Кіріспе
Франко-бельгиялық драматург Эрик Эммануэль Шмит (eʁik emanɥɛl ʃmit; 28 наурыз 1960 жылы туған) - франко-бельгиялық драматург, әңгіме жазушы және романист, сондай-ақ кинорежиссер. Оның пьесалары әлемнің 50-ден астам елінде қойылды.
Eric Emmanuel Schmitt (eʁik emanɥɛl ʃmit; born 28 March 1960) is a Franco Belgian playwright, short story writer and novelist, as well as a film director. His plays have been staged in over fifty countries all over the world.
Алғашқы жылдар
Эрик Эммануэль Шмитттің ата-анасы дене тәрбиесі және спорт мұғалімдері болған, ал әкесі кейін балалар ауруханаларында физиотерапевт және массажист болды. Ол сондай-ақ француз бокс чемпионы болды, ал анасы жүлдегер жүгіруші болды. Оның ата-бабасы зергерлік өнерді меңгерген. "Классикалар мен қазіргі заманғылар" басылымындағы "Нуи де Валоньес" (Сотта Дон Хуан) Шмитт өзін даналықты жек көретін және кейде зорлық-зомбылық туғызатын бүлікшіл жасөспірім ретінде суреттейді. Шмитттің айтуынша, оны философия құтқарып, өзін еркін сезінуге үйретті. Бір күні анасы оны Эдмон Ростанның Жан Маре атқарған "Сирано де Бержерак" пьесасының қойылымын көруге алып кетеді. Оның ұлы көз жасын төгіп, театрға деген құштарлығының тұқымын сеуіп кетті. Шоудан кейін ол анасына "плакаттағы адамдай болғым келеді" деді; анасы актер Жан Маре туралы ойлады, бірақ ол: "Жоқ!" деп жауап берді. "Эдмонд Ростан" деген атын оқып беріңіз. Содан кейін ол жазуға кірісті. Кейін ол былай дейді: "16 жасымда мен жазушы екенімді түсіндім (немесе шештім) және мен мектепте алғашқы пьесаларымды жаздым, шығардым және ойнадым". Стилистикасын жетілдіру үшін ол өзін пастиш пен қайта жазу жаттығуларына, әсіресе Мольерге, қызу құлшыныспен салды.
Білім
Францияның элиталық университеттері үшін Lycée du Parc-те дайындық сабақтарынан кейін Шмит Эколь Нормаль Супериорға түсу емтиханын тапсырды. 1980-1985 жылдары философиядан француз тілінде ең жоғары біліктілікпен оқыған. 1987 жылы Париж Сорбонна университетінде "Дидро және метафизика" атты диссертациясы үшін докторлық дәрежесіне ие болды, ол 1997 жылы "Дидро немесе азғыру философиясы" деген атпен жарияланды. Ол 2002 жылдан бері Брюсселде тұрады және 2008 жылы Бельгия азаматтығын алды.
Мансап
Шмитт әскери қызметін Сент-Сир әскери академиясында оқытып, кейін екі жыл Бесансон университетінде студенттік оқытушы ассистенті болып қызмет етті. Ол Шербургтегі орта мектепте сабақ беріп, кейін Шамбери университетінде төрт жыл сабақ берді. 1989 жылдың 4 ақпанындағы түнде Ахагар шөліне экспедиция кезінде серіктерінен бөлініп кетті. Сахараның кең даласында ол Құдайдың аяннан басқа ештеңе емес деп сипаттаған рухани тәжірибеден өтті. Сол сәтте оның ойына "Барлығы ақталады" деген сөздер келді. Шмитттің ойынша, осы ерекше тәжірибе оған жазуға бет бұруға мүмкіндік берді. Ол оны 2015 жылдың қыркүйек айында жарық көрген "Өрт түні" (La Nuit de Feu) романында сипаттайды. 1990 жылдары оның пьесалары бірнеше елде тез табысқа жетті. "Дон Хуан сынақта" алғашқы рет 1991 жылдың қыркүйегінде Нант қаласындағы Espace 44-те орындалды. Келесі пьесасы - "Кейіпкер" 1994 жылы Мольер сыйлығының үш жүлдесін жеңіп алды. Осыдан кейін ол өзін жазуға толықтай арнауға шешім қабылдады және Шамбери университетіндегі оқытушылық қызметінен бас тартты. 1996 жылы "Enigma Variations" алғашқы қойылымын алды, оның басты рөлдерін Ален Делон мен Фрэнсис Хастер ойнады. 1998 жылы оның "Фредерик немесе қылмыс бульвары" (Frédérick ou le boulevard du crime) спектаклі Франция мен Германияда бір мезгілде қойылды, Жан Пол Белмондо Théâtre Marigny-де алғашқы қойылымда ойнады. 