Кіріспе

Fudbalski klub Smederevo 1924, көбінесе Smederevo деп аталады, – Сербияның Смедерево қаласындағы кәсіби футбол клубы. 2000-жылдардың басында клуб (сол кезде «Сартид Смедерево» деп аталған) елдегі ең табысты клубтардың біріне айналып, бес маусым қатарынан еуропалық жарыстарға қатысты, мысалы, «TSV 1860 Munich» және «Ipswich Town» сияқты командалармен есімдері қатар болды. Клубтың ең үлкен жетістігі – 2002–03 жылғы Сербия және Черногория кубогының финалында «Ред Стар Белград» клубын 1:0 есебімен жеңіп, кубокты иеленуі.

Тарих

Бас инженер Эрнест Радлинскийдің ұсынысы бойынша клуб 1924 жылдың 6 мамырында SARTID (Srpsko akcionarsko rudarsko topioničarsko industrijsko društvo) компаниясы тарапынан FK Sartid ретінде құрылды. Бастапқыда FK Sartid құрамында көбінесе Венгрия, Австрия және Германиядан келген кәсіби футболшылар болды, алайда клуб Югославия Корольдігінің футбол аренасында көзге түсе алмады. 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Югославияның жаңа коммунистік үкіметі клубты таратып, Sartid зауытының мүлкін мемлекеттік меншікке алды. Кейінгі оқиғалар FK Sartid тарихының жалғасы болып санала ма, әзірге белгісіз. Дегенмен, көптеген жанкүйерлер оны клуб тарихының бір бөлігі деп есептейді. Сондықтан, пікірге қарай, 1944 жылы жаңа клуб құрылған немесе атауы FK Metalac деп өзгертілген болуы мүмкін. Келесі кезеңде клубтың аты бірнеше рет өзгерді. Екі жыл өткен соң, 1946 жылы клуб FK Jedinstvo деп аталды, бірақ үш жылдан кейін, 1949 жылы FK Smederevo болып өзгертілді. 1958 жылы FK Smederevo FK Metalac-пен бірігіп, OFK Budućnost құрды. Бұл атау 1962 жылға дейін сақталды, содан кейін клуб тағы да FK Smederevo болып аталды. Бұл жағдай 1967 жылға дейін жалғасты, одан кейін клуб FK Metalurg аталды. 1976 жылы клуб үшінші рет FK Smederevo деп аталды және Югославияның ыдырауына дейін, 1992 жылға дейін осы атаумен өмір сүрді. Осы 48 жыл ішінде клуб төменгі лигаларда (Сербияның аймақтық лигасы және т.б.) өнер көрсетті. 1992 жылы Sartid металлургиялық концерні клубтың меншігі мен демеушілігін өз мойнына алып, FK Sartid қайта құрылды және бастапқы атын қайта алды. Жаңа өрлеу клубтың алты маусым ішінде Смедерево аймақтық лигасынан Югославияның Бірінші лигасына көтерілуімен бірге басталды. 1998–99 маусымы клубтың тарихындағы бірінші жоғары лигалық маусым ретінде есте қалды. Бұл кезеңдегі клубтың сәттілігіне оның президенті Душан Маткович зор үлес қосты. Маткович FK Sartid-тегі лауазымынан басқа, Слободан Милошевичтің SPS партиясының жоғары лауазымды өкілі және Мирко Марьянович үкіметіндегі Өнеркәсіп министрі болды. Осы кезеңде клубтың түрлі заңсыз және бұрмаланған әрекеттерге қатысы бар екендігі, сондай-ақ оның ықпалды демеушісінің арқасында қудаланбағаны туралы көптеген айыптаулар айтылды. 2002 жылы ұлттық кубок финалында "Крвена Звездаға" есе жібергеннен кейін, клуб 2003 жылы сол қарсыласына қарсы өткен жарыста жеңіске жетті. 2004 жылдың жазында клуб тағы да FK Smederevo деп аталды. Клубтың ең танымал ойыншысы – бұрынғы капитан Горан Богданович. Ол 2003–04 маусымынан кейін футболдан кетті. 2014 жылдың жазында FK Smederevo Михайловацтан FK Seljak клубымен бірігіп, FK Semendrija 1924 құрды. 2015 жылдың қаңтарында клуб өзінің атын FK Smederevo 1924 деп өзгертті. Олар 2014–15 жылғы Сербия Лигасының Батыс тобында 7-орынды иеленді. 2018–19 маусымында FK Smederevo 1924 Сербия Лигасының Батыс тобында бірінші орынды алып, Сербияның Бірінші лигасына жолдама алды. 2022–23 маусымында FK Smederevo 1924 Сербия Лигасының Батыс тобын жеңіп, Сербияның Бірінші лигасына қайтадан өтті.

