Кіріспе

Fudbalski klub Obilić (серб. Кирилл: Фудбалски клуб Обилић) - Сербияның Белградтың Врачар ауданындағы футбол клубы. Ол 14 ғасырдағы аңызға айналған серб ерлігі Милош Обиличтің есімімен аталған. Ұзақ тарихында Обиличтің ең елеулі жетістігі 1998 жылы болды, ол Югославияның ыдырауынан кейін ұлттық лигада жеңіп шыққан үшінші клуб болды, 1997-1998 жылдар маусымында жеңіп алды. 2023 жылдан бастап Белградтың екі футбол ұлыларының бірі, Crvena Zvezda және Partizan, әр екі жылда бір рет жеңіп келеді. Ол кезде оны серб әскербасы Аркан қаржыландыратын. 2001-02 маусымнан бастап, төртінші орынға ие болғаннан кейін, Обилич қатты төмендеді: бір кездері Еуропалық клубтық жарыстарда өнер көрсеткен клуб Сербия футбол лигасы жүйесінің ең төменгі деңгейіне түсті.

Басталуы (1924-1944)

Клубты 1924 жылы жас сербтер Милан Петрович, Божа Попович, Данило "Дача" Анастасиевич, Петар Даничич, Драгутин Волич және бірінші хатшы және қақпашы Светислав Бошнякович құрды. Құрылғанынан бір жыл өткен соң клуб 1925-26 маусымда Югослав футбол ассоциациясының шатыры астындағы Белград футбол субассоциациясының құрамында бәсекелестікке қатыса бастады. Сербия футбол комитеті өте жақсы ұйымдастырылған және үш деңгейге бөлінген. Обилич алғашқы жетістіктерге қол жеткізді және 1928-1929 жылғы маусымда бірінші деңгейге көтерілді. Олар бірінші орында қалып, бір рет екінші, үш рет үшінші орын алды. Бұл жағдай Югославия футболының құрылымын түбегейлі өзгерткен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде клуб Сербия футбол лигасында ойнады, ол әдетте он клубтан тұратын, ал бәсекелестік 1941-1944 жылдары белгілі бір соғыс жағдайында өтті. Обиличтің осы лигада орналасуы әдетте 3-орында болды, Белградтың танымал клубтары БСК және СК Югославиядан қалады. 1942 жылғы маусымда олар 7-орында аяқтады; дегенмен, сол маусымда олар командада Валок, Зечевич, Лоянчич, Анджелкович және Димитриевичті сатып алып, 1943 жылы қайтадан 3-орынды иеленді.

Югославия СФР (1945-1992)

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Югославияны жаңа ғана басып алған Югославияның Коммунистік партиясы Обилич есімін қолдануға тыйым салды. Сербияның эпостық поэзиясында атақты 14 ғасырдағы аты Милош Обилич болғандықтан, клубтың атауы "өте сербтік" деп саналғандықтан, билік оны өзгертуге мәжбүр болды. Жаңа атау FK Čuburac болды, ол Čubura ауданында орналасқан. Клуб тарихындағы келесі үлкен оқиға 1952 жылы болды, FK Šumadija FK Čuburac-қа бірікті. Олар бірігіп, үкімет өз ойын өзгертіп, ақыр соңында тарихи атауды пайдалануға рұқсат бергеннен кейін бұрынғы "Обилич" атауын қалпына келтірді. Клубтың рөлдері кішкентай қадамдармен жоғары көтерілді. 1952 жылдан бастап Обилич Белградтың екінші дивизионында ойнады. 1972-1973 жылғы маусымда клуб ақыры дивизионды жеңіп, Белград бірінші дивизионына көтерілді. Олар 1981-1982 маусымға дейін сол дивизионда болды, сонда Обилич Белград аймақтық лигасында төртінші орынға ие болды және Сербияның Солтүстік екінші лигасына көтерілді. Өздерінің сербтік лигаға көтерілуін дәлелдеген олар келесі маусымда лига жеңімпазы атанды. Бірнеше жылдан кейін, 1987-1988 жылдар маусымында, Обилич Югославияның үшінші лигасының солтүстігіндегі республикааралық лигада бәсекелесу құқығына ие болды. Бұл клуб үшін үлкен сәт болды, өйткені олар ақыры шағын өңірлік лигалардан Еуропалық сапалы футболға көшті, енді бүкіл Югославия командаларымен ойнады. Клуб Югославия соғыстарына дейін үшінші дивизионда болды.

