санының мағынасы цифрлық форматта оқылғанда, баспа түрінде оқылғаннан гөрі күрт өзгеретінін айтады. Интернетте 253-ті оқығанда жолаушылар арасындағы сілтемелер жолаушылардың арасындағы ұқсастықтарды жасайды және күшейтеді. Ол адамдардың қаншалықты өте ұқсас екені туралы мәтінге айналады. Ал баспа түрінде 253 адамдардың қаншалықты әртүрлі екені туралы. Жолаушылар арасындағы сілтемелердің болмауы оқырманға оқиғаны тікелей жолмен оқуға мәжбүр етеді, соның арқасында жолаушылар арасындағы айырмашылықтар баса көрсетіледі.
Қабылдау
Чарльз де Линт баспа басылымына ара-жарғылы баға берді, былай деді: "Оқығанға тұрар ма? Әрине. Бұл болашақтың көркем әдебиеті ме? Жоқ деп үміттенемін. Бір рет оқуға көңіл көтеретін, тіпті ойландыратын, бірақ оқуым ұзаққа созылды, себебі мен әр алты-жеті жазбадан кейін оны қойып, біркелкі сюжеті бар нәрсені оқып отыратынмын. Ескіргенмін десеңізші, бірақ тағы бір оқып көрмеймін. " NPR-дің Мэри Глендиннинг баспа нұсқасын жақсы бағалады: "Жалғандыққа ұқсай ма? Мүмкін. Күлкілі, өткір және қайғылы ма? Иә. Көңіл көтерер ме? Әрине."