Кіріспе

Гласневин зираты (Reilig Ghlas Naíon) – 1832 жылы ашылған, Ирландияның Дублин қаласындағы Гласневинде орналасқан үлкен зират. Онда көптеген танымал тұлғалардың қабірлері мен естеліктері сақталған, сондай-ақ мұражай да бар.

Орналасқан жері

Зират Дублиннің Гласневин ауданында екі бөлімге бөлінген. Басты бөлігі, ерекше жоғары қабырғалары мен күзет мұнараларымен белгілі, Фингластан қала орталығына созылатын жолдың бір жағында орналасқан, ал екінші бөлігі, "Сент-Полс" деп аталатын жер, жолдың қарсы жағында, екі теміржолдың арасындағы жасыл кеңістіктен тысқары жатыр. Жақында зиратқа жақын орналасқан Ұлттық ботаникалық баққа кіретін қақпа жаңартылып қайта ашылды.

Тарих және сипаттама

Гласневин зираты құрылғанға дейін ирландтық католиктерде өздерінің өлгендерін жерлейтін зираттары болмаған. Ал XVIII ғасырдағы қатаң «Жаза заңдары» католиктік құлшылықты қоғамдық жерде өткізуге ауыр шектеулер салғандықтан, католиктер протестант шіркеулері мен зираттарында жерлеу рәсімдерінің қысқартылған нұсқасын өткізуге көшкен. Бұл жағдай 1823 жылы Сент-Кевин шіркеуінің зиратында өткен жерлеу рәсімінде туған оқиғаға дейін жалғасты. Онда протестант зират сақшысы католик священнигінің жерлеу рәсімін өткізуіне қарсылық білдіргені халық арасында наразылық тудырды. Бұл оқиға католиктердің құқықтарын қорғаушы Даниэль О’Коннеллді науқан бастауға және қайтыс болған католик үшін зиратта дұға етуге тыйым салатын заң жоқ екенін дәлелдейтін заңдық қорытынды дайындауға итермеледі. О’Коннелл ирландтық католиктер мен протестанттардың екеуі де өздерінің қайтыс болғандарын лайықты түрде жерлей алатын зират ашуды талап етті. Гласневин зираты 1832 жылдың 21 ақпанында жұртшылыққа алғаш рет ашылды. Бірінші жерлеу, Дублиндегі Фрэнсис көшесінде тұратын он бір жасар Майкл Кэридің жерлеуі, келесі күні зираттың Курран алаңы деп аталатын бөлігінде өтті. Зират бастапқыда Prospect Cemetery деп аталған, бұл атау зиратты қоршап тұрған Prospect ауылынан алынған. Гласневинде танымал адамдар жерленгеннен басқа, 1840 жылдардағы Ұлы ашаршылық пен кейінірек болған холера эпидемиясынан қайтыс болғандардың көп санынан (шамамен 800 000 адам) белгісіз жаппай қабірлерге жерленген. Бастапқыда тоғыз акр жерді алып жатқан зираттың аумағы қазір шамамен 124 акрға дейін ұлғайды. Бұл Finglas Road-тың оңтүстік жағындағы St. Paul деп аталатын бөлігімен кеңейтілгенін қамтиды. 1982 жылдың наурыз айынан бастап кремация жасау мүмкіндігі де қарастырылған.

Меншік және басқару

Гласневин зираты Дублин зираттары комитетінің күтімінде. Зиратты дамыту үздіксіз жүріп жатқан жұмыс, және оған бірнеше кеңейту және қайта жаңарту шаралары кіреді.

Діни қызмет

Католиктік әлеуметтік жиын діни қызметкерлер тарапынан әр жексенбіде сағат 9.45-те тойланады. Жыл сайынғы қабірлерді баталау рәсімі, 1832 жылы қорым негізделгеннен бері, әр жазда өткізіліп келеді.