Көтерілуі (1992-1996)

Югослав соғыстары кезінде өмірдің барлық кезеңдері, соның ішінде футбол да әсер етті. 1992 жылы Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының ыдырауынан кейін Югославия футбол ассоциациясы көптеген клубтардан айырылды. Сербия мен Черногория жаңа Югославия Федеративтік Республикасының құрамында біріктірілді және Обилич 1992-1993 жылдар маусымында жаңадан құрылған Екінші Ұлттық лигада орналасты. Клубтың Ұлттық лиганың B тобында бірінші орынға шығуына үш жыл ғана кетті. Бұған дейін Обилич 1994-95 жылдардағы Югослав кубогының финалына жетті, ақырында Ред Стар Белградтан жеңілді. 1995-96 жылғы Бірінші лиганың тұңғыш маусымында олар болашақтағы бәсекеге қабілеттілігін көрсете бастады.

Аркан жылдары (1996-2000)

1996 жылы маусымда Аркан деген атымен белгілі кәсіби қылмыскер және жарымәскери басшы Желько Ражнатович Обиличті басып алып, тез арада "жеңіс" әкелді. Обилич Югославияның биік сатысына көтерілді, ал Ред Стар және Партизан әрқашан монополияға ие болды. 1996-1997 маусымда клуб Бірінші Ұлттық лиганың B тобында 1-ші орынды иеленді және бірінші рет Бірінші Ұлттық лиганың A тобына өтті (содан кейін лига екі топқа бөлінді, А және В, әрқайсысы 10 клубтан тұрады). 1997-1998 жылдар маусымында жаттықтырушы Драган Окука бастаған Обилич лига жеңімпазы атанды және Югославия футболының ең керемет маусымының біріне алғаш рет Югославия чемпионы атанды. Сол маусымда Обилич 1997-1998 жылдардағы Югославия кубогының финалына жетті, бірақ "Партизанға" ұтылып, екі еседен қалмады. 1998-99 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші іріктеу кезеңінде Обилич исландиялық ÍBV клубын 4-1 есебімен жеңіп, екінші турда Германияның рекордтық чемпионы "Бавария" Мюнхенге қарсы ойнады. Мюнхендегі бірінші таймда "Бавария" 4:0 есебімен жеңіске жетті, ал екінші тайм 1:1 есебімен аяқталды. Ақырында, Обилич 1998-99 Чемпиондар лигасының соңғы орынбасарларынан шығарылды. Отандық лигада клуб өзінің атағын қорғауға үлгермеді, бірақ 1998-99 жылғы маусымда вице-чемпион болды және 1999-2000 жылғы маусымда үшінші орынды иеленді. Осы кезеңде Обилич 47 рет жеңіліссіз қатарынан лигалық матчтарды өткізді (1997-1998 жылдар маусымның 11-тобынан 1999-2000 жылдар маусымның 2-тобына дейін). Бұл жетістік үлкен дау-дамайлар арасында болды. Журналист Франклин Фоердің айтуынша, футбол әлемді қалай түсіндіреді: жаһанданудың мүмкін емес теориясы, Ражнатович қарсыластар командаларының ойыншыларына, егер олар Обиличке қарсы гол соқса, деп қорқытты. Бұл қатерлі істің арқасында оның әскери құрамының көптеген әскери ардагерлері өздерінің үйлерін толтырып, қорқытулар мен қарсыластарға қаруды бағыттады. Ражнатовичтің қарулы қарақшылары төрешілерді тіпті матчтарға "командалады". Бір ойыншы британдық FourFourTwo футбол журналына өзінің командасы Обиличпен ойнағанда гаражда тұтқындалғанын айтты. Обиличтің сол дәуірдегі "жеңімдері" әлі де бос емес. 1998 жылдың жазында УЕФА клубқа Обиличтің президенті Арканның қылмыстық байланыстарына қатысуға тыйым салуды қарастырды. Нәтижесінде Аркан 1998 жылдың шілдесінде әйелі Светлана "Чека" Ражнатовичтің пайдасына президент болып кетті. Ceca оны Žarko Nikolić-ке бермес бұрын, ол оны бір жылға жуық ұстады, Ceca оны 2000 жылдың тамызында қайтарып алды.