2001 жылы "М. Ибрагим және Құранның гүлдері" (M. Ibrahim et les Fleurs du Coran) Франция мен Германияда сахналанды және жарық көрді. 2004 жылы бұл кітаптың Францияда 250 000-нан астам, ал Германияда 300 000-нан астам данасы сатылған. Шмитт гуманитарлық мақсаттар үшін үш бір актілік пьеса жазды. Франсис Хустер Шмит Халықаралық Амнистия кешінде жазған "Жұрт мектебінде" (L'École du diable) шайтанның рөлін сомдаған. "Мың бір түн" француздық "Халық көмегі" (Secours populaire) қайырымдылық ұйымы ұйымдастырған "Мәдениет өмірді өзгертеді" (La culture ça change la vie) науқаны үшін жазылды. 2000 жылдардың басында бірнеше роман мен әңгіме жазды. 2000 жылы жарық көрген Иса Мәсіх туралы Пилаттың көзқарасы баяндалған "Пилат жазған ізгі хабар" атты роман сыншылардың ризашылығына ие болды және көп сатылды. Келесі жылы ол даулы тарихи тұлға туралы тағы бір роман шығарды: "Альтернативті гипотеза" (La Part de l'autre) - бұл баламалы тарих, онда жас Адольф Гитлер 1908 жылы Венадағы Көркемсурет академиясына қабылданды, оны танымал суретші болу жолына қойды; одан кейінгі оқиға бүкіл әлем үшін тарихтың барысын өзгертеді. Содан кейін ол "Мен өнер туындысы болғанда" (Lorsque j'étais une oeuvre d'art 2002) атты Фауст мифінің әзіл-сықақ және сатирикалық нұсқасын жазды. Оның "Көрінбейтіндер циклы" атты шығармалары француз тілді әлемдегі және одан тыс жерлерде оқырмандар мен көрермендерді сахнада да, кітап дүкендерінде де қуантты. Оларды әртүрлі ұрпақтың миллиондаған оқырмандары оқиды. Өзін-өзі білдірудің жаңа тәсілдерін зерттеуге құштар болған Шмит "Моцартпен менің өмірім" (Ma Vie avec Mozart) атты автофантастикалық шығармасын жазды, ол Оңтүстік Кореядан Норвегияға дейін сегіз түрлі елде жарық көрді. Бұл музыка мен сөздерді актерлер мен аспапшылар орындай алады. Өзінің жазған және режиссерлік еткен алғашқы фильміне ұқсас Шмит қысқа әңгімелер жинағын, "Одетту Тулемонде және басқа да әңгімелер" атты әйелдерді және олардың бақытты іздеуін дәріптеуді жариялады. "Одетту Тюлемон" кітабы мен фильмі Еуропаны аралап шықты. Остенд арманы (La Rêveuse d'Ostende), қиял құдіретіне лирикалық құрмет, 2007 жылы, ал үшінші жинақ 2010 жылы пайда болды: Періште есіне арналған концерт (Concerto à la mémoire d'un ange), құтқарылу тақырыбына арналған төрт әңгіме және ол "Пrix Goncourt de la Nouvelle" сыйлығын жеңіп алды. Төртінші жинақ, Брюсселдегі екі мырза (Les Deux Messieurs de Bruxelles 2012), көрінбейтін махаббат тақырыбын зерттейді, ал бесіншісі, Кешірімнің кек алуы (La Vengeance du Pardon) (2017) кешірімге қатысты. Бұл жинақтар роман сияқты әрқайсысының бастамасы, ортасы және соңы бар, әр том бірнеше оқиғалар бойынша белгілі бір мәселені зерттейді. 2008 жылы Бағдадтан Улисс романының жарық көруімен романға оралғанда Эрик Эммануэль Шмит "хамелеондық әңгіме айтушы" болу талантын тағы да ашты (Фабиен Пасконың "Телерама" журналында жазған) қауіпсіз орын іздеуде миллиондаған адам сияқты саяхатқа шыққан адам туралы әңгімеде: тайғақ адамның оқиғасы. Адамның жағдайы туралы қазіргі заманғы пикарестік сага, роман сұраққа жауап береді: шекаралар біздің жеке болмысымыздың бекінісі ме, әлде біздің иллюзиямыздың соңғы бекінісі ме? Сонымен қатар, музыкалық шығармалар жазды және дискі шығарды. Қазіргі уақытта ол көркем әдебиеттер мен драма�...
Басқа қызмет түрлері
2016 жылы Шмит Париж телеарнасында Патрик Монтель, Александр Бойон, Стефан Диагана және Нельсон Монфортпен бірге Рио Олимпиада ойындарында комментатор болды.