Жан-Поль Бельмондо: Француз актерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз актері (1933–2021)

Жан Поль Шарль Бельмондо (ʒɑ̃pɔl ʃaʁl bɛlmɔ̃do; 9 сәуір 1933 – 6 қыркүйек 2021) – француз актері. 1960-шы жылдардағы «Жаңа толқынмен» бастапқыда байланысты болған ол, 1960-шы жылдардан бастап бірнеше онжылдық бойы француз киносының маңызды жұлдызы болды. Оның ең танымал туындылары: «Желдеткішсіз» (1960), «Риодан келген ол адам» (1964), «Пьерроның безуі» (1965), «Борсалино» (1970) және «Кәсіби» (1981). Ол әрекет-триллер фильмдерінде полиция қызметкерлерінің рөлін сомдауымен ерекше көзге түсті және Голливудтың қызығушылығына қарамастан, ағылшын тіліндегі фильмдерде түсуден бас тартты. Жан Поль Бельмондоның актерлік танымалдығының басты себебі – оның фильмдеріндегі кейіпкерлері, олардың ішінде еркек күші, күрескерлік қабілеті, батылдығы және қайсарлығын көрсете білуі Францияда да, шетелде де кең көрермендерге ұнады. Мансабында ол Джеймс Дин, Марлон Брандо және Хамфри Богарт сияқты актерлердің француз әріптесі деп есептелді. Бельмондоның әкесі, Поль Бельмондо – алжирлік, итальяндық тегі бар, ата-анасы сицилиялық және пьемонттық болған мүсінші. Оның анасы Сара Мадлен Рейно Ришар – суретші. Бала кезінде ол мектепке қарағанда спортқа көбірек қызығушылық танытты, әсіресе бокс және футболға. Бельмондо 1949 жылдың 10 мамырында Париждегі әуесқой боксшы ретіндегі дебютін Рене Десмараисті бір раундта нокаутқа жіберіп жасады. «Айнадағы бетім өзгергенін байқағанда тоқтап қалдым», – деді ол кейін. Ол әскери қызметін аяқтау үшін өзін мылтықпен ұрып, жарақат алды. Бельмондо актерлік өнерге қызығушылық танытты. Бельмондо Анни Жирардо және Гай Бедос сияқты достарымен бірге провинциялар бойынша гастрольдік сапарлар жасады. Бельмондо алғаш рет 1956 жылы «Мольер» қысқаметражды фильмінде пайда болды, бірақ ол соңғы нұсқадан алынып тасталды. Алайда, ол «Ит, тышқан және Спутник» (1958) фильмінде үлкен рөл ойнады, содан кейін Марсель Карне режиссерлік еткен «Жас қылмыскерлер» (1958) фильмінде бандит рөлінде ойнады. Бельмондо Бурвиль мен Арлеттиге «Жексенбі күнгі кездесу» (1958) фильмінде көмектесті. Ол міндетті әскери қызметінің аясында Алжирде жеке сарбаз ретінде алты ай қызмет етті. Бельмондоның алғашқы басты рөлі «Жексенбі күнгі достар» (1958) фильмінде болды. Кейін ол Роми Шнайдермен бірге «Дөңгелекті періште» (1959) фильмінде қосалқы рөл ойнады, содан кейін Клод Шабролдың «Күштер желісі» (1959) фильмінде түсті. Ол француз теледидары үшін «Үш мушкетер» (1959) фильмінде Д’Артаньян рөлін ойнады.