Шашыраңқы құлдырау (20002015)

Чеканың басшылығымен Обилич 2000-01 маусымда үшінші орынға ие болды, ал 2001-02 маусымда төртінші орынға ие болды. Бұл Обиличтің Югославиядағы ең үздік клуб ретінде саналатын соңғы жолы болды. Келесі маусымда Обилич одан әрі құлдырап, жетінші орынды иеленді. Бұл олардың жойылып кетуінің белгісі болды. Еуропалық клубтық жарыстарға қол жеткізген клуб баяу әрі үздіксіз даусыз қорлыққа ұшырай бастады. 2003-04 маусымда олар әлі де "орташа" деп саналды, өйткені олар алтыншы орында болды. 2004-2005 маусымда Обилич Бірінші лигаға келгеннен кейін алғаш рет оннан тыс орынға түсіп қалды. Ақырында, Обилич 2005-06 маусымнан кейін Сербия бірінші лигасына түсті. Обилич 15-ші орынды иеленді, бүкіл маусымда тек үш жеңіске жетті. Екінші дивизиондағы бір жыл өткеннен кейін, Обилич 2006-07 маусымда Сербияның Белград лигасына қайтадан түсіп, ұлттық деңгейдегі 15 жылдық жұмысын аяқтады. Аркан қайтыс болғаннан кейін, Обилич қиындыққа тап болды. Оның қорлауы 2007-08 маусымда әуесқойлық деңгейіне түскен кезде жалғасты. 2008-09 маусымда Обилич Белград аймақтық лигасында соңғы орынға ие болды және Белград бірінші лигасына түсті. 2010-11 маусымда Обилич тағы да Белград бірінші лигасында соңғы орынға ие болды және тағы да Белград екінші лигасына түсті. 2011-12 маусымда Обилич тағы да соңғы орынға ие болды және тағы да төмендеді, бұл жолы Сербияның элиталық футбол лигасынан төмен 7 дивизиондағы Белградтың үшінші лигасына түсті. Обылич 2012-13 маусымда Белградтың үшінші лигасының А тобында чемпион болып, Екінші Белград лигасына көтерілді. 2013-14 маусымда Обилич Белград бірінші лигасына қабылданғанымен, 26 матчта 11 ұпай жинағаннан кейін қайтадан Белград екінші лигасына түсті.

Белсенді емес (2015 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2015 жылдан бастап Обилич ешқандай ұйымдастырылған футбол жарыстарына қатыспайды. Клуб әлі күнге дейін қағаз жүзінде бар және кейде стадионын жалға беруден қаражат жинайды, бірақ Обилич әйелдер командасы ресми жарыстарда қалған жалғыз команда.

Стадион

Клубтың стадионы да серб ертегіні құрметтеу үшін аталған. Ол 4550 адам сыйымдылығы бар Обилич стадионы деп аталады. Команда 1924 жылы құрылған және Сербияның ең көне белсенді футбол клубтарының бірі болып танылған.

Қызықты деректер

2001 жылдың қыркүйегінде Мильян Мильяннич Югославия футбол ассоциациясының президенті лауазымынан кеткен кезде, баспасөз Светлана Ражнатовичтің сайлауына күлкілі түрде қуанып, ең әдемі президент болар еді деп жар салды. Алайда, бұрынғы "Крвена звезда" ойыншысы Драган Стойкович, оның лақап аты Пикси арқылы танымал, бұл лауазымға сайланды.