Кіріспе

Виктория әдебиеті бойынша феминисттік әдеби сынның жұмысы "Аттиктегі ақылсыз әйел: әйел жазушы және XIX ғасырдың әдеби қиялы" - Сандра Гилберт пен Сьюзан Губардың 1979 жылғы кітабы, онда Виктория әдебиетін феминисттік тұрғыдан қарайды. Гилберт пен Губар өзінің атауын Шарлотта Бронтедің "Джейн Эйр" романында алады, онда Рочестердің әйелі (туған есімі Берта Мейсон) күйеуімен жабық бөлмеде жасырын тұрып қалады.

Мәтін

Мәтінде Джейн Остин, Мэри Шелли, Шарлотта және Эмили Бронте, Джордж Элиот, Элизабет Баррет Браунинг, Кристина Россетти және Эмили Дикинсон арнайы қарастырылған. Жұмыста Гилберт пен Губар XIX ғасырдағы әйел жазушылар өздерінің әйел кейіпкерлерін "фәрештә" немесе "моңғол" ретінде бейнелеу үшін өздерінің жазуларында шектелген деген түсінікті қарастырады. Бұл күрес ер жазушылардың әйел кейіпкерлерін таза, періштелік әйелдер немесе бүлікшіл, шатақ әйелдер ретінде жіктеуге деген бейімділігінен туындады деп санайды. Гилберт пен Губар өздерінің пікірі бойынша Вирджиния Вульфке сілтеме жасайды, ол әйел жазушылар "өздері өнеріне 'өлтірілген' эстетикалық идеалды өлтіруі керек" дейді. Феминист жазушылар "ақылдан адасқан әйелді" немесе "жарағайды" бейнелейді деп түсіндіру оңай болса да, Гилберт пен Губар екі суретті де жоюдың маңыздылығын атап өтті, өйткені екеуі де әйелдерді немесе әйел жазушыларды дәл білдірмейді. Оның орнына, Гилберт пен Губар әйел жазушыларды осы дихотомиядан тыс автономды өзін-өзі анықтау үшін күш салуға шақырады, олар әйелдердің рөлдеріне редукционисттік патриархалды көзқараспен таңуланған деп санайды. Олар сондай-ақ әйелдердің өздерінің жазуларында авторлық алаңдаушылық деп аталатын нәрсеге тыйым салғандығын зерттейді.

Феминисттік сын

700 беттен асатын бұл шығарма феминисттік әдебиет сыншылығының алғашқы көрінісі болып табылады. Кейбіреулер оның ескіргенін және Гилберт пен Губардың сипаттаған метафоралық шеңберінің шектеулі, эсенциалистік, өзін-өзі сілтемелеуші және әр түрлі жеке жағдайларды жеткіліксіз білетінін айтқанмен, ол осы саладағы негізгі жұмыс болып қала береді. Бастапқыда 1979 жылы Йель университетінің баспасында басылып шыққан, екінші басылымы 2000 жылы Йель Nota Bene баспасында жарық көрді. 2022 жылы оны Йель университетінің баспасы қайта басып шығарды.

Ынтымақтастық

Гилберт пен Губар Шекспир мен Модернист жазуын және басқа да тақырыптарды зерттей отырып, сын жазуды жалғастырды.