Кіріспе

Мишель Гардер (1916 жылы 20 қазан - 1993 жылы 3 мамыр) - Ресейден шыққан француз жазушысы және әскери адам, Кеңес Одағы туралы жазбаларымен танымал. Ол өзінің 1965 жылғы "Лагония режимі совет Ресейінде" (Совет Ресейіндегі режимнің өлім күресі) кітабында КСРО 1970 жылға қарай құлайды деп болжаған.

Алғашқы жылдар

Гардер Ресей империясында дүниеге келген. Оның отбасы жергілікті аристократияға жататын, ал оның атасы Ресей империясының армиясының маршалы болған. Ол Ресейдің Азамат соғысы кезінде төрт жасында Ресейден кетіп, отбасымен бірге Францияға қоныс аударды.

Әскери мансап

Гардер француз армиясына қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940 жылы Германияның Францияға басып кіруі кезінде шайқасқан. Ол нацистік оккупацияға қарсы күреске қосылды. 1943 жылы тұтқындалып, бірнеше концлагерьге жіберілді. Соғыстан кейін ол әскери барлау саласында жұмыс істеді, ақырында полковник дәрежесімен зейнеткерлікке шықты. Гардер бұл бәсекелестік келісіммен аяқталмайды деп мәлімдеді. Диктатурада елеулі өзгерістер жоқ. Ол кейін құлдырауды болжады: әскерлік элитаның көмегімен коммунистер емес, мүