Кіріспе

Израильдегі тас жол 1-ші тас жол (, Квиш Ахат; الطريق السريع 1) - Израильдегі негізгі тас жол. Тель-Авив пен Иерусалимді жалғастырып, шығысқа қарай Батыс жағалаудағы Иордан аңғарына дейін жалғасады.

Жағалаудағы жазық жер және Яһуда төбелері

Маршрут алты жолақты автокөлік жолынан басталады, өйткені ол Тель-Авивтегі Кибуц Галуёт алмасуынан солтүстікке қарай Аялон тас жолынан (Хайвэй 20) бөлінеді. Теңіз деңгейінен 16 метр биіктікте Аялон ағысының ағысымен оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 0,7 км жол жүреді. Содан кейін оңтүстік-шығысқа бұрылады, 70 метрлік Хирия қоқыс тастайтын жерінен өтіп, 4-ші және 412-ші тас жолдарды қиып өтеді және Тель-Авивтің ақы төленетін жедел жолақтары мен көлік қою және жүру құрылғысынан өтеді. Израиль темір жолдары осы жолдың ортаңғы бөлігінде жолдарды ұстайды. Бен Гурион мен Кибуц Галуёт айрықшаларының арасындағы батысқа қарай үш жолақты бойлай бөлек жедел жол жүріп өтеді. Содан кейін жол Бен-Гурион халықаралық әуежайынан өтіп, Айалон ағысының солтүстігін кесіп өтеді. Оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай жалғасып, жол 40 тас жолымен қиылысады, 443 шығыс жолы мен 6 тас жолының (Транс Израиль тас жолы) солтүстігіне дейін қиылысады, онда ол төрт жолаққа дейін тарылады және Бен Шеменде 93 метр биіктікке дейін көтеріледі. Бен Шеменді өтіп, тас жол оңтүстікке батысқа қарай бұрылатын кезде сәл төмендейді, ал 6-шы тас жол 6-шы Оңтүстік тас жолға кіруді қамтамасыз етеді. 6-шы тас жолды тастап, жол тағы да оңтүстік-оңтүстік-шығысқа бұрылады, Аялон аңғары арқылы өтеді, онда ол тағы да алты жолаққа кеңейіп, Модииннің оңтүстігінде 431-ші тас жолмен қиылады. Осы жерден Солтүстікке қарай аңғарда Тель-Авив Иерусалим жоғары жылдамдықты темір жолының бөлігі болып табылатын Израильдің ең ұзын көпірін көруге болады. Жол Аялон ағысымен өтіп, 250 метрге көтеріледі, ол қысқаша Жасыл сызықтан (1949 жылғы қарулы келісім сызығы) 1,5 км және Латрунда қайтадан өтеді. Содан кейін жол Ілан ағысымен бірге қысқа уақыт бойы жүріп, теңіз деңгейінен 300 метр биіктіктегі Шаар ХаГайға (Қолпақ қақпасы) жақындайды. Шаар ХаГай алмасуында, автокөлік жолының оңтүстік жағында Османдық керван-сарай көрінеді.

Иерусалимге өрлеп бара жатыр

Шаар ХаГай арқылы өтетін 1-ші тас жол Иудея таулары арқылы солтүстікке қарай Мишлатим жотасы мен оңтүстікке қарай Шаярот жотасы мен әйгілі Бірма жолы арасындағы нүктеде айқын көтерілуді бастайды. Бұл жолдың бойында 1948 жылғы Палестина соғысы кезінде Иерусалим қоршауынан өту үшін қарулы көліктің күш-жігерін еске алу үшін жолдың екі жағында тасталған тозған әскери көліктер сақталған. Шоршадан кейін жол Кирият-Еаримде (Телз тас) Қисалон аңғарының солтүстік жотасының бойында 715 метр биіктікке жетеді. Содан кейін Абу Гош арқылы өтіп, Эйн Хемедте Кисалон ағысын кесіп өтіп, 610 метрге дейін төмендейді, содан кейін қайтадан көтеріледі, 680 метрге жетіп, Харел туннельдеріне кіреді, Мевасерет Сиондағы Маоз тауы мен Кастел ұлттық паркін айналып өтеді. Бұл жерде жол 610 метрге дейін төмендейді, онда ол Моцза көпірімен Сорек ағысы мен аңғарында өтіп, Моцзаны айналып өтеді.

