Кіріспе
Макаодағы зират Ескі протестанттық зират () - Қытайдың Макао қаласында орналасқан зират. Оны 1821 жылы португал Макаосында Рим католик португал колониясында протестанттарға арналған жерлеу орындарының жетіспеушілігіне жауап ретінде Британдық Шығыс Үндістан компаниясы құрды. Бұл суретші Джордж Чиннеридің, миссионерлер Роберт Моррисон мен Сэмюэл Дайердің (оның әйелі Мария Пенангтағы ескі протестанттық зиратта жерленген), Корольдік әскери-теңіз флотының капитаны Генри Джон Спенсер Черчилльдің (Марлбороның 5-ші герцогының ұлы және Уинстон Черчилльдің үлкен әжесі) және АҚШ әскери-теңіз лейтенанты Джозеф Харод Адамстың (АҚШ-тың екінші президенті Джон Адамстың немересі және алтыншы Джон Квинси Адамстың немересі) соңғы демалатын орны. Мұнда Корольдік теңіз флотының капитаны Хамфри Флеминг Сенхаус, Гонконгтың колониялық хатшысы қызметіне тағайындалған, бірақ сегіз күннен кейін Макаода қызбадан қайтыс болған Джон Роберт Моррисонның ұлы Джон Роберт Моррисон да жерленген. Уильям Нейпир, 9-шы лорд Нейпир зиратта жерленген, бірақ оның денесі кейіннен экскьюмацияланып, Шотландияға қайта жерленген. Тағы бір қабір - Андерс Люнгштедт, табысты швед бизнесмені, аудармашы және тарихшы. 2005 жылы зират ресми түрде ЮНЕСКО-ның Макаоның тарихи орталығы әлем мұрасының бөлігі ретінде тіркелді.
The Old Protestant Cemetery (; Cemitério Protestante) is a cemetery in Santo António, Macau, China. It was established by the British East India Company in 1821 in Portuguese Macau in response to a lack of burial sites for Protestants in the Roman Catholic Portuguese colony. It is the last resting place of the artist George Chinnery, missionaries Robert Morrison and Samuel Dyer (his wife Maria is buried at the Old Protestant Cemetery in Penang), Royal Navy captain Henry John Spencer Churchill (son of the 5th Duke of Marlborough and great great granduncle of Winston Churchill) and US Naval Lieutenant Joseph Harod Adams (grandson of the second president of the United States, John Adams, and nephew of the sixth, John Quincy Adams). Humphrey Fleming Senhouse, a captain in the Royal Navy, is also buried here, as is John Robert Morrison, son of Robert Morrison, who was appointed as Acting Colonial Secretary of Hong Kong but died eight days later in Macau from fever. William Napier, 9th Lord Napier was buried in the cemetery but his body was subsequently exhumed and reburied in Scotland. Another grave is that of Anders Ljungstedt, a prosperous Swedish businessman, interpreter and historian. In 2005, the cemetery was officially enlisted as part of the UNESCO World Heritage Site Historic Center of Macau.
Тарих
Португалдықтар Макаоны Рим-католиктердің қасиетті жері деп санайды және билік протестанттардың қала қабырғалары ішінде жерленуіне тыйым салды, ал кедергі қақпасының екінші жағында қытайлықтар шетелдіктердің жерленуіне бірдей төзбеушілікпен қарады. Бұл британдық, американдық және солтүстік еуропалық саудагерлердің протестанттық қауымына қала қабырғалары мен кедергі қақпасы арасындағы жерлерге түнгі уақытта жасырын жерлеудің жалғыз нұсқасы қалдырды, және олар ашылса, қытайлармен қақтығысу қаупі немесе одан да жаман, олар кеткеннен кейін қабірдің арамдалуы. Бұл мәселе 1821 жылы Роберт Моррисонның әйелі Мэри қайтыс болғаннан кейін шешілді. Сол кезде Шығыс Үндістан компаниясының жергілікті комитеті компанияның бас кеңсесінің жанында жер телімін сатып алуға және оның Португалиямен заңды мәртебесін шешуге дауыс берді. Кейін Шығыс Үндістан компаниясы барлық протестанттарды жерлеуге рұқсат берді, ал бірнеше қабірлер қала қабырғасының сыртындағы басқа жерлерден зиратқа көшірілді. Онда Ұлыбритания, Америка Құрама Штаттары, Нидерланды, Дания, Швеция, Армения және Германия азаматтары жерленген. Зират екі қабатқа бөлінген, олардың айналасын жетілген ағаштар қоршап тұр. Жоғары сатысында 40 ескерткіш бар, ондағы ең соңғы жерлеу орындары 1850 және 1859 жылдар аралығында орналасқан. 122 ескерткіш бар төменгі террасада ертедегі жерлеу орындары бар. 1858 жылы португал билігінің барлық жерлеулер қала қабырғаларынан тыс жерде жүргізілуі керек деген шешіміне жауап ретінде жаңа жер учаскесі аукционнан сатып алынғанда, зират жабылды. Содан кейін ол "Ескі" протестанттық зират деп аталатын болды. 1971 жылы Жаңа зиратта табылған 22 ескерткіш ескі зираттың қабырғасына орнатылды. 1977 жылы зират пен оның тұрғындары туралы айтарлықтай зерттеулер жүргізген Линдсей Райдтің күлін сонда шашыратып, оған ескерткіш орнатылды. Зиратқа іргелес орналасқан Моррисон шіркеуі Роберт Моррисонның құрметіне аталған. Қабірге салынғаннан бері осы жерде қасиетті ғимарат болған болса да, қазіргі ғимарат тек 1922 жылы салынған: ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалпына келтірілді.