Jean Paul Charles Belmondo (ʒɑ̃pɔl ʃaʁl bɛlmɔ̃do; 9 April 19336 September 2021) was a French actor. Initially associated with the New Wave of the 1960s, he was a major French film star for several decades from the 1960s onward. His best known credits include Breathless (1960), That Man from Rio (1964), Pierrot le Fou (1965), Borsalino (1970), and The Professional (1981). He was most notable for portraying police officers in action thriller films and became known for his unwillingness to appear in English language films despite being heavily courted by Hollywood. The popularity of Jean Paul Belmondo as actor is mainly due to the characters he interpreted in his movies, loving to highlight the virile man, fighter, but also brave and heroic, which appealed to a wide audience in France and also abroad. During his career, he was called the French counterpart of actors such as James Dean, Marlon Brando and Humphrey Bogart. Belmondo's father, Paul Belmondo, was a Pied Noir sculptor who was born in Algeria of Italian descent, whose parents were of Sicilian and Piedmontese origin. His mother,
Sarah Madeleine Rainaud Richard, was a painter. As a boy, he was more interested in sport than school, developing a particular interest in boxing and soccer. Belmondo made his amateur boxing debut on 10 May 1949 in Paris when he knocked out René Desmarais in one round. "I stopped when the face I saw in the mirror began to change", he later said. where he hit himself with a rifle butt to end his military service. Belmondo was interested in acting. Belmondo began touring the provinces with friends including Annie Girardot and Guy Bedos. Belmondo first appeared in the short Moliere (1956). which was cut from the final film; however he had a bigger part in the follow up A Dog, a Mouse, and a Sputnik (1958). followed by a role as a gangster in Young Sinners (1958), directed by Marcel Carné. Belmondo supported Bourvil and Arletty in Sunday Encounter (1958). As part of his compulsory military service, he served in Algeria as a private for six months. Belmondo's first lead role was in Les Copains du dimanche (1958). He later had a supporting part in An Angel on Wheels (1959) with Romy Schneider then appeared in Web of Passion (1959) for Claude Chabrol. He played D'Artagnan in The Three Musketeers (1959) for French television.