Иерусалим арқылы

Енді Иерусалимнің шекарасына кірген жол солтүстік-шығысқа қарай жалғасып, қалаға қарай соңғы көтерілуді бастайды. Хар ХаМенухоттың төменгі солтүстік беткейлерінде 2007 жылы аяқталған Шаар Мория алмасуында жол бөлінеді. 2007 жылға дейін 1-ші тас жол Бен-Гурион бульвары арқылы өрлеуін жалғастырып, үш кең қисық және үш тар қисық арқылы Яффа жолының басында Иерусалимнің тарихи батыс кіреберісінде аяқталды. Сол кезден бастап жол, қазіргі нөмірленгендей, қиылыстан Седрлер аңғарына (Эмек Хааразим) түседі. Седрлер аңғарында Иерусалимнің 9-жолы деп аталатын жол Сорек өзенінің солтүстік жағындағы төбе астындағы туннельдер арқылы өтеді. Содан кейін ол Жасыл сызықты 630 метр биіктіктегі Рамоттың жанында 436-шы жолмен және 50-ші тас жолмен (Бағыт бульвары) Егегел Ядин алмасуында қиылысады. Шығыс жаққа қарай жүретін жол, сондай-ақ Игаел Ядин бульвары деп аталады, Хар Хотцвим мен Рамат Шломодан өтеді, ең биік биіктігіне 815 метрге дейін көтеріледі, өйткені ол Шуафат пен Француз төбесіндегі Шаар Мизрах тоғысы (Шығыс қақпасы) арқылы қиылысады. Бұл жерде жол Иерусалимдегі Жеңіл темір жолдың рельстерін қиып өтеді және Яһуда тауларының су бөлетін жерін белгілейтін 60-шы автомобиль жолымен қиылысады. Шаар-Мизрадан өтіп бара жатқан жол Дерек-Маале-Адумим деп аталады. Су айдынының батыс жағындағы әдеттегі жасыл желек шығыс жағындағы тау шөлінің бежегі реңктерімен алмастырылады. Жол оңтүстікке бұрылады және Шуафат босқындар лагері мен Аль-Иссавия маңынан өтіп, төмен түседі. Осы сәтте 1-ші тас жолмен қатар және одан бөлек жаңа жол салынды, ол Рамалла мен Бетлехемді жалғастыратын жолға айналады. Ат-Тур маңынан өтіп, тас жол Иерусалимнен Зейтим қауіпсіздік бақылау пунктінен шығады. Осы жерден кейін көк (палестиналық) нөмірлік тақталар үшін жол ашық.

Иерусалимнен Иордан аңғарына дейін

Тексеріс пунктінен кейін шығысқа қарай бұрылатын 1-ші тас жол Адумим алмасуын өтіп, 417-ші жолмен Маале Адумимге, әл-Ейзарияға және Әбу Диске кіруді қамтамасыз етіп, тарихи Иерихон жолына қосылғанда 375 метрге дейін түсіп кетеді. Жол шығысқа қарай солтүстік-шығысқа қарай бұрылады, төмендеуін жалғастырады, 250 метрде E1 (Иерусалим), Mishor Adumim және 437 тас жолынан өтеді. Келесі 5 км бойы тегістеліп, кейде биіктіктен көтеріліп, жол Нахал Ог табиғи қорығы (Уади Мухалик) арқылы өтеді, Аллон жолымен (Жол 458) және Жаңа Келісімдегі Ізгі самариялықтың оқиғасымен байланысты атақты Хан Аль Ахмармен қиылысады. Жол қайтадан төмен түсіп, Мицпе Иерихонды аралай отырып, оңтүстікке қарай қысқаша бұрылады. Оңтүстік-шығысқа қарай бұрылу кезінде, саяхатшылар теңіз деңгейінен (0 метр) көрікті жерлерге тоқтаса да, Иордан алқабының көрінісі айналадағы таулардың әсерінен бұл жерде көбінесе кедергі келтіреді. Содан кейін жол шығысқа қарай бұрылады да, мұсылмандар Мұсаның қабірі бар деп сенетін Наби Мусаға кіретін жолды басып өтіп, теңіз деңгейінен төмен түседі. Теңіз деңгейінен 230 метр төмен жерде, жол Иерихон түйіспелі жерінен өтеді, бұл жол Веред Иерихонға және Иерихонға кіреді. Бейт Хааравадан өтіп, 1-ші тас жол Бейт Хаараваның 90-шы тас жолмен қиылысында теңіз деңгейінен 325 метр биіктікте аяқталады.

