Кіріспе
Мұлла Мұхаммед Фазл (; 1967 жылы 24 қазанда туған) - Ауғанстан Ислам Әмірлігінің Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары. Ол сондай-ақ Талибанның бұрынғы үкіметі кезінде (1996-2001) қызмет атқарған. Ол Кубада Гуантанамодағы тұтқын лагерінде 12 жыл қамауда болды. Оның Гуантанамодағы реттік нөмірі 7 болды. 2002 жылы 11 қаңтарда Гуантанамоға келіп, 2014 жылдың 31 мамырына дейін сол жерде ұсталды. Ол талибандар деп аталатын бес мүшесі Хайрулла Хайркуа, Абдул Хақ Васик, Норулла Нури және Мохаммад Наби Омаримен бірге Талибанның Хаккани желісі тұтқында ұстаған АҚШ армиясының сарбазы Боу Бергдалды босату үшін босатылды.
Mullah Mohammad Fazl ( ; born 24 October 1967) is the First Deputy Defense Minister of the Islamic Emirate of Afghanistan, having assumed the role on 7 September 2021. He also served in the position during the previous Taliban government (1996–2001). He was held in the Guantanamo Bay detention camps in Cuba for 12 years after being classified as an enemy combatant by the United States. His Guantanamo Internment Serial Number was 7. He arrived at the Guantanamo detention camps on 11 January 2002 and was held there until 31 May 2014. He was released, along with the other four members of the so called Taliban Five—Khairullah Khairkhwa, Abdul Haq Wasiq, Norullah Noori, and Mohammad Nabi Omari—in exchange for the release of United States Army soldier Bowe Bergdahl, a convicted deserter who had been held captive by the Taliban aligned Haqqani network.
Ерте өмір
Мұхаммед Фазл 1967 жылы 24 қазанда туылған. Бұған дейін ол 1996-2001 жылдары Ауғанстан Ислам Эмираттарының басқаруы кезінде Қорғаныс министрінің орынбасары қызметін атқарған. АҚШ-тың құпия-ақпарат сарапшылары Фазл 1967 жылы Ауғанстанның Урузган провинциясының Кахер-Синь ауданындағы Секзи қаласында дүниеге келген деп есептейді. Ол Ауғанстанның Солтүстік Альянсының басшысы Абдул Рашид Достуммен кешірім туралы келіссөздер жүргізді. Ол 1996 жылдан 2001 жылдың соңына дейін мыңдаған шииттік ауғандарды өлтірген деп күтілуде. Зейф камералардың алты қабат төмен орналасқандығын, олардың көлемі 1 метрден 2 метрге тең екенін жазды. Ол тұтқындарға бір-бірімен сөйлесуге рұқсат етілмегенін, бірақ "бақытында Мулла Фазал, Нури, Бурхан, Васиек Сахиб пен Роханидің басқа тұтқындар арасында екенін көрді" деп жазды. "Гуантанамо файлдары" кітабының авторы, тарихшы Энди Уортингтон Фазилді Зейф таныған адамдардың бірі деп атады.
Бостандыққа шығару туралы келіссөздер
Ауғанстандықтардың көпшілігі 2009 жылға дейін Ауғанстанға қайта оралды. 2011 жылдың күзінде және 2012 жылдың қысында АҚШ Талибанмен бейбіт келіссөздер жүргізді, және кеңінен тараған ақпарат бойынша, Фазл мен тағы төрт жоғары тұрған Талибанның, Нурулла Нури, Хирулла Хайркуа, Абдул Хақ Васик пен Мохаммед Набидің қамауы басты түйткілдің бірі болды. Келіссөздер бес адамды тікелей Катардың Доха қаласына жіберу ұсынысына байланысты болды, онда оларға Талибан үшін ресми кеңсе құруға рұқсат етіледі. 2012 жылдың наурыз айында "Карзайдың жоғары көмекшісі" деп сипатталған Ибрагим Спинзада бес адаммен Гуантанамода сөйлесіп, олардың Катарға жіберілуіне келіскенін хабарлады. Ол лагерьде азаптаудың тоқтатылатындығына уәде берді. Ол жаңа тексеру жүйесін енгізуге уәде берді. Бұл жаңа тексеру жүйесі алты ведомствоның қызметкерлерімен жасалды, онда OARDEC тексерулері Қорғаныс министрлігімен толық жүргізілді. Бір жылдан кейін, бірлескен тексеру тобы кейбір адамдарды Гуантанамодан көшіруге тым қауіпті деп санады, тіпті оларға айыптау үшін ешқандай дәлел болмаса да. 2013 жылдың 9 сәуірінде бұл құжат ақпарат еркіндігі туралы заң бойынша сұраныс бойынша жарияланды. Мохаммед Фазл 71 адамның бірі болды, олар айыптау үшін кінәсіз, бірақ босату үшін қауіпті деп танылды. Обама айыптау үшін кінәсіз, бірақ босату үшін қауіпті деп саналғандарға Периодикалық тексеру кеңесінен тексерулер басталатынын уәде еткенмен, ер адамдардың төрттен бірінен азы ғана тексерістен өтті.
Шығару
2014 жылдың 1 маусымында Фазл және Гуантанамодағы басқа төрт талибан тұтқыны Қатарда қамауға алынған АҚШ солдаты Боу Бергдалға алмасу үшін босатылды. Бергдаль кейін 2017 жылдың 16 қазанында қашып кету қылмысына кінәлі екенін мойындады. Human Rights Watch ұйымы Фазл Гуантанамодан босатылғанына қарамастан, соғыс қылмыстары үшін тергеліп, сотталуы керек деп мәлімдейді. 2021 жылдың 7 қыркүйегінде Ауғанстан Ислам Эмираттарының қайта құрылуынан кейін ол Қорғаныс министрінің орынбасары болып қайта тағайындалды.