1960 жылдар

Белмондо Лино Вентурамен бірге гангстерлік оқиғасы бар «Барлық тәуекелдерді ескер» (1960) фильмінде ойнады. Содан кейін ол Жан-Люк Годардың «Тынсыздану» (À Bout de Souffle, 1960) фильмінде басты рөлді ойнады, бұл оны француз жаңа толқынының маңызды тұлғасына айналдырды. Одан кейін «Қорқыныш тұзағында» (1960) және итальяндық «Жаңадан келгеннің хаттары» (1960) фильмдерін түсірді. Жанна Моро және режиссер Питер Брукпен бірге ол «Жеті күн, жеті түн» (1961) фильмін жасады, кейін оны «өте жалықтыратын» деп атады. Содан кейін ол екі итальяндық фильмде түсті, София Лоренмен бірге «Екі әйел» (1961) фильмінде көздікті ауыл шаруасы рөлінде ойнады («Мені танығандар көңілі қалуы мүмкін» деді Белмондо. «Бірақ одан да жақсы»). «Екі әйел» және «Тынсыздану» фильмдері АҚШ пен Ұлыбританияда кеңінен көрсетілді. Ол Годармен «Айел – әйел» (1961) фильмінде қайта жұмыс істеді және тағы бір жұлдызды антологиялық комедия «Танымал махаббат оқиғалары» (1961) фильмін түсірді. «Рокка есімді адам» (1962) фильмінде ол зейнеткерлікке шыққан гангстерді сомдады, содан кейін Филипп де Броканың режиссерлігімен «Картуш» (1962) фильмінде үлкен жетістікке қол жеткізді. «Қыстағы маймыл» (1962) комедиясы да танымал болды, онда ол және Жан Габин алкоголиктер рөлін ойнады. Франсуа Труфо Белмондоның «Фаренгейт 451» романының экранизациясында басты рөлді ойнауын қалады. Бірақ бұл орындалмады (фильм бірнеше жылдан кейін Оскар Вернермен түсірілді); ол Джина Лоллобригидамен бірге «Ақымақ теңіз» (1963) және тағы бір комедиялық антология «Ащы-тәтті» (1963) фильмдерінде ойнады. Белмондо полиция қызметкерін қорлағаны үшін тұтқындалғанда, полиция қызметкеріне шабуыл жасағаны үшін айыпталғанда, дау туды. Жанна Мороның қатысуымен түсірілген «Банан тілшесі» (1963) комедиясы танымал болды. Одан да сәтті болған – Филипп де Броканың режиссерлігімен түсірілген «Риодан келген адам» (1964) фильмі, Францияда үлкен жетістікке жетіп, шетелде де танымал болды. Фильмде Белмондо туралы былай делінген:
<blockquote>Жастық шақтағы наразылықтың кейінгі көрінісі. Оның ата-анасы құрған қоғамнан толық ажырауы. Ол сыбайлас жемқорлықты цинизммен күлімсіреп қабылдайды, тіпті күресуге тырыспайды. Ол тек өзінің мүддесін ойлайды, қолынан келгеннің бәрін алады. Белмондоның бейнесі кез келген нәрсеге қабілетті. Ол өзінің жеңіліске ұшырағанын біледі. Ол бірден көзге түсетін, мықты, бірақ осал, лаконикалық, бірақ құштар, невроздар мен американдықтардың қауіпсіздігінен мүлдем құтылған. Ол – қазіргі заман адамы, өзін-өзі қорғауға толық қабілетті және қазіргі заманның әйеліне де дайын. «Адам аулау» (1964) фильміндегі рөлден кейін ол Францияда тағы бір үлкен жетістікке жеткен «Дюнкерктегі демалыс» (1965) фильмінде басты рөлді ойнады. Белмондо 1964 жылы француздық кассада көш бастады – «Риодан келген адам» елдегі ең танымал фильмдердің төртіншісі, «Күннің астындағы ашкөздік» жетінші, «Дюнкерктегі демалыс» тоғызыншы, ал «Бекфайр» он тоғызыншы орынды иеленді. «Жазғы таңдағы қылмыс» (1965) сәл нашар нәтиже көрсетті, бірақ Белмондоның атының арқасында жақсы нәтижелерге қол жеткізді. «Құлағына дейін суға батқан» (1965) фильмі – сол режиссердің «Риодан келген адам» фильмінің танымалдығын қайталау әрекеті болды, бірақ бұл жолы сәтті болмады. Голливуд ұсыныстар жасады, бірақ Белмондо оларды қабылдамады. Белмондо Годармен «Пьеро ле Фу» (1965) фильмінде қайта жұмыс істеді, содан кейін «Жұмсақ алаяқ» (1966) комедиясын түсірді. Ол екі ағылшын тіліндегі фильмде шағын рөлдер ойнады: «Париж жанып жатыр ма?» (1966) және «Казино Рояль» (1967). Луи Малле үшін «Париж ұрысы» (1967) фильмін түсіргеннен кейін Белмондо бір жылдан астам уақыт актерлік қызметтен үзіліс жасады. Белмондо бұл уақыттың үш айын Голливудта өткізді, бірақ ешқандай ұсынысты қабылдамады. Содан кейін ол Дэвид Нивенмен бірге түсірілген «Миға шабуыл» (1969) комедиясымен үлкен жетістікке қол жеткізді. Кейіннен ол Франсуа Труфоның «Миссисипи деңіз қызы» (1969) фильмінде Кэтрин Деневпен және «Махаббат – күлкілі нәрсе» (1969) романтикалық драмасында ойнады.