Тарих

Латрун мен Иерусалим арасындағы жол Яффа мен Иерусалимді байланыстыратын ежелгі жолмен өтеді. Иерусалимге кіреберіс жағында орналасқан тік және бұрылысты көтеріліс Маале Харомаим (Римдіктердің көтерілуі) деп аталды. Яффо-Иерусалим жолы бастапқыда 1867 жылы Осман империясы дөңгелекті көліктер үшін қолжетімді болды және содан бері Иерусалимге апаратын негізгі автомобиль жолы ретінде қызмет етті, ол 443 жолы сияқты топографиялық жағынан ыңғайлы бағыттарға артықшылық берді. 1907-1910 жылдар аралығында салынған Аугуста Виктория кешенінің шіркеуіндегі ең үлкен қоңыраудың салмағы алты тонна болды және жолды кеңейтіп, асфальтпен қалауды талап етті. 1948 жылы шосседегі Латрун учаскесін Иордания өз билігіне алды, ал көлік қозғалысы "Дерх Ха'Гвура" (Батырлық жолы) деп аталатын жаңа бағытқа ауыстырылды, ол қазір 44 және 38 автомобиль жолдарының бөлігі болып табылады. 1965 жылы ескі тас жол Шаар ХаГай мен Иерусалим арасындағы төрт жолаққа дейін кеңейтілді. Алты күндік соғыстан кейін Латрун бөлімі қайта ашылды және Мевасерет-Сион (Харел) алмасуында алмасу құрылысы жүргізілді. 1970 жылдары Әбу Гош ауылының айналасына айналып өту жолы салынды, соның ішінде Хемед алмасу жолының құрылысы да болды.

Жағалаудағы жазық жер және Яһуда төбелері

1978 жылы бұрынғы 10-жолды (Тел-Авив бен Бен-Гурион әуежайы жолы) Шаар ХаГаймен байланыстыратын жаңа бөлім ашылды. Жаңа жол 2-ші және 4-ші тас жолдардан кейін елдің үшінші автожолын құрады. Ол ескі жолдан (қазіргі 44-ші автомобиль жолы мен 424-ші автожол) 10 км-ге ұзын болса да, әлдеқайда жылдам. Бұл жолдың алғашқы жолаушыларының бірі 1977 жылы Израильге тарихи сапармен келген Мысыр президенті Анвар Садат болды. Бұл бөлім Латрун маңындағы Жасыл сызықтан қысқаша өтеді. Ганот алмасуы мен Бен Шемен алмасуы арасындағы бөлім 1998 жылы алты жолаққа дейін кеңейтілді. 6-шы тас жолды салу кезінде (1999-2003) Бен Шемен алмасу орны қайта салынды, ал Кфар Даниэль ауылының маңында жаңа алмасу орны салынды. Дэниел алмасуы - 1 және 6 тас жолдарының бір мезгілде жүретін, 1 батыстан 6 солтүстікке және 1 шығыстан 6 оңтүстікке дейінгі жоғары жылдамдықты алмасуды қамтамасыз ететін сегіз жолақты сегмент. Анава алмастыруы 2009 жылдың 4 ақпанында 431 тас жолының шығыс бөлігімен бірге ашылды. Бұл күрделі жол алмасу және елдегі алғашқы толық автокөлік жолынан автокөлік жолының алмасуы, екі автокөлік жолының арасындағы сегіз бағытты да жол-көлік белгілерін қолданбай-ақ жалғастырады. Тель-Авивке кіреберісіндегі тығындарды жеңілдету үшін "Қорылысты іске қосу және ауыстыру" жобасы аясында көп адам жүретін жол салынды. Жоба Бен Гурион әуежайы мен Кибуц Галуёт алмасуы арасындағы қосымша жолақты және Шапирим алмасуының шығысында үлкен саябақ пен көлік құралын қамтиды. Shapir Engineering компаниясы 2007 жылдың тамызында парк пен аттракцион құрылысын бастады, ал жоба 2010 жылы аяқталды.

