Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Иероним Петро́вич Уборе́вич (1896-1937) - Ресей Азамат соғысы кезінде Қызыл Армияның кеңес әскери қолбасшысы, 1935 жылы командарм дәрежесіне жеткен. Ол 1937 жылы маусымда Ұлы тазалау кезінде өлтірілді және 1957 жылы өлімнен кейін оңалтылды.
Soviet general (1896–1937)
Ieronim Petrovich Uborevich (; Иерони́м Петро́вич Уборе́вич; 14 January 1896 [O. S. 2 January 1896] – 12 June 1937) was a Soviet military commander of the Red Army during the Russian Civil War, reaching the rank of komandarm in 1935. He was executed during the Great Purge in June 1937 and was posthumously rehabilitated in 1957.
Өмірбаян
Уборевич Ресей империясының Ковно губернаторлығының Новоалександровский уезіндегі Антандрая ауылында (қазіргі Утена аудандық муниципалитеті, Литва) литвалық шаруа отбасында дүниеге келген. Двинск (қазіргі Даугавпилс) реалшхолын бітіргеннен кейін, ол 1915 жылы Петроградтағы Константиновское артиллерийское училищеге ауысудан бұрын Санкт-Петербург политехникалық институтына оқуға түсті, ол 1916 жылы бітіріп, батареяға, кейіннен ротаға қолбасшылық берді. 1917 жылы наурыз айында Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясына (б) қосылды және сол жылдың қазан төңкерісінен кейін Бессарабияда Қызыл гвардияшыларды жалдауға кірісті. 1918 жылдың ақпан немесе наурыз айларында "Фаустшлаг" операциясы кезінде ол жарақаттанып, Императорлық неміс армиясы тұтқындады. Ол шілде немесе тамыз айларында қашып, Қызыл Армияға қосылды және Қызыл Армияның Солтүстік майданында Двинск бригадасының артиллерия нұсқаушысы және командирі болып қызмет етті. 1918 жылы желтоқсанда 6-армияның 18-атқыштар дивизиясының қолбасшылығын алды. Ресей Азамат соғысы кезінде ол бірнеше маңызды командаларды, соның ішінде: Оңтүстік майданның 14-ші армиясының және Оңтүстік-Батыс майданның (6 қазан 1919 24 ақпан 1920, 17 сәуір 7 шілде 1920 және 15 қараша 15 желтоқсан 1920) қолбасшысы; Оңтүстік майданның 9-шы Кубань армиясының (1 наурыз 5 сәуір 1920) қолбасшысы; Оңтүстік майданның 13-ші армиясының (10 шілде 11 қараша 1920) қолбасшысы; және Шығыс майданның 5-ші армиясының (27 тамыз 1921 14 тамыз 1922) қолбасшысы. Ақтарға қарсы және (1920 жылы) поляктерге қарсы күрестен басқа, ол Нестор Махно мен Станислав Булак Балаховичті жеңуге де қатысты; 1921-1922 жылдары Тамбов көтерілісі кезінде Михаил Тухачевскийдің көмекшісі болды. 1922 жылдың тамызынан қарашасына дейін Қиыр Шығыстағы Республиканың соғыс министрі және оның Халықтық революциялық армиясының бас қолбасшысы болды. Соңғы позицияда Уборевич 1922 жылы 9 қазанда Спасск-Дальнийді шабуылдауды (қазіргі Приморский крайында), 1922 жылы 25 қазанда Владивостокты Михаил Дитерихтің ақ әскерінен басып алуды және ақырында Приморский крайынан Ресей аумағындағы соңғы ақ күштерді, Михаил Дитерихтің Земская крысасын қууды бақылады. Тамыздан қарашаға дейін Коминтерннің Қиыр Шығыс бюросында қызмет етті. Уборевич 1922 жылдан бастап Бүкілресейлік Орталық Атқарушы Комитеттің мүшесі және бірінен соң бірі бірнеше әскери округтердің қолбасшысы болды: Орал (1924 жылдың маусымы - 1925 жылдың қаңтары); Солтүстік Кавказ (1925 жылдың қаңтары - 1927 жылдың қаңтары); Мәскеу (1928 жылдың 18 қарашасы); Белоруссия (1931 жылдың сәуірі - 1937 жылдың 20 мамыры); және Орталық Азия (2029 жылдың мамыр). Ол сондай-ақ екі рет (1927-1928 және 1933 жылдың маусымы) неміс бас штабының әскери академиясына оқуға түсті. Ол Германия қару-жарағының дамуы туралы маңызды ақпаратты алу үшін Рейхсвердегі әріптестерімен тығыз қарым-қатынаста болды. Ол сонымен қатар Кеңес Революциялық Әскери Кеңесінің (1930 жылдың маусымынан 1931 жылдың маусымына дейін) және Қызыл Армияның қару-жарақ бөлімінің бастығы (1929 жылдың қарашасы - 1931 жылдың сәуірі) болды. 1931-1937 жылдары Бүкілодақтық коммунистік партияның (большевиктер) Орталық комитетінің кандидаты, 1934 жылдан бастап Кеңес Одағының халықтық қорғаныс комиссариатының әскери кеңесінің мүшесі болды. 1937 жылы 29 мамырда тұтқындалған Уберович Тухачевский, Август Корк және басқалармен бірге 1937 жылы 11 маусымда Троцкистік Кеңеске қарсы әскери ұйымның ісі бойынша жауапқа тартылды. Жасырын әскери сот оны тыңшылық пен саботаж үшін кінәлі деп танып, өлім жазасына кесіп, сол күні өлім жазасына кесілді. Хрущевтің тұңғиығы кезінде ол 1957 жылы 31 қаңтарда Кеңес Одағының Жоғарғы Сотының Әскери коллегиясы тарапынан өлімінен кейін оңалтылды. Уборевичтің артында әйелі Нина (туған тегі Максимова) және қызы Владимира (Мира) қалды. Нина Уборевич 1937 жылдың соңында тұтқындалып, 1941 жылы өлім жазасына кесілді. Мира Уборевич жетімдер үйіне жіберілді, кейін (1944 жылы) тұтқындалып, сотталды. 2008 жылы оның естеліктері жарық көрді. 2013 жылы ол Ресей K телеарнасының көп бөлімді деректі фильмінде сұхбат алды.