Belmondo starred in Consider All Risks (1960), a gangster story with Lino Ventura. He then played the lead role in Jean Luc Godard's Breathless (À Bout de Souffle, 1960), which made him a major figure in the French New Wave. He followed it with Trapped by Fear (1960), then the Italian film Letters By a Novice (1960). With Jeanne Moreau and director Peter Brook he made Seven Days Seven Nights (1961) which he later called "very boring." Then he made two Italian films, supporting Sophia Loren in Two Women (1961) as a bespectacled country boy ("It may disappoint those who've got me typed" said Belmondo. "But so much the better." Two Women and Breathless were widely seen in the United States and the UK. He was reunited with Godard for A Woman Is a Woman (1961) and made another all star anthology comedy, Famous Love Affairs (1961). He was a retired gangster in A Man Named Rocca (1962), then had a massive hit with the swashbuckler Cartouche (1962), directed by Philippe de Broca. Also popular was A Monkey in Winter (1962), a comedy where he and Jean Gabin played alcoholics. François Truffaut wanted Belmondo to play the lead in an adaptation of Fahrenheit 451. This did not happen (the film was made several years later with Oskar Werner); He co starred with Gina Lollobrigida in Mad Sea (1963) and appeared in another comedy anthology, Sweet and Sour (1963). There was some controversy when he was arrested for insulting a policeman, when the policeman was charged with assaulting Belmondo. Banana Peel (1963), with Jeanne Moreau, was a popular comedy. Even more successful was the action adventure tale That Man from Rio (1964), directed by Philippe de Broca a massive hit in France, and popular overseas as well. It stated Belmondo was:
<blockquote>A later manifestation of youthful rejection His disengagement from a society his parents made is total. He accepts corruption with a cynical smile, not even bothering to struggle. He is out entirely for himself, to get whatever he can, while he can. The Belmondo type is capable of anything. He knows he is defeated anyway He represents something tough yet vulnerable, laconic but intense, notably lacking in neuroses or the stumbling insecurities of homus Americanus. He is the man of the moment, completely capable of taking care of himself and ready to take on the girl of the moment too. After a role in Male Hunt (1964) he played the lead in Weekend at Dunkirk (1965), another big hit in France. Belmondo dominated the French box office for 1964 – That Man from Rio was the fourth most popular movie in the country, Greed in the Sun was seventh, Weekend at Dunkirk ninth, and Backfire 19th. Crime on a Summer Morning (1965) was less successful, though it still performed well on the strength of Belmondo's name. Up to His Ears (1965) was an attempt to repeat the popularity of That Man Rio, from the same director, but did less well. There were Hollywood offers, but Belmondo turned them down. Belmondo was reunited with Godard for Pierrot le Fou (1965) then made a comedy, Tender Scoundrel (1966). He had small roles in two predominantly English speaking films, Is Paris Burning? (1966) and Casino Royale (1967). After making The Thief of Paris (1967) for Louis Malle, Belmondo took an acting hiatus for over a year. Belmondo spent three months of that time off in Hollywood but did not accept any offers. then had a massive hit with a comedy co starring David Niven, The Brain (1969). He later appeared in Mississippi Mermaid (1969) for François Truffaut with Catherine Deneuve and the romantic drama Love Is a Funny Thing (1969).

1970 жылдар

Белмондо Ален Делонмен бірге "Борсалино" (1970) фильмінде ойнады. Делон фильмді өндірді, ал Белмондо есеп айырысу мәселесі бойынша Делонды сотқа берді. "Жылдың үйленген жұбы екі" (1971) де танымал болды, бірақ "Бұрғыштар" (1971) одан да сәтті болды. Ален Делонның өзінің фильмдерін өндірудегі табысынан шабыттанған Белмондо, Белмондо үшін фильмдерді дамыту мақсатында өзінің "Серито Фильмз" (әжесі Розина Серритоның құрметіне аталған) өндіріс компаниясын құрды. "Серитоның" алғашқы фильмі – Миа Фарроумен түсірілген қара комедия "Доктор Популь" (1972), режиссер Клод Шабролдың ең үлкен хиті. "Мұрагер" (1973) – әрекетке толы фильм, ал "Магнифик" (1974) – сатирикалық романтикалық фильм, ол оны Филипп де Брокамен қайта қатыстырды. Ол "Стависки" (1974) фильмінің продюсері де, басты рөлді орындаушысы да болды. Содан кейін ол толығымен коммерциялық фильмдерден тұратын бірнеше фильм түсірді: "Түзетілмейтін" (1974), "Қала үстіндегі қорқыныш" (1975; Белмондоның онжылдықтағы ең үлкен хиті және ол экранда алғаш рет полиция қызметкерінің рөлін ойнады), "Аңшы сізді алады" (1976) және "Жауымның денесі" (1977). "Жануар" (1977) фильмінде ол Ракель Уэлчпен бірге каскадер рөлінде ойнады, ал "Cop or Hood" (1979) фильмінде полиция қызметкері рөлінде ойнады.