Иерусалимге өрлеп бара жатыр

Моцза алмастыруы 1990 жылы, ал Шаар ХаГай алмастыруы 1995 жылы ашылды. 1998 жылы Абу Гош, Маале ХаХамиша және Кирият Анавимге шығысқа қарай сол жақ бұрылыс жабылды. 2002 жылы Шорша жол алмастыру пункті ашылып, Тель-Авив пен Иерусалим арасындағы тас жолдың соңғы сол жақ бұрылысы жойылды. Осы кезде Шаар Хагаи Иерусалим бөлімі толығымен сыныптан бөлектелген. Алайда, жол тар иықтарға, қауіпті бұрылыстарға және қиын еңіске сәйкес келмеді, ал жылдамдық шегі осы бөлімде 80 км / сағ болды. Бұл бөлімді қосымша жолақтармен және жұмсақ бұрыштармен жаңартуды Ұлттық жобалар комитеті экологиялық топтар мен жергілікті мемлекеттік органдардың көп жылдар бойы қарсылық білдіргеннен кейін мақұлдады. Сонымен қатар, осы жоспарға сәйкес, шығысқа қарай қозғалыс жолдарын ашатын бір бағыттағы Кирият-Еарим алмастыруы қайта құрылды, Кастель тауының (Харэль) астында кіру және шығу пандустары тиімдірек тоннель салынды және қауіпті Моца қисығын түзеу үшін ұзақ көпір салынды. Туннельден алынған топырақ Шорша-Шаар-ХаГай учаскесін кеңейту үшін пайдаланылды, бұрылыстарды түзеу үшін жолды бес метрге көтерді және кең иықпен төрт-алты жолақты жолды кеңейтті. Шаар-Хагай-Шореш бөлігінің экологиялық негіздегі қарсылығы, ол сезімтал табиғи қорықтан өтеді, жоспардың бір бөлігі ретінде 70 метрлік экологиялық көпір енгізілген. Сонымен қатар, көршілес қауымдардың басшылары көтерген өмір сүру сапасы мәселесі де қабылданбады. 2012 жылдың ақпанына дейін Ұлттық жол басқармасы Sha'ar HaGai Shoresh учаскесі мен HarEl туннелін жобалау-құрылыс жобалары ретінде іске асыру үшін тендерлік өтінімдерді (талап қоюға шақыру) жариялады. 2014 жылдың қаңтарына дейін жобаның барлық бағыты бойынша ауқымды инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізілді. Олар 2017 жылдың соңында аяқталды, жалпы құны шамамен 2,5 млрд.

Иерусалимнен Иордан аңғарына дейін

Ұлыбритания 1920 жылдары Иерусалимнің шығысындағы тас жолдың бөлігін өлі теңізге баратын ежелгі жолдың бойымен салды. Бұл бөлім 1948-1967 жылдар аралығында Иорданияның бақылауында болды және "Ерихон жолы" немесе Адумим көтерілісі деп аталатын осы жолға жаңадан кіру, атақты Израиль әнінде Иерусалимнің қайта бірігуімен бірге атақты болды. 1980 жылдардың соңында Иерихон жолының солтүстігіне, Солтүстік Иерусалимдегі Френч Хилл ауданы мен Маале Адуммим қаласы арасында жаңа жол салынды. Бұл бөлім 1995 жылы кеңейтіліп, Маале Адуммимде жаңа алмасу орны салынды. Шаар Мизра қиылысында тығындарды азайту үшін 2002 жылы ашылған бұл бөлімнің айналма жолы шосседі Скопус тауының астындағы екі жолақты туннель арқылы Еврей университеті, Бар Илан көшесі және Иерусалимнің орталығына жалғастырды. Осы жобаның аясында Зәйтүн тауының етегінде жаңа "Хазетим" алмасу пункті салынды. Маале Адуммим мен Иерихон арасындағы бөлім 2010 жылдардың басында төрт жолаққа кеңейтілді.

Иерусалим арқылы

Иерусалимнің батыс және шығыс бөліктері қаланың орталығының солтүстігіне қарай жүретін жедел жол бөлігімен байланысты. Ішкі түрде "Игаэль Ядин жолы" немесе "Иерусалим жолы 9" деп аталатын жолдың жолағы екіге бөлінеді, бірақ оның қиылыстарымен қатар бірнеше қиылыстар бар. 2001 жылы Мория, Иерусалим даму компаниясы қаланың жиі тығыздалған батыс кіреберісінің айналма жолын салуды бастады, ол 'Иерусалим жолы 9' деп аталды. Бұл жол салынар алдында Иерусалимнің батысынан Өлі теңізге жетуді немесе керісінше жолды қаладан қалаға жеткізуді қаладағы тығыз көшелер арқылы жүргізуден басқа амалы болмаған. Жол Рамотта және жақын маңдағы аудандарда көлік қозғалысын жақсартуға арналған. 3,6 км жол Шаар Мория алмасуынан төмен түседі, бұл жол Егегел Ядин алмасуына және 1-ші автомобиль жолының солтүстік және шығыс жалғасына үздіксіз жеке дәрежеде кіруге мүмкіндік береді. Емек Хааразим (Кедрлер аңғары) арқылы өтетін бұл жолға екі 400 метрлік туннель (бірін шығысқа қарай, екіншісін батысқа қарай), Сорек өзенінің үстінен төрт көпір және екі жаңа алмасу кіреді. Автомобиль жолының құрылысы 2005 жылдың басында аяқталуы жоспарланған, бірақ 2003-2006 жылдар аралығында жұмыс тоқтап қалды және аяқталуы екі жылдан астам уақытқа кейінге қалдырылды. 2007 жылдың 21 мамырына жоспарланған ашылу, Морияның талап етілетін экологиялық жеңілдетуді аяқтамауы салдарынан тағы екі айға кейінге қалдырылды. Жолды ашуға рұқсат компания мен Иерусалим муниципалитеті жолды ашқаннан кейін экологиялық ақауларды жоюды аяқтауды кепілдендірген жағдайда берілді. 9 жол 2007 жылдың 25 шілдесінде ашылды және 1-ші тас жолдың бір бөлігін құрайды. 2014 жылдың қазан айында Иерусалимнің 9-жолы Израильдің 7-ші премьер-министріне орай "Дерэх Ицхак Шамир" деп аталды.