Uborevich was born into a Lithuanian peasant family in the village of Antandraja in the Novoalexandrovsky Uyezd of the Kovno Governorate of the Russian Empire (present day Utena District Municipality, Lithuania). After graduating from the Dvinsk (now Daugavpils) realschule, he attended the Saint Petersburg Polytechnical Institute before transferring in 1915 to the Константиновское артиллерийское училище in Petrograd, from which he graduated in 1916, receiving command of a battery, and later of a company. He joined the Russian Social Democratic Labour Party (b) in March 1917 and, after the October Revolution of that year, began recruiting Red Guards in Bessarabia. During Operation Faustschlag in February or March 1918 he was injured and taken captive by the Imperial German Army. He escaped in July or August, joined the Red Army, and served as an artillery instructor and commander of the Dvinsk Brigade in the Red Army Northern Front. In December 1918 he received command of the 18th Rifle Division of the 6th Army. During the Russian Civil War, he held several significant commands, including: commander of the 14th Army of the Southern Front and the Southwestern Front (6 October 1919 – 24 February 1920, 17 April – 7 July 1920, and 15 November – 15 December 1920); commander of the 9th Kuban Army of the Southern Front (1 March – 5 April 1920); commander of the 13th Army in the Southern Front (10 July – 11 November 1920); and commander of the 5th Army in the Eastern Front (27 August 1921 – 14 August 1922). Besides combat against the Whites and (in 1920) against the Poles, he was also involved in the defeat of Nestor Makhno and Stanisław Bułak Bałachowicz; he acted as assistant to Mikhail Tukhachevsky during the Tambov Rebellion in 1921–1922. From August to November 1922 he served as minister of war of the Far Eastern Republic and commander in chief of its People's Revolutionary Army. In the latter position, Uborevich oversaw the storming of Spassk Dalny (in the present day Primorsky Krai) on 9 October 1922, the seizure of Vladivostok from the White troops of Mikhail Diterikhs on 25 October 1922, and finally, the ouster from Primorsky Krai of the last major White forces in Russian territory, the Zemskaya Rat of Mikhail Diterikhs. From August to November he served in the Far Eastern Bureau of the Comintern. Uborevich was a member of All Russian Central Executive Committee from 1922 and consecutively, commander of a series of military districts: Ural (June 1924 – January 1925); North Caucasus (January 1925 – 1927); Moscow (1928 – 18 November 1929); Belorussia (April 1931 – 20 May 1937); and Central Asia (20–29 May 1937). He also attended the military academy of the German General Staff twice (1927–1928 and June 1933). He had a close relationship with his counterparts in the Reichswehr, acquiring important information on developments in German weaponry. He was also a member of the Soviet Revolutionary Military Council (June 1930 – June 1931) and chief of armaments for the Red Army (November 1929 – April 1931). He acted as a candidate member of the Central Committee of the All Union Communist Party (Bolsheviks) from 1931 to 1937 and from 1934 was a member of the military council of the People's Commissariat of Defense of the Soviet Union. Arrested on May 29, 1937, Uberovich – along with Tukhachevsky, August Kork, and others – was arraigned in the Case of the Trotskyist Anti Soviet Military Organization on June 11, 1937. Judged guilty of espionage and sabotage by a clandestine military tribunal, he was sentenced to death and executed on the same day. During the Khrushchev Thaw he was posthumously rehabilitated by the Military Collegium of the Supreme Court of the Soviet Union on January 31, 1957. Uborevich was survived by his wife Nina (née Maximova) and daughter Vladimira (Mira). Nina Uborevich was arrested in late 1937 and executed in 1941. Mira Uborevich was sent to an orphanage and later (in 1944) arrested and convicted. Her memoirs were published in 2008; in 2013 she was interviewed in a multi part documentary for the Russia K television channel.