Ескерткіштер мен қабірлер

Зиратта тарихи ескерткіштер мен Ирландияның ең белгілі ұлттық қайраткерлерінің көптеген қабірлері бар. Олардың ішінде Дэниел О’Коннелл, Чарльз Стюарт Парнелл, Майкл Коллинз, Эмон де Валера, Артур Гриффит, Мод Гонн, Кевин Барри, Роджер Касмент, Констанс Маркиевич, Шон Макбрайд, Еремия О’Донован Росса, Джеймс Ларкин, Брендан Бехан, Кристи Браун және «Дублинерлер» тобынан Люк Келли бар. 1922 жылы Ирландия азамат соғысында қаза тапқан ұлтшыл көшбасшы Майкл Коллинстің қабірі Гласневиндегі ең көп талданған орындардың бірі. Оның төңірегінде Ирландия еркін мемлекетінің кем дегенде 183 әскери қызметкері жерленген. 1967 жылы олардың есімдері Коллинстің қабірінің айналасына орнатылған ескерткіште жазылды. 1993 жылы Магдалена кір жуу орнының жанынан жаппай қабір табылды – бұл мекеме «құлаған әйелдерге» баспана беру үшін пайдаланылған. Кір жуу орнын басқарған монастырь жерді жылжымайтын мүлікпен айналысатын компанияға сатқаннан кейін, монастырь әйелдері мәйіттерді кремациялап, Гласневин зиратында жаппай қабірге қайта жерлеуге ұйымдастырды, ал қайта жерлеу шығындарын жерді сатып алған компаниямен бөлісті. Зират сонымен қатар Ирландиядағы өлім ескерткіштерінің соңғы 200 жылдағы өзгеріп келе жатқан стилін көрсетеді: 1860 жылға дейінгі кезеңнің қатаң, қарапайым, биік тас құрылыстарынан бастап, 1860 жылдан 1960 жылға дейінгі ұлттық қайта жанданудың күрделі келттік айқыштарына дейін, содан кейін 20 ғасырдың соңындағы қарапайым итальяндық мәрмәрге дейін. Зираттың негізгі бөлігін қоршаған биік қабырға мен қарау мұнаралары 18 және 19 ғасырларда Дублинде белсенді болған дене ұрлаушыларды тоқтату үшін салынған. Қарауылдардың құрамында түнде зиратты аралап жүретін қанды ізшіл итттер де болған. 2009 жылы Гласневин қорысы Ұлтастық Соғыс қабірлері комиссиясымен (CWGC) бірлесіп, екі дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлтастық күштерінде қызмет етіп қаза тапқан ирландтық әскери қызметкерлердің қабірлерін анықтау жұмысын бастады. Бұл есімдер екі ескерткіште жазылған, олар 2011 жылы қайта бағышталды және негізгі кіреберіс жанына орналастырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың 100 жылдығын атап өту мақсатында зиратта Құрбандық айқышы орнатылды. 2019 жылдың шілде айына дейін екі соғыста да қаза тапқан Ұлтастың 215 әскери қызметкерінің қабірі анықталды.

Періштелер құрған жоспар

Гласневин – өлі туған сәбилерді қасиетті жерге көмуге рұқсат берген сирек зираттардың бірі және онда "Періштелер учаскесі" деп аталатын бөлім бар.

Крематорий

1982 жылы Гласневин қоры зират аумағында крематорий салынды. Осы уақыттан бері, осы қызметті әртүрлі дін өкілдері, өртеу рәсімін қалаушылар пайдаланып келеді.

Мұражай және экскурсиялар

Зираттың ерекшелігі – A&D Wejchert & Partners Architects компаниясы жобалаған және 2010 жылы ашылған Glasnevin Trust мұражайы. Мұражайда кафе бар. Зират экскурсиялар өткізеді, білім алу топтарын қабылдайды, сондай-ақ генеалогтар мен әулет тарихын зерттеушілерге көмек көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Гласневин зираты - Джеймс Джойстің 1922 жылғы «Улисс» романындағы «Аид» эпизодының оқиғасы осы жерде өтеді, және Идрис Дэвис оны өзінің «Эйре» поэмасында еске алады. Зираттың тарихшысы Шейн МакТомаис, 2014 жылдың наурыз айында қайтыс болғанға дейін зират туралы көптеген жарияланған еңбектердің авторы және серігі болды. 2014 жылы «One Million Dubliners» деректі фильмі шықты, онда зираттың тарихы мен қалай жұмыс істейтіні туралы әңгімелер айтылады.