Кіріспе

Феликс Кандела Оутериньо (Félix Candela Outeriño; 27 қаңтар 1910 жыл - 7 желтоқсан 1997 жыл) - испан және мексикалық сәулетші. Мадридте туып, 26 жасында Мексикаға көшіп барып, қос азаматтықты алды. Мексиканың сәулет және құрылыс инженериясын дамытудағы маңызды рөлімен танымал. Канделаның сәулетке қосқан негізгі үлесі - темірбетоннан жасалған жұқа қабықтарды, көбінесе каскарон деп аталатын, жасау. Ол Сантьяго Калатраваның суреті болды, оның шығармаларына үлкен әсер етті. Карьерасының соңында ол архитектор Фернандо Хигераспен бірге жұмыс істеді, 12 метрлік консольді шатырларды жобалады, сондай-ақ жас және инновациялық э.

Ерте өмір

Феликс Кандела 1910 жылы Мадридте дүниеге келген. 1927 жылы Кандела La Escuela Superior de Arquitectura (Мадридтегі жоғары архитектура техникалық мектебі) -ге оқуға түсіп, 1935 жылы бітірді. Сол кезде Кандела Германияға барып, сәулет өнерін одан әрі оқыды. Сабақ бастағаннан кейін ол геометрияны жақсы түсіне бастады және жеке сабақтарда басқа студенттерге сабақ бере бастады. Бірінші курста оның визуалды ақыл-ойы, геометриялық және тригонометриялық таланты Луис Вегасқа көзін аударған. Вегас оның материалдық күш-қуат профессоры болды және Канделаға "Луис Вегас көмекшісі" деген құрметті атақ берді. Вегасқа "көмекші" болып жүргенде, Кандела көптеген сәулет байқауларына қатысып, олардың көпшілігінде жеңіске жетті. Өзінің көптеген құрбыларынан айырмашылығы, Кандела мектепте ақыл-ой немесе эстетикалық күш-жігерді көрсетпеді. Тіпті математиканы да ұнатпады. Кандела Мадридте студент болған кезде, мектептерде эластикалық теория оқытылып, Кандела профессорларға көмек көрсетті, тіпті басқа студенттерге де сабақ берді. 1936 жылы Испанияда азаматтық соғыс басталғанда оның оқулары тез аяқталды. Кандела Испанияға соғысуға оралғанда, республика жағында болып, Франкоға қарсы шайқасты. Кандела қысқа уақыттан кейін испан республикасының инженер капитаны болды. Өкінішке қарай, азаматтық соғысқа қатысқан кезде Кандела 1939 жылы соғыс аяқталғанға дейін Франциядағы Перпиньяндағы Перпиньян концентрациялық лагерінде қамауға алынды. Кандела Франкоға қарсы соғысқан, сондықтан Франко мемлекет басшысы болғанша, ол жаңа Испанияда тұра алмады. Бірнеше жүз тұтқынмен бірге оның есімі таңдалғаннан кейін, Канделаны Мексикаға баратын кемеге отырғызды, ол өзінің мансабын бастайды. Сол жылы Акапулькоға келіп қоныс аударды. Параболоидтық және гиперболалық геометрияның маманы ретінде ол мансабының басынан бастап тұрғын үй және коммерциялық қабырға тәрізді құрылымдар сериясында тәжірибе жүргізді. Кандела дизайнды таңдаудың көркемдік және шығындарды үнемдеу аспектілерін бағалады. Кандела Испаниядан Мексикаға көшіп келгенде Эладия Мартинге үйленді; олар отбасын өсірді. Балалық шағында Феликс спортпен, әсіресе регбимен және шаңғымен шұғылданады.

Ұсақ қабықты құрылымдар

Кандела өмірінде темір бетонның құрылыстық инженериядағы нақты табиғаты мен әлеуетін дәлелдеу үшін көп жұмыс істеді. Арматуралы бетон күмбез немесе қабық тәрізді пішінде өте тиімді. Бұл пішін бетонның тартылу күшін жояды. Ол сондай-ақ, қиындықтарды ең қарапайым тәсілдермен шешуге тырысты. Қаптаманы жобалауда ол күрделі математикалық құралдар орнына талдау үшін қаптаманың геометриялық қасиеттеріне сүйенуге бейім болды және ол Еуропада Эдуардо Торрожаның және Америкада Гильермо Гонсалес Зулетаның еңбектерін ұстанды. 1950 жылы Канделаның компаниясы ламинарлық құрылымдарды жобалауға кеткен кезде, ол журналдар мен инженерлік мақалаларды іздестіре бастады. Осыдан бастап, ол темір бетонның эластикалық болжамдармен жүріс-тұрысына күмән келтіре бастады және олар бір-бірімен мүлдем келіспейді деген қорытындыға келді. Кандела бірнеше рет құрылымдарды талдаудың өзіне "хоби" екенін айтқан.

Мексика: 1939-1968 жылдар

Феликс Кандела Мексикаға келгеннен кейін 1949 жылға дейін архитектор болып жұмыс істеді, содан кейін ол өзінің танымал жұқа қабықша дизайнын пайдалана отырып, көптеген бетон құрылымдарды құрастыруға кірісті. Кандела өзінің еңбектерінің басым бөлігін Мексикада 1950 жылдары және 60-жылдардың аяғында жасаған. Осы уақыт аралығында 300-ден астам жұмыс пен 900 жобаға жауапты болды. Оның көптеген ірі жобаларын Мексика үкіметі, мысалы Космикалық сәулелер павильоны берді. 1956 жылы Мексика президенті Адольфо Руис Кортинес "Біздің салынып жатқан ғимараттардың көлеңкесінде отырудан да маңызды ештеңе жоқ" деп, көптеген құрылыс жобаларын алдын ала көрсетті. Руис Кортинес өзінің құрылыс декларациясын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін бюджетпен келді, ол 1955 жылы пайдаланылғаннан 81,200,000 (пезо) артық қаражат сұрады. Бақытымызға орай, Кандела үшін бұл қаржының 20,300,000 (пезо) қоғамдық жұмыстарға жұмсалмақ. Сонымен қатар, Кандела Руис Кортинестің білім беру саласындағы бюджеті пайдасын тигізді. Кандела Мексикада профессор болды, ол өзінің қалған мансабында осылай істеді. Феликс Құрама Штаттарға көшіп барып, 1971 жылдан 1978 жылға дейін Чикагодағы Иллинойс университетінде сабақ берді.

Чикагодағы Иллинойс университеті: 1971-1978 жылдар

1971 жылдың 1 қыркүйегінде Кандела университеттің Чикагодағы Чикаго шеңберіндегі (қазіргі Чикагодағы Иллинойс университеті) архитектура профессоры болып жұмысқа қабылданды. Ол 1978 жылға дейін осы лауазымда болды.

Мұрағат

Канделаның суреттері, хат-хабарлары, жеке және кәсіби қағаздары мен жазбалары Нью-Йорктегі Колумбия университетінің Авери сәулет және көркемсурет кітапханасындағы Суреттер және мұрағаттар бөлімінің тұрақты жинағында сақталады.