2001 02

Ненад Миросавльевич (15 лигалық гол), Владимир Мудринич (маусым ортасында «Зенит» Санкт-Петербург клубына ауысты) және Горан Богданович 2001–02 жылғы маусымда алаңда жетекшілік етті. Бұл маусым, басқа нәрселермен қатар, қазіргі кездегідей маусым ортасында «Сартид» бапкерлердің ауысуы болмауымен есте қалады. Бас бапкер Жовица Шкоро өз командасын сенімді түрде лигада 3-орынға жеткізіп, Югославия кубогының финалына шығарды, онда олар тәжірибелі «Қызыл Жұлдыз» командасына сәуегейлікпен жеңіліп қалды. Еуропа аренасында «Сартид» УЕФА Интертото кубогында өнер көрсетіп, бірінші турда «Данди» клубын ұтты (қонақта 0–0, өз алаңында 5–2, 16 000 жанкүйердің алдында). Алайда, келесі турда тәжірибелі «TSV 1860 Мюнхен» клубына есе жіберді (қонақта 1–3, өз алаңында 2–3).

2002 03

Биылғы жыл команда үшін жарқын басталып, алайда жыл соңына қарай нашар нәтижелер тізбегінен команда турнир кестесінде төмен түсіп кетті. Басшылық жылдам әрекет етіп, сәуір айында жаттықтырушы Шкороны қызметтен босатып, Миленко Киковичті клубқа екінші рет шақырды. Бұл шешім дереу нәтижесін берді және команда лигадан түсіп қалмайтын болды. Осы жетістіктер жеткіліксіз болса, «Сартид» Сербия мен Черногория кубогының финалында «Червена Звезданы» 1:0 есебімен жеңіп, клуб тарихындағы ең маңызды жеңіске қол жеткізді. «Сартидтің» ішкі чемпионаттағы табысы сияқты, Еуропадағы жыл да сәтті басталды. Олар уэльстік «Бангор Сити» клубын жеңіп, УЕФА кубогының бірінші турына өтті, онда «Ипсвич Таун» күтіп тұрды. 1:1 есебімен алаңдағы ойынның нәтижесі оларға үйде гол жібермей ойнаса, келесі сатыға өтуге мүмкіндік беретін еді. Алайда, Маркус Бенттің 9-шы минутта соққан пенальтісі және «Сартидтің» қалған уақытта гол соға алмауы, қасіретті жеңіліске алып келді.

2003-04 жылдар

2003–04 жылғы маусым жоғары лигадағы нәтижелер тұрғысынан тағы да бір жақсы тұрақты маусым болды. Бірақ, әдеттегідей, жаттықтырушылық құрамдағы жағдай тұрақсыз болды. Жаңа бас бапкер Ратко Достанич маусым басталар алдында жұмысқа қабылданды және керемет старт берді. УЕФА кубогында ол команданы Сараевоға қарсы есімі қалған жеңіске жеткізді. Достаничтің басшылығымен Сартидтің жағдайы отандық лигада да жақсы болды. Маусымның ортасында Сартид үшінші орында тұрды, белградтық алыптар – «Червена Звезда» және «Партизан» командаларынан кейін. Қысқы үзіліс кезінде Достанич команда капитаны Горан Богдановичті техникалық директор етіп тағайындауды ұсынды, бірақ жаңа клуб президенті Томас Келли оған қарсы болды, сол себепті Достанич клубты тастап кетуге шешім қабылдады. 2004 жылдың қаңтар айында Звонко Варга жаңа бапкер болып тағайындалды, бірақ ол бірнеше ойыннан кейін клубтан кетіп қалды. Содан кейін бұрынғы бапкер Миленко Кикович қайтадан шақырылды және ол клуб үшін сәтті маусымды аяқтауға қол жеткізді.

2004 05

Келесі 2004/05 маусымы бұрынғыдай қуантушы болмады. Маусым Андорраның "Сант-Жулиа" командасын Интертото кубогының бірінші турында жеңумен жақсы басталды, бірақ "Динамо Минск" командасынан келесі раундта жеңілу алаңдататын болды. Домашқы чемпионат бойынша "Смедерево" командасы құлдырау қаупімен күресті. Қысқы үзілісте бапкер Кикович 17 ұпаймен 10-шы орында қалдырып кетті. Жаңа бас бапкер Томислав Сивич клубты жоғары лигада сақтап қалуға асықты.

