Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фудбал клубы "Борак" Баня-Лука (серб. кирилл. Фудбалски клуб Бopaц Бања Лука, ) – Босния және Герцеговинаның Баня-Лука қаласындағы кәсіби футбол клубы. "Борак" Баня-Лука – Босния және Герцеговинадағы ең танымал футбол клубтарының бірі және "Борак" Баня-Лука спорт қоғамының маңызды бөлігі. "Борак" атауы "Күресуші" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі таңдағы "Борак" Босния және Герцеговина Премьер-лигасында өнер көрсетіп, өз алаңындағы ойындарын 10 030 орындық Баня-Лука қалалық стадионында өткізеді.
Fudbalski klub Borac Banja Luka (Serbian Cyrillic: Фудбалски клуб Бopaц Бања Лука, ) is a Bosnian professional association football club, based in the city of Banja Luka, Bosnia and Herzegovina, and is the major part of the Borac Banja Luka Sports Society. Borac Banja Luka is one of the most popular football clubs in Bosnia and Herzegovina. The name Borac means "Fighter". Currently, Borac is a part of the Premier League of Bosnia and Herzegovina and plays its home matches at the Banja Luka City Stadium, which has a capacity of 10,030 seats.
Алғашқы жылдары (19261953)
Борак Банья-Лука футбол клубы 1926 жылдың 4 шілдесінде құрылған. Алғашқыда ол Radnički sportski klub Borac деп аталды, яғни Еңбек спорты клубы Борак. "Борак" сөзі "Жауынгер" деген мағынаны білдіреді, ал клубтың тамыры 20 ғасырдың бірінші жартысындағы жергілікті еңбек қозғалыстарымен байланысынан туындайды. Клубты футболға увлескен жазушы, белсенді және Югославияның халық қаһарманы Веселин Маслеша, Рудольф "Руди" Хитер, Саво Новакович, Никола Пукар, Бран Пукар, Мустафа Софтич, Никола Кукович, Жарко Враньешевич, Миле Стефанович және Бран Стефанович сияқты адамдар құрды. Олар клубты қаржыландырып, оны қолдау арқылы жұмысшы қозғалысының күресін ілгерілетуге тікелей көмектеседі деп сенді. "Борак" атауын Маслеша берген, ол: "Егер сіз жұмысшылардың құқықтары үшін күрессеңіз, неге клубқа "Борак" деген ат қоймасқа?" деді. Клубтың алғашқы президенті Рудольф Хитер, ал вице-президенті Саво Новакович болды, ал бақылау кеңесінің төрағасы – Джоко Йованович. Футбол Врбас өзенінің жағасындағы қалада үлкен қызығушылық тудырғаннан кейін, Баня-Лука бүкіл Кражина аймағының клубтарын біріктіретін өз қосалқы бірлестігін құруға құқық алды, соның нәтижесінде жаңа, үлкен және заманауи стадион салынды. Ашылу салтанаты 1937 жылдың 5 қыркүйегінде қазіргі Баня-Лука қалалық стадионының орнында өтті. Клубтың осы ерте кезеңдегі алғашқы жетістігі 1928 жылы RSK Borac Сараевода өткен турнирде жеңіске жеткенде болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Баня-Лукадағы ең ірі клуб ŠK Krajišnik болды, бірақ 1945 жылдан кейін ол таратылды, ал Борак Кражишникті қаланың басты клубы ретінде алмастырды. Борак қайта құрылған Югославияның бірінші лигасына ілігу үшін конференция лигаларында өнер көрсетті, жалпы есеп бойынша Слобода Нови Градты 14:3 есебімен, Баня-Лукадан FK Kozaraны 8:4 есебімен және Борак Козарска-Дубицаны 7:0 есебімен жеңіп, Баня-Лука ауданының чемпионы атанды. 1945 жылы РСК Борак ФК Борак Банья-Лука деп өзгертілді және 1948 жылы Югославияның екінші лигасына көтерілгенге дейін Югославияның үшінші лигасынде екі жыл ойнады.