Даму жоспарлары

Израиль темір жолдары Тель-Авив пен Иерусалим арасында жаңа жылдамдықты темір жол желісін салды. Бұл желі тас жолды үш жерде қиып өтеді: Бен-Гурион әуежайының шығысындағы виадук арқылы, Анава алмасуындағы туннельде және Иерусалимнің батыс кіреберісіндегі басқа туннельде. 2021 жылдың соңында 1-ші тас жолдан Бен-Гурион әуежайына қосымша қолжетімділік беретін жаңа алмасудың құрылысы басталды. Бұл әуежайдың негізгі терминалына Тель-Авив және әуежайдың солтүстік және батысындағы басқа да нүктелерден көлік құралдарының жүруіне болатын қашықтықты едәуір қысқартады. Тель-Авив пен Шапирим алмасуы арасындағы автомобиль жолын жолдармен толықтыру және қайта құру жоспары 2020 жылдың ортасында жүзеге асырылатын Тель-Авив Лод темір жолының төрт жолды бақылау жобасының бөлігі ретінде жүзеге асырылады. Қазіргі уақытта Рамат Шломодағы алмасу құрылысы жүргізілуде. Құрылыс аяқталғаннан кейін ол қазіргі жол қиылысына ауысады. Сонымен қатар, ол "Хар Хотцвим" жоғары технологиялық аймағына қосымша бағыт беру үшін жасалған. Сонымен қатар, Мория Шаар-Мизра жол айрығынан 1,5 шақырымдық туннель салуды жоспарлап отыр. Бұл туннель шығыстан батысқа қарай қозғалыс үшін қазіргі жол қиылыстарынан айналып өтуді және Иерусалимнің солтүстік-шығыс аудандарына тікелей кіруді қамтамасыз етеді. Осы екі жоба аяқталғаннан кейін Тель-Авив пен Адуммим арасындағы Исавиадағы тас жол бойындағы қиылыста бір ғана жоба қалады.

16-шы тас жол

Иерусалимнің 9 жолы қаланың батыс кіреберісіндегі негізгі кіреберісінен өтіп, солтүстік және шығыс Иерусалимге баратын көлік жүргізушілеріне жол қозғалысын жеңілдеткендей, батыс кіреберісіндегі бөтелкелерді жеңілдететін қосымша жоба 16-шы автомобиль жолын салудан тұрады. Бұл Иерусалимге басқа кіреберіс жолды ашады және батыстан орталық және оңтүстік Иерусалимге тікелей жол ашады. Жоспарланған жол 1-ші тас жолды жаңа Моца алмасуында Гиват Мордехай алмасуында Иерусалимнің 50-ші тас жолымен (Бегин бульвары) жалғастыратын болады. Жол негізінен Батыс Иерусалимнің Хар Ноф және Ефе Ноф аудандарының астынан және Шааре Зедек медициналық орталығының көлік тұрақтарынан өтіп, Гиват Шаульге апаратын Нахал Ревида алмасуы арқылы өтеді. Жобаның құны шамамен 1,5 млрд. шекелей болады және бастапқыда 2018 жылдың соңына дейін аяқталады деп күтілді. Бұл жоспар Иерусалим орманында орналасқан Нахал Ревидадағы жер үсті учаскесіне байланысты экологиялық негізде қатты қарсылық білдіруді қажет етті. Көптеген кешіктірулерден кейін құрылыс туралы келісімшарт ақыры 2018 жылдың тамызында берілді, құрылыс 2019 жылдан 2023 жылға дейін жүргізілуі тиіс.

Қауіпті жол

2015 жылы Израиль полициясы 1 тас жолының 28,5 км-ін қызыл жол деп жариялаған болатын.