200506 жыл

2005–06 жылғы маусым клуб үшін тағы бір қиын болды. "Интертото" кубогының бірінші раундында Прилептің "Победа" командасынан күлдіргідей жеңіліс алғаннан кейін, алдағы жағдайлардың қандай болатынының белгісі болды. 11 лигалық матчта бар болғаны 13 ұпай жинағаннан соң, бас бапкер Томислав Сивич 2005 жылғы 1 қарашада команданың қатарынан үшінші жеңілісінен кейін отставкаға кетті. Уақытша міндеттерді атқарушыдан кейін, клуб 2005 жылғы 28 қарашада испандық Хауме Баузаны тағайындады. Команданың ойын деңгейі біршама жақсарғанмен, маусым соңында құлдыраудан құтылу үшін осы жеткілікті болды.

Стадион

Смедерево стадионы, халық арасында кең таралған және ресми емес атауы «Төртбұрыш», Сербиядағы ең заманауи стадиондардың бірі. Стадионға дейін 17 200 көрермен сыяды. Бұл стадионда елдегі ең жақсы ойын алаңдарының бірі де бар. Ол алғаш рет 1930 жылы салынған, бірақ 2000 жылы кеңейтіліп, қазіргі заманғы стадионға айналды. Стадионның ресми емес атауы Смедерево қаласында орналасқан, Еуропадағы ең ірі бекіністердің біріне байланысты қойылған.

Қолдаушылар

ФК Смедеревоның жанкүйерлері Despoti (Деспоттар) деп белгілі. Бұл атау ортағасырлық Сербияның танымал билеушісі Джурад Бранкович және оның "Деспот" атағына байланысты туындаған.

Белгілі ойыншылар

Төменде 1924 жылы құрылғаннан бері ұлттық және халықаралық жарыстарда клубтың атынан өнер көрсеткен көрнекті ойыншылар тізімі келтірілген. Төмендегі тізімге ену үшін ойыншы клуб үшін кемінде 100 лигалық матчта ойнаған, немесе кемінде 50 лигалық матчта ойнаған және ұлттық құрамасы үшін кемінде 1 рет, немесе ұлттық құрамасы үшін кемінде 5 рет ойнаған болуы керек. Ранг. Ойыншы. Кезеңі. Матчтар. Голдар. Хал. Матчтар. Хал. Голдар. 1 Милорад Зечевич 2000–2010 240 39 н/қ 2 Саша Кочич 1995–2001; 2002–2006 224 18 н/қ 3 Деян Ранкович 2000–2001; 2002–2012 180 0 н/қ 4 Деян Живкович 2006–2013 166 16 н/қ 5 Марко Сочанац 2000–2008 166 2 н/қ 6 Драган Радосавлевич 2000–2006; 2007–2008; 2013 157 11 н/қ 7 Владимир Мудринич 2000–2001; 2003–2004; 2006–2008 148 30 н/қ 8 Ненад Миросавлевич 2000–2004; 2007 130 63 н/қ 9 Драган Черан 2005–2011 129 18 н/қ 10 Иван Милосавлевич 2010–2012; 2015–2019 129 1 н/қ 11 Драган Паунович 2000–2006 114 2 н/қ 12 Драган Жилич 2001–2005 112 0 8 0 13 Горан Богданович 2000–2004 105 7 н/қ 14 Желько Ковачевич 2003–2007; 2009 104 3 н/қ 15 Саша Антунович 1998–2002; 2004 102 21 н/қ 16 Деян Кекезович 2002–2006 102 3 н/қ 17 Ненад Младенович 2006–2010 92 21 1 0 18 Борис Васкович 2000–2003 92 4 3 0 19 Саша Зорич 2003–2006 63 7 2 0 20 Деян Огнянович 2010–2012 45 2 7 0 21 Марко Пантелич 2003 31 13 43 10 22 Блаже Георгиоски 1998–1999 23 1 7 0 23 Матея Кежман 1998 14 4 49 17 24 Горан Тробок 2017 14 0 10 0 25 Омега Робертс 2012–2013 14 0 8 1 26 Иван Радованович 2007 13 0 10 0 27 Владе Лазаревски 2012 13 0 43 0

«Смедерево» клубының барлық ойыншыларының тізімі үшін, Wikipedia бетіне қараңыз: :Category:FK Smederevo 1924 players.