The football club Borac Banja Luka was founded on 4 July 1926. Originally it was named Radnički sportski klub Borac, which means Labour Sports Club Borac, Borac meaning "Fighter", and its roots come from the relation the club had with local labour movements during the first half of the 20th century. The club was founded by a group of football enthusiasts including the writer, activist and People's Hero of Yugoslavia Veselin Masleša, Rudolf "Rudi" Hiter, Savo Novaković, Nikola Pucar, Brane Pucar, Mustafa Softić, Nikola Kuković, Žarko Vranješević, Mile Stefanović and Brane Stefanović among others. They financed the club believing that by backing and supporting it, they would directly help promote the labour movements struggle that was underway. The name "Borac" was given by Masleša who said: "If you are going to fight for workers' rights, why don't you give the club name Borac?". The club's first president was Rudolf Hiter, and Savo Novaković was named vice president, with a supervisory board headed by Đoko Jovanović. As football attracted more and more attention in the city on the Vrbas river, Banja Luka got the right to organise its own sub association gathering the clubs of the entire Krajina region, a new, bigger and modern stadium was built. The opening ceremony took place on September 5, 1937, on the ground of the present day Banja Luka City Stadium. The club's first success in this early period came in 1928 when RSK Borac won a tournament played in Sarajevo. Before World War II, the major club in Banja Luka was ŠK Krajišnik, however, after 1945, it was disbanded, and Borac replaced Krajišnik as the city's main club. Borac played conference leagues in order to qualify for the re established Yugoslav First League were defeated Sloboda Novi Grad 14–3 on aggregate, FK Kozara from Banja Luka with 8–4 on aggregate and Borac Kozarska Dubica 7–0 on aggregate and became Banja Luka district champions. In 1945, RSK Borac has renamed FK Borac Banja Luka and played for two years in the Yugoslav Third League, before it was promoted to the Yugoslav Second League in 1948.
Бірінші және екінші лигадағы онжылдық табыстар (1960-1992)
1961 жылы «Борак» Югославия бірінші лигасына алғаш рет жолдама алды, бірақ маусым соңында бірден төменгі лигаға түсіп қалды. Клубтың қайтадан жоғары лигаға оралуына шамамен он жыл уақыт кетті. Бұл 1970–71 маусымда болды, және клуб төрт маусым қатарынан элиталық дивизионда ойнады. Осы кезеңде, нақтырақ айтқанда 1974 жылы, «Борак» Югославия кубогының финалына өтті. Белградта «Хайдук Сплит» командасынан жеңіліп, күміс жүлдегер атанды, соның арқасында 1975–76 жылғы Еуропа кубогы иелерінің кубогына қатысуға мүмкіндік алды. Кубок иелерінің кубогының бірінші турында «Борак» Люксембургтің «US Rumelange» командасымен кездесті. Бірінші ойын Баня-Лукада өтті, онда «Борак» еурокубоктардағы ең ірі жеңісін тіркеді – 9:0 есебімен. Жауапты ойында «Борак» 1:5 есебімен жеңіске жетті, қорытынды есеп бойынша 14:1, және екінші турда «R. S. C. Anderlecht» командасымен ойнады. «Қызыл-көктер» өз алаңында жеңіске жетті, бірақ бельгиялықтар есебінен 1:3 болды, олар сол маусымда Еуропа кубогы иелерінің кубогын жеңіп алды. «Борак» (Бань-Лука) кубок маусымында «R. S. C. Anderlecht» командасын жеңген жалғыз команда болды (өз алаңында 1:0 есебімен). 1974–75 маусымда «Борак» екінші лигада ойнады, бірақ клуб жылдам көтеріліп, жаңа 5 жылдық бірінші лига кезеңінің басталуын қамтамасыз етті, ол 1980 жылға дейін жалғасты. Келесі тоғыз маусымды «Борак» екінші лигада өткізді, ал 1989 мен 1992 жылдар аралығында соңғы жоғары лига кезеңіне қатысты. «Борактың» бірінші лигадағы ең жақсы көрсеткіші 1992 жылы тіркелді, ол маусымды 4-орында аяқтады. Барлығы, «Борак» 46 жыл ішінде Югославия бірінші лигасының 487 матчында ойнады.
