Кіріспе
Француз кинорежиссері Жан Пьер Жюне (туған 3 қыркүйек 1953 ж.) – француз киноөнерінің шебері. Оның фильмдері фантастика, реализм және ғылыми-фантастикалық элементтерді үйлестіріп, идеалды жағдайларды жасауға немесе қарапайым оқиғаларға мән беруге мүмкіндік береді. Жюне 1991 жылы шыққан «Деликатессен» атты танымал қара комедиясымен режиссерлік дебютін жасады, бұл жобада Марк Каромен бірлесіп жұмыс істеді. Содан кейін Жюне Каромен бірге «Жоғалған балалар қаласы» (1995) фильмінің сценарийін жазып, режиссерлік етті. Ғылыми фантастика және қорқыныш жанрларындағы жұмыстары оны «Чужой» фильмінің төртінші бөлімін – «Чужой: Воскрешение» (1997) түсіруге алып келді. Бұл оның американдық киноиндустриясындағы тұңғыш және қазірге дейінгі жалғыз тәжірибесі болды. 2001 жылы Жюне «Амели» фильмімен үлкен жетістікке қол жеткізді, ол оған халықаралық деңгейде танымалдылық сыйлады; бұл фильм BBC-нің 21 ғасырдың 100 үздік фильмі тізіміне енді. Жюне қазіргі француз киносындағы ең беделді және маңызды режиссерлердің бірі саналады, ал оның сын тұрғысынан және коммерциялық сәттілігі оған екі рет «Оскар» сыйлығына ие болу мүмкіндігін берді.
Jean Pierre Jeunet (ʒɑ̃ pjɛʁ ʒœnɛ; born 3 September 1953) is a French filmmaker. His films combine fantasy, realism, and science fiction to create idealized realities or to give relevance to mundane situations. Jeunet debuted as a director with the acclaimed 1991 black comedy Delicatessen, collaborating with Marc Caro. Jeunet then co wrote and directed with Caro again on The City of Lost Children (1995). His work with science fiction and horror led him to direct Alien Resurrection (1997), the fourth film in the Alien film series and his first and thus far only experience with an American film. In 2001, Jeunet achieved his biggest success with the release of Amélie, which won him international acclaim; the film reached BBC's 100 Greatest Films of the 21st Century. Jeunet is widely regarded as one of the most influential and important directors in modern French cinema, and his critical and commercial success has earned him two Academy Award nominations.
Өмір және мансап
Жан Пьер Жюне Францияның Роан қаласында дүниеге келген. Ол 17 жасында алғашқы фотоаппаратын сатып алып, анимация студиясында оқып жүргенде қысқаметражды фильмдер түсірді. Дизайнер және комикс суретшісі Марк Каромен достық қарым-қатынас орнатып, ол оның ұзақ жылдар бойы серіктесі және бірлескен режиссеріне айналды. Олар 1970-ші жылдары Аннесидегі анимация фестивалінде танысты. Жюне мен Каро бірге жүлделі анимациялық фильмдер жасады. Олардың алғашқы көркем фильмі – "Соңғы оқтар бункері" (1981), болашақтағы сұраңды әлемдегі солдаттар туралы қысқаметражды фильм. Сондай-ақ, Жан Мишель Жардың "Zoolook" (Каромен бірге) сияқты көптеген жарнамалар мен музыкалық бейнеклиптерді режиссерлік еткен. Жюне фильмдері көбінесе 20 ғасырдың соңындағы француз киносының "cinéma du look" ағымымен үйлеседі және неміс экспрессионизмі, француз поэтикалық реализмі және француз жаңа толқыны сияқты тақырыптар мен эстетикалық ерекшеліктерге сілтеме жасайды. Кейін олар "Жоғалған балалар қаласы" (1995) фильмін түсірді, ол балалардың арманын ұрлап, мәңгі өмір сүруге тырысатын ақылсыз ғалым туралы қараңғы, көп қабатты фантастикалық фильм. "Жоғалған балалар қаласы" фильмінің сәттілігі "Алиен" сериясының төртінші фильмі – "Алиен: Қайта тірілу" (1997) фильмін түсіруге шақыруға әкелді. Осы кезде Жюне мен Каро жеке жолдарға түсті, себебі Жюне бұл керемет мүмкіндік деп есептесе, Каро үлкен бюджетті голливудтық фильмде шығармашылық бақылаудан айырылатынынан қызығушылық танытпады. Каро бірнеше апта бойы костюмдер мен декорацияларға көмектескенімен, кейін иллюстрация және компьютерлік графика саласында жеке мансабын бастауға шешім қабылдады. "Амели" бүкіл әлемде үлкен сынға ұшырап, коммерциялық сәттілікке жетті және бірнеше "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Фильмдегі еңбегі үшін Жюне "Еуропалық кино сыйлығын" үздік режиссер номинациясында жеңіп алды. 2004 жылы Жюне Себастьен Жапризоның романы бойынша "Ұзақ нике" фильмін шығарды. Одри Тоту мен Джоди Фостердің қатысуымен түсірілген фильмде Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жоғалған жарына іздеу сабатын әйелдің тағдыры баяндалады. 2009 жылы ол "Микмакс" фильмін жарыққа шығарды, ол екі ірі қару-жарақ өндіруші компанияны жою үшін күрделі және ерекше жоспар құрастырған адам мен оның достары туралы әңгімелейді. Жюне сонымен қатар, өзінің көптеген әріптесі Одри Тотудың қатысуымен түсірілген Chanel N° 5 үшін 2 минут 25 секундтық жарнаманы қоса, көптеген жарнамалық роликтерді режиссерлік еткен. 2013 жылы Жюне Райф Ларсеннің "Т. С. Спиветтің таңдамалы туындылары" кітабы бойынша "Жас және данышман Т. С. Спивет" фильмін түсірді, онда басты рөлді Кайл Кэтлет ойнады. 2016 жылы Жюне мен Ромен Сегауд Жаку Превердің өлеңіне негізделген үш минуттық тоқтату анимациялық фильмі "Екі естік" фильмін бірлесіп түсірді. Соңғы фильмінен кейін Жюне басқа да жобаларды қаржыландыруға тырысты, бірақ оның ерекше фильмдеріне тәуекелге баруға дайын инвесторларды таба алмады. 2019 жылы ол Netflix-ке "соңғы шара ретінде" бара алатынын мәлімдеді, және оның келесі фильмі "Bigbug" 2022 жылы ағындық бейнеплатформада жарық көрді.