1980 жылдар

1980 жылы Белмондо тағы бір комедияда ойнады – "Le Guignolo". Ол "Профессионал" (1981) фильмінде құпия қызмет агенті, ал "Ас-ас" (1982) фильмінде ұшқыш болды. "Интеллектуалдар ұнатпайтын нәрсе – табыс", – деді Белмондо. "Les Morfalous" (1984) фильмінде француз шетел легионының сержанты, "Hold Up" (1985) фильмінде банк тонаушысы рөлінде ойнады.

1987 жылы ол 26 жылдық үзілістен кейін театрға оралды, Александр Дюманың романы бойынша Жан Поль Сартр жазған "Kean" қойылымында ойнады. Клод Лелуш үшін Белмондо "Бұзылған баланың жолжабағы" (1988) фильмінде түсті және оның өндірісіне де қатысты. "Itinéraire d'un enfant gâté" деп те аталатын фильмдегі рөлі үшін ол "Сезар" сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ "Désiré" (1996), "Une chance sur deux" (1998) комедияларында және "Peut être" (1999) ғылыми-фантастикалық комедиясында ойнады. 2009 жылы Белмондо "Адам және оның иті" ("Un homme et son chien") фильмінде түсті, бұл оның соңғы фильмдік рөлі болды. Ол жүру және сөйлеу қиындықтарына қарамастан, осы кемшілігі бар кейіпкерді сомдады. Осы фильмнен кейін ол 2011 жылы зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды, ал бұрын 2001 жылы инсульт алған болатын.

Құрметтер мен марапаттар

1989 жылы Бельмондо "Itinéraire d'un enfant gâté" фильміндегі рөлі үшін үздік актерлік рөлі үшін "Сезар" сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Ұлттық құрмет легионы орденінің кавалері (рыцарі) атанды, 1991 жылы офицер (әскери шен) дәрежесіне, ал 2007 жылы командир (полковник) дәрежесіне көтерілді. Мансабында ол екі рет BAFTA сыйлығына ұсынылды. Бельмондо бірнеше құрметті сыйлықтар алды – 2011 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма", 2016 жылғы Венеция кинофестивалінде "Алтын арыстан" және 2017 жылы "Сезар" сыйлығы. 2009 жылы Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығы оған өмірлік жетістіктері үшін сыйлық берді. 2017 жылы 42-ші "Сезар" марапаттау салтанатында оған өмірлік жетістіктері үшін құрмет көрсетілді, бұл екі минуттық тұрған аплодисменттермен сүйемелденді. Оның үш баласы болды: 1953-1993 жылдары өрттен қаза тапқан Патриция, 1958 жылы туған Флоренс және 1963 жылы туған Пол. Ол 1965 жылдан 1972 жылға дейін Урсула Андресспен, 1972 жылдан 1980 жылға дейін Лаура Антонеллимен, 1980 жылдан 1987 жылға дейін бразилиялық актриса және әнші Мария Карлос Сотто Майормен, ал 2008 жылдан 2012 жылға дейін Барбара Гандольфимен қарым-қатынаста болды. 1989 жылы Бельмондо 50-ге жуық жасында 24 жасар биші Нэти Тардивелмен танысты. Бельмондо 2021 жылдың 6 қыркүйегінде Париждегі үйінде 88 жасында қайтыс болды. Президент Эммануэль Макрон Бельмондоны "ұлттық батыр" деп атады. Оның денесі Père Lachaise зиратында кремацияланды, ал күлі әкесі, мүсінші Пол Бельмондоның қабіріне, Montparnasse зиратында жерленді.