In 1961, Borac was promoted to the Yugoslav First League for the first time but was instantly dropped back down at the end of the season. The club had to wait for almost a decade to the return to the top flight. It was in the 1970–71 season, and the club stayed in the top league for four consecutive seasons. In this period, precisely in 1974, Borac achieved the Yugoslav Cup final. They were defeated by Hajduk Split in Belgrade, and as the runner up, they have provided placement for the 1975–76 European Cup Winners' Cup season. In the first round of Cup Winners' Cup, Borac played against US Rumelange from Luxembourg. The first leg was played in Banja Luka where Borac recorded a record win in European competitions by a 9–0. The second leg was won by Borac by 1–5, meaning 14–1 on aggregate, and played in the second round against R. S. C. Anderlecht. The "Red Blues" won the home match but it was 1–3 on aggregate at the end for the Belgians, who became winners of the European Cup Winners' Cup that season. Borac Banja Luka was the only team who beat R. S. C Anderlecht in one match (at home by 1–0) during the cup season. In the 1974–75 season, Borac played in the second league, but the club achieved a quick promotion and thus ensured the beginning of a new 5 year first league period that lasted until 1980. The following nine seasons, Borac spent in the second League, before a final top league period between 1989 and 1992. Borac's best placement in the first League was in 1992, when it finished the season as 4th. In total, Borac played 487 matches in Yugoslav First League during a 46 years long period.
Бірінші Еуропалық титул (1992)
1992 жылы «Борак» клубы алғашқы халықаралық кубогын – Митропа кубогын жеңіп алды. Кубок Италияның Фоггия қаласында өткізілді, және клуб осы қалада жеңіске жетті. Сол кезде Югославияда азаматтық соғыс болып жатқандықтан, олар тарихқа ену үмітімен Италияға сапар шекті. 30 000 көрерменнің алдында «U.S. Foggia» командасын жеңгеннен кейін, «Борак» финалда «BVSC Budapest» командасымен «Пино Заккерия» стадионында кездесті. Филипович гол соқты, бірақ бұл «Боракқа» уақытша басымдық берді, себебі венгрлер Туболының голымен теңестірді. Бұл реттегі ойынның нәтижесі осылай аяқталды, сондықтан жеңімпаз пенальтилер сериясында анықталды. «Борак» пенальтилерді 5:3 есебімен жеңіп, кубокты иеленді. «Борак» сапынан Сашиваревич, Ставлянин, Филипович, Билбия және Симеунович гол соқты, ал қақпашы Симеунович екі рет голды қақпадан қайтарды. «Борактың» бас жаттықтырушысы – Смилевский болды, ол жақында клуб тарихындағы «Үздік он бірлік» құрамына енді. «Борак» УЕФА турнирлерінде барлығы он екі матч өткізді және өз алаңында еурокубокта ешқашан жеңілген жоқ. Сонымен қатар, «Борактың» жеті футболшысы Югославия құрамасының құрамында ойнаған.
In 1992, Borac won its first international trophy, the Mitropa Cup. The club won the cup in the Italian city Foggia. At that time there was an ongoing civil war in Yugoslavia, but despite that, they travelled to Italy in the hope to write history. After the elimination of U. S. Foggia in front of 30,000 spectators, Borac met in the final BVSC Budapest at Pino Zaccheria Stadium. Filipović scored but gave only a temporary advantage to Borac because the Hungarians were equalized by Tuboly. That was the result of regular time, so the winner was decided by penalties. Borac won 5–3 from the white spot and got the trophy. Sašivarević, Stavljanin, Filipović, Bilbija, and Simeunović scored for Borac, and goalkeeper Simeunović saved his goal twice. Borac head coach was Smilevski, who was recently named the member of Borac's "Best Eleven" squad in its history. Borac played a total of twelve games in UEFA competitions and has never lost a European match at its home ground. Also, seven Borac players have participated in the Yugoslav national football team in its history.
