Жанет Мюррей: Цифрлық медиа мен әңгіме айтудың болашағы

Кіріспе

Американдық ғалым Джанет Хоровиц Мюррей (1946 жылы туған) – Джорджия технология институтының әдебиет, медиа және коммуникация мектебінің американдық профессоры. 1999 жылы Джорджия Техника институтына келгенге дейін ол МТИ-дегі Білім беруді қолдау орталығында аға ғылыми қызметкер болды, онда 1971 жылдан бері гуманитарлық пәндерді оқытып, озық интерактивті дизайн жобаларын басқарды. Ол гуманитарлық есептеулер саласындағы алғашқы дамытушылардың бірі, цифрлық медианың көрнекті теоретигі және цифрлық медиадағы жаңа білім беру бағдарламаларын қолдаушы ретінде танымал.

Жұмыстар мен үлестер

Джанет Мюррейдің жобаларына Warner Brothers классикасы – «Касабланка» фильмінің цифрлық нұсқасы кіреді. Сонымен қатар ол PBS, ABC, MTV, Turner және басқа да арналар үшін интерактивті теледидар қолданбаларында жұмыс істеген eTV Prototyping Group тобын басқарады. Ол Джорджия Техникалық институтының Эксперименталды ойын зертханасының мүшесі және Джорджия Техникалық институтының Мобильді технологиялар тобына кеңесші болып жұмыс істейді. Мюррейдің маңызды кітабы – «Гамлет голодекте: Киберкеңістіктегі повестің болашағы» («Hamlet on the Holodeck: The Future of Narrative in Cyberspace»), онда компьютер көркем повестің негізін қалай құруға болады деген сұрақ көтеріледі, дәл баспа технологиясы романның дамуына, ал кино технологиясы – фильмдердің дамуына көмектескендей (алғаш рет 1997 жылы жарық көрген, 2017 жылы жаңартылған). Ол осы сұраққа оптимистік жауап береді. Мюррейдің талдауы компьютерді ерекше қасиеттері бар бейнелеу құралы деп қарастыруға негізделген. Ол компьютердің процедуралық, қатысушылық, энциклопедиялық және кеңістіктік екенін, сондай-ақ үш ерекше (бірақ жалғыз емес) ләззат сыйлайтынын айтады: толыққанды бойдану, әрекет ету еркі және түрлену. Ол интерактивтілікті процедуралық және қатысушылық қасиеттердің үйлесімі деп анықтайды, олар бірлесіп әрекет ету еркінің ләззатын сыйлайды. Ол жасанды интеллект саласындағы зерттеулерді ойындар, кино, әдебиет және теледидар сияқты мәдени формалармен байланыстырады. Мюррейдің басты ойы – жаңа компьютерлік форматтар оқиға айту үшін қолданылатын өрнектеу мүмкіндіктерін кеңейтеді. Оның пікірінше, «цифрлық таралым ұзақ форматта оқиға айту мүмкіндігін ашты, себебі көрермендер түпнұсқалық көрсетілімнен кейін толық маусымдарды көре алады және бірнеше маусым бойы оқиғаны қадағалай алады». Мюррей Ноа Уордрип Фруин мен Ник Монфорттың «Жаңа медиа оқырманы» антологиясы үшін қонақ автор болды, бұл жаңа медиа туралы мақалалар жинағы, онда Джанет «Ортаны ойлап табу» атты кіріспе бөлімінің авторы болды. Мюррейдің жұмысына ойын дизайнерлері, интерактивті теледидар продюсерлері, кино режиссерлері және журналистер сілтеме жасайды. Ол жазушы Свен Биркертс тарапынан баспа мәдениетіне қауіп деп сынға ұшырады («HotWired» журналында және теледидардағы пікірталаста), ал ойын зерттеушілері тарапынан ойындарға қатысты орынсыз әдеби тәсіл деп қарастырылды (Game Studies, 1-том, 1-сан). Мюррей ойын процесінде оқиға айтуды қолдағандықтан, оны повествотанушы деп атайды. Мюррей 2004 жылы құрылған Джорджия Техникалық институтындағы екі жаңа білім беру бағдарламасын әзірлеуде де белсенді қатысады: цифрлық медиа саласындағы философия докторы (Ph.D.) және есептеулік медиа саласындағы бакалавр (B.S.). Ол 2007 жылдан 2013 жылға дейін Пейбоди сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды.

Janet Murray designed projects include a digital edition of the Warner Brothers classic, Casablanca. In addition she directs an eTV Prototyping Group, which has worked on interactive television applications for PBS, ABC, MTV, Turner, and other networks. She also works extensively as a member of Georgia Tech's Experimental Game Lab and is an advisor to Georgia Tech's Mobile Technology Group. Murray's major book is Hamlet on the Holodeck: The Future of Narrative in Cyberspace, which asks whether the computer can provide the basis for an expressive narrative form, just as print technology supported the development of the novel and film technology supported the development of movies (originally published in 1997 and updated in 2017). She provides an optimistic answer. Murray’s analysis rests on an understanding of the computer as a medium of representation with a distinct set of properties. She argues that the computer is procedural, participatory, encyclopedic, and spatial, and that it affords three characteristic (but not unique) pleasures: immersion, agency, and transformation. She defines interactivity as the combination of the procedural and the participatory property which together afford the pleasure of agency. She connects research work on artificial intelligence with cultural forms such as games, movies, literature, and television. Murray’s main point is that the new computer formats expand the possibilities of expression available for storytelling. To her, "digital transmission has opened up the possibility of long form storytelling, since audiences can view whole seasons after their original broadcast date, and they can follow story over multiple seasons." Murray was a guest writer for Noah Wardrip Fruin and Nick Montfort The New Media Reader, an anthology of articles on the new media which Janet was the first of the two introduction in the book called "Inventing the Medium." Murray’s work has been referenced by game designers, interactive television producers, filmmakers, and journalists. It has been criticized from opposing directions, by writer Sven Birkerts as a threat to print culture (in HotWired magazine and in a televised debate) and by ludologists as an inappropriately literary approach to games (Game Studies vol. 1 no. 1). Murray has been descried as a narratologist as she advocates for storytelling in gameplay. Murray also has an active role in developing two new degree programs at Georgia Tech which were launched in 2004: the Ph. D. in digital media and the B. S. in Computational Media. She was a member of the Peabody Awards Board of Jurors from 2007 to 2013.