Кіріспе

Иероним Петро́вич Уборе́вич (1896-1937) - Ресей Азамат соғысы кезінде Қызыл Армияның кеңес әскери қолбасшысы, 1935 жылы командарм дәрежесіне жеткен. Ол 1937 жылы маусымда Ұлы тазалау кезінде өлтірілді және 1957 жылы өлімнен кейін оңалтылды.

Өмірбаян

Уборевич Ресей империясының Ковно губернаторлығының Новоалександровский уезіндегі Антандрая ауылында (қазіргі Утена аудандық муниципалитеті, Литва) литвалық шаруа отбасында дүниеге келген. Двинск (қазіргі Даугавпилс) реалшхолын бітіргеннен кейін, ол 1915 жылы Петроградтағы Константиновское артиллерийское училищеге ауысудан бұрын Санкт-Петербург политехникалық институтына оқуға түсті, ол 1916 жылы бітіріп, батареяға, кейіннен ротаға қолбасшылық берді. 1917 жылы наурыз айында Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясына (б) қосылды және сол жылдың қазан төңкерісінен кейін Бессарабияда Қызыл гвардияшыларды жалдауға кірісті. 1918 жылдың ақпан немесе наурыз айларында "Фаустшлаг" операциясы кезінде ол жарақаттанып, Императорлық неміс армиясы тұтқындады. Ол шілде немесе тамыз айларында қашып, Қызыл Армияға қосылды және Қызыл Армияның Солтүстік майданында Двинск бригадасының артиллерия нұсқаушысы және командирі болып қызмет етті. 1918 жылы желтоқсанда 6-армияның 18-атқыштар дивизиясының қолбасшылығын алды. Ресей Азамат соғысы кезінде ол бірнеше маңызды командаларды, соның ішінде: Оңтүстік майданның 14-ші армиясының және Оңтүстік-Батыс майданның (6 қазан 1919 24 ақпан 1920, 17 сәуір 7 шілде 1920 және 15 қараша 15 желтоқсан 1920) қолбасшысы; Оңтүстік майданның 9-шы Кубань армиясының (1 наурыз 5 сәуір 1920) қолбасшысы; Оңтүстік майданның 13-ші армиясының (10 шілде 11 қараша 1920) қолбасшысы; және Шығыс майданның 5-ші армиясының (27 тамыз 1921 14 тамыз 1922) қолбасшысы. Ақтарға қарсы және (1920 жылы) поляктерге қарсы күрестен басқа, ол Нестор Махно мен Станислав Булак Балаховичті жеңуге де қатысты; 1921-1922 жылдары Тамбов көтерілісі кезінде Михаил Тухачевскийдің көмекшісі болды. 1922 жылдың тамызынан қарашасына дейін Қиыр Шығыстағы Республиканың соғыс министрі және оның Халықтық революциялық армиясының бас қолбасшысы болды. Соңғы позицияда Уборевич 1922 жылы 9 қазанда Спасск-Дальнийді шабуылдауды (қазіргі Приморский крайында), 1922 жылы 25 қазанда Владивостокты Михаил Дитерихтің ақ әскерінен басып алуды және ақырында Приморский крайынан Ресей аумағындағы соңғы ақ күштерді, Михаил Дитерихтің Земская крысасын қууды бақылады. Тамыздан қарашаға дейін Коминтерннің Қиыр Шығыс бюросында қызмет етті. Уборевич 1922 жылдан бастап Бүкілресейлік Орталық Атқарушы Комитеттің мүшесі және бірінен соң бірі бірнеше әскери округтердің қолбасшысы болды: Орал (1924 жылдың маусымы - 1925 жылдың қаңтары); Солтүстік Кавказ (1925 жылдың қаңтары - 1927 жылдың қаңтары); Мәскеу (1928 жылдың 18 қарашасы); Белоруссия (1931 жылдың сәуірі - 1937 жылдың 20 мамыры); және Орталық Азия (2029 жылдың мамыр). Ол сондай-ақ екі рет (1927-1928 және 1933 жылдың маусымы) неміс бас штабының әскери академиясына оқуға түсті. Ол Германия қару-жарағының дамуы туралы маңызды ақпаратты алу үшін Рейхсвердегі әріптестерімен тығыз қарым-қатынаста болды. Ол сонымен қатар Кеңес Революциялық Әскери Кеңесінің (1930 жылдың маусымынан 1931 жылдың маусымына дейін) және Қызыл Армияның қару-жарақ бөлімінің бастығы (1929 жылдың қарашасы - 1931 жылдың сәуірі) болды. 1931-1937 жылдары Бүкілодақтық коммунистік партияның (большевиктер) Орталық комитетінің кандидаты, 1934 жылдан бастап Кеңес Одағының халықтық қорғаныс комиссариатының әскери кеңесінің мүшесі болды. 1937 жылы 29 мамырда тұтқындалған Уберович Тухачевский, Август Корк және басқалармен бірге 1937 жылы 11 маусымда Троцкистік Кеңеске қарсы әскери ұйымның ісі бойынша жауапқа тартылды. Жасырын әскери сот оны тыңшылық пен саботаж үшін кінәлі деп танып, өлім жазасына кесіп, сол күні өлім жазасына кесілді. Хрущевтің тұңғиығы кезінде ол 1957 жылы 31 қаңтарда Кеңес Одағының Жоғарғы Сотының Әскери коллегиясы тарапынан өлімінен кейін оңалтылды. Уборевичтің артында әйелі Нина (туған тегі Максимова) және қызы Владимира (Мира) қалды. Нина Уборевич 1937 жылдың соңында тұтқындалып, 1941 жылы өлім жазасына кесілді. Мира Уборевич жетімдер үйіне жіберілді, кейін (1944 жылы) тұтқындалып, сотталды. 2008 жылы оның естеліктері жарық көрді. 2013 жылы ол Ресей K телеарнасының көп бөлімді деректі фильмінде сұхбат алды.