Соңғы жылдары (2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Серб Республикасы Бірінші лигасы – 2002 жылға дейін Серб Республикасының жоғары лигасы. «Борак» Серб Республикасы чемпионатында үш рет (2001, 2006 және 2008) жеңіске жетті. 2008 жылғы титул «Слога Добойдан» 14 ұпайға артық болды. «Борак» бес рет Серб Республикасы кубогын жеңіп алды: 1995 жылы «Рудар Приедорға», 1996 жылы «Единство Брчкоға», 2009 жылы «Радник Биелинаға», 2011 жылы тағы да Биелина клубына және 2012 жылы «Слобода Мрконьич Градка» қарсы. 2002 жылы үш ұлттық жарыс біріктіріліп, Босния және Герцеговина Премьер-лигасы құрылды. Бұл елдегі ең беделді футбол жарысы болды. Сондай-ақ, 2002 жылдан бері елдің барлық клубтары Босния және Герцеговина футбол кубогында бақ сынап келеді. 2010 жылы «Борак» Босния және Герцеговина кубогын жеңіп алды және ұлттық чемпионатта үшінші орынға ие болды. 2010–11 жылғы УЕФА Еуропа лигасы маусымында олар екінші турда «Лозанна Спорт» клубымен ойнады, бірақ толық сатылған Баня-Лука қалалық стадионында швейцариялық клубтың есебімен 1–2 есебімен жеңіліске ұшырады. 2011 жылы «Борак» 30 матчта тек 4 жеңіліс пен 15 гол жіберіп, Босния және Герцеговина футбол чемпионы атанды. Сондай-ақ, клуб Серб Республикасы кубогын жеңіп алды. 2011–12 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының келесі маусымында «Борак» «Маккаби Хайфамен» іріктеу матчтарын бастады. Бірінші матч Хайфада өтті, онда «Борак» Распадичтің голымен көш бастады, бұл гол ойынды бақылап отырған «Маккаби Хайфаны» таң қалдырды. Бірінші таймның қосымша уақытында Амаша «Маккаби Хайфа» үшін теңестірді. Бірақ содан кейін «Борактың» ойынында түсініксіз құлдырау орын алды және олар үш минуттың ішінде үш гол жіберіп, 5–1 есебімен жеңілді. Жауапты матчта «Борак» керемет ойын көрсетіп, Круничтің екі және Видаковичтің бір голымен 3–2 есебімен жеңіске жетті, алайда турнир олар үшін аяқталды. 2012 жылы «Борак» ұлттық чемпионатта үшінші орынға ие болды және Еуропалық футбол жарысына қатысуға жолдама алды. «Борактың» қарсыласы Черногориядан келген «Челик Никич» болды. «Борак» сыртқы гол ережесі бойынша (3–3) жеңіліске ұшырады.
The First League of the Republika Srpska was the top flight of the Republika Srpska before 2002. Borac won the Republika Srpska championship three times (2001, 2006 and 2008). Their 2008 title was won dominantly with 14 points ahead of Sloga Doboj. Borac has won five Republika Srpska Cups, in 1995 against Rudar Prijedor, 1996 against Jedinstvo Brčko, 2009 against Radnik Bijeljina, 2011 again against the club from Bijeljina and in 2012 against Sloboda Mrkonjić Grad. In 2002, the Premier League of Bosnia and Herzegovina was created as three national competitions were merged in one. It became the country's most prestigious level of football competition. Also, since 2002, the clubs from the entire country are competing in the Bosnia and Herzegovina Football Cup. In 2010, Borac won the Bosnia and Herzegovina Cup and finished third in the national championship. During the 2010–11 UEFA Europa League season, they played in the second round against FC Lausanne Sport but were knocked out in front of sold out Banja Luka City Stadium with 1–2 on aggregate for the Swiss club. In 2011, Borac became the football champion of Bosnia and Herzegovina with only 4 defeats and 15 conceded goals during 30 matches. The club won also the Republika Srpska Cup. In the following 2011–12 UEFA Champions League season, Borac starts the qualifying matches against Maccabi Haifa. The first match was played in Haifa, where Borac got the lead by the goal from Raspudić, a goal that surprised Maccabi Haifa as they were controlling the game. A minute into the first half's extra time, Amasha equalized for Maccabi Haifa. But then, an inexplicable black hole occurred at Borac performance and they conceded three goals in only three minutes and Borac lost by 5–1. In the second leg, Borac showed great performance and won 3–2 by two goals from Krunić and one from Vidaković, however, the tournament was over for them. In 2012, Borac finished the national championship third and qualified for the European football competition season. Borac got Čelik Nikšić from Montenegro as their opponent. Borac was knocked out by the away goal rule (3 3a).
Түстер
Борак Баня-Луканың дәстүрлі үй түстері – қызыл және көк түстер, ақ шұлықтармен (бұл түстер Югославия туында бар). Борак клубының тарихы бойында үй формасы қызыл-көк түсті көйлек болып сақталды. Клубтың дәстүрлі сыртқы формасы – толығымен көк немесе толығымен қызыл. Клуб формасын ұзақ жылдар бойы сербтік спорттық киім компаниясы NAAI жасап келді, қазір итальяндық спорттық киім компаниясы Diadora өндіріп шығаруда.
Borac Banja Luka's traditional home colours are red and blue with white socks (colours that are contained on the Yugoslav flag). Borac has maintained the red blue shirt for its home kit throughout the history of the club. Its traditional away colours are all blue or all red. The club's kit is after long standing Serbian sports clothing company NAAI, currently, new manufactured by Diadora, an Italian sports clothing company.
Қалқасы
Борак Баня-Луканың қазіргі гербінде клубтың аты және Баня-Лука қаласының аты жазылған, ал фон серб туының түстеріндегі бөлімдерден құралған. Гербтің үстіңгі бөлігінде клубтың құрылған жылы көрсетілген. Бұған қоса, гербтің шеті алтын түспен шеберленген.
Borac Banja Luka's present crest contains the name of the club and the name of the City of Banja Luka in the background formed from the sections that are coloured as the Serbian flag. On the top of the crest, the year of the club foundation is located. In addition, the whole crest is framed in gold colour.
Стадион
Борактың үй стадионы – Баня-Лука қалалық стадионы. Оның 10 030 орындықтары бар және ол елдегі ең заманауи стадиондардың бірі. Стадион 1937 жылы салынған, ал оның негізгі демеушісі Врбас бановинасының баны Боголюб Куюнджич болды. Одан бері стадион 1973, 1981, 2010 және 2012 жылдары бірнеше рет кеңейтіліп, жаңартылды. 2010 жылы стадион толыққанды қайта жаңартылды. Шығыс және батыс трибуналарына жаңа орындықтар орнатылды, шешіну бөлмелері жаңартылды, жаңа VIP-зал және медиаға арналған бөлме салынды, жаңа жарықтандыру, дыбыс жүйелері мен бейнебақылау орнатылды, сондай-ақ жүлделер мен техникалық бөлмелер жаңартылды. 2012 жылы 2492 орындықтан тұратын жаңа солтүстік трибунасы салынды, бұл стадионның жалпы сыйымдылығын 9730-ға дейін арттырды. Жақындағы жоспарларға сәйкес, алдағы жылдары шығыс трибунасының үсті жабылады. Оңтүстік трибунаның құрылысы басталды, ол стадионның жалпы сыйымдылығын шамамен 13 000 орынға дейін арттырады.
The home stadium of Borac is the Banja Luka City Stadium. It has 10,030 seats and is one of the most modern stadiums in the country. The stadium was built in 1937 and its main donator was Bogoljub Kujundžić, the ban of the Vrbas banovina. Since then, the stadium underwent several expansions and reconstructions in the years 1973, 1981, 2010 and 2012. In 2010, the stadium underwent a complete reconstruction. New seats were installed on east and west stands, locker rooms were renovated, a completely new VIP lounge and room for media was built, new lighting, sound systems and video surveillance were installed, and trophy and technical rooms were renovated. In 2012, the new north stand was built with a capacity of 2,492 seats, which increased the total capacity of the stadium to 9,730. According to recent plans, the east stand will be covered by a roof in the upcoming years. The construction of the south stand began, which will increase the total capacity to approximately 13,000 seats.
Жаңа стадион
2008 жылы сарапшылар тобы жаңа стадион салу жобасын таңдап алды. Жаңа стадионда 30 000 орын болады, ал кешеннің жалпы ауданы 205 000 шаршы метрді құрайды. Оған екі қосымша футбол алаңы, теннис, баскетбол және волейбол корлары кіреді. Жобаның жалпы құны 50 миллион евроға бағаланады және ол ФИФА мен УЕФА-ның ең жоғары талаптарына сай келеді.
In 2008, an expert committee has chosen the concept of building a new stadium. The new stadium will have 30,000 seats, and the whole complex will cover 205,000 square meters. It will include two additional football fields, tennis, basketball and volleyball courts. The cost of the whole project is estimated to be €50 million and it will meet the highest FIFA and UEFA demands.
Қолдаушылар
Борак елдегі ең табысты футбол клубтарының бірі болғандықтан, әрқашан көптеген жанкүйерлері болды. "Борак" футбол клубының ұйымдасқан жанкүйерлері "Лешинари" (серб кириллісінде: Лешинари) деп аталады және олар Босния және Герцеговинаның Серб Республикасындағы ең көне ұйымдасқан жанкүйерлер тобы болып табылады. Олар 1987 жылы құрылған. Клубтың ең адал және құлшынысты жанкүйерлерінің бас қосылатын орны 2017 жылға дейін Баня-Лука қалалық стадионының шығыс трибунасы болды, кейін солтүстік трибунаға көшірілді. "Борактың" "Воеводина" клубының жанкүйерлерімен ("Фирма") берік, мықты және адал бауырластығы бар, сондай-ақ "Дженоа" клубының жанкүйерлерімен достық қарым-қатынаста.
As one of the most successful football clubs in the country, Borac always had a considerable number of supporters. The organized supporters of FK Borac are known as Lešinari (Serbian Cyrillic: Лешинари) and they are the oldest organized supporter group in Republika Srpska, Bosnia and Herzegovina. They were established in 1987. The gathering point of the club's most loyal and passionate fans was the East stand of Banja Luka City Stadium until 2017 when it was changed to the North stand. Borac has big strong and loyal brotherhood with Vojvodina fans Firma and friendship with fans of Genoa.
Железничар-Борач Баня-Лука бәсекелестігі
2008–09 жылғы маусымнан бастап, «Борак» Босния Премьер-лигасында қайтадан тұрақты орын алғаннан кейін, олар мен «FK Željezničar» арасында қатысты қарсыластық қалыптаса бастады. 2009–10 маусымынан бастап екі команда негізгі титулдардың бірі үшін (лига титулы немесе ұлттық кубок) күресіп келді, тіпті көрермендер саны да аңызға айналған Сараево дербиіне шамалас деңгейге жетті. Осы қарсыластықтың тамыры Сараево мен Баня-Луканың Босния және Герцеговинаның ең ірі екі қаласы екендігінде, біріншісі – елдің астанасы, ал екіншісі – Серб Республикасының де-факто астанасы болып табылатындығында. Босния және Герцеговина тәуелсіздік алғаннан бері командалар 22 рет кездесіпті (оның 6 реті ұлттық кубокта), бірақ алғаш рет 1947 жылғы Югославия кубогында ойнаған. Осы 22 матчта «Железничар» 12 рет жеңіске жеткен, ал «Борак» 7 рет жеңген, 3 матч тең аяқталған. «Железничардың» голдарының айырмасы 31:19 (2015–2016 жылдардағы нәтижелерді ескермегенде).
Since the season 2008–09, the time when Borac started to be standard in the Bosnian Premier League once again, a great rivalry started to develop between them and FK Željezničar. Starting from the 2009–10 season the two teams mainly competed against each other for one of the titles (the league title or national cup) and even the attendance almost got on pair with the acclaimed Sarajevo derby. The rivalry also has a root in the fact that Sarajevo and Banja Luka are, by a good margin, the two biggest cities in Bosnia and Herzegovina, the first being also the capital of the whole country while the second takes the role as the de facto capital of Republika Srpska entity. Since the independence of Bosnia and Herzegovina, the teams met each other 22 times (6 of which are in a national cup), although they played the first time against each other in 1947 Yugoslav Cup. In those 22 matches, Željezničar won 12 times, while Borac managed to win 7 times, with 3 matches ending in a draw. The goal difference is 31:19 in favour of Željezničar (Not including results from the 2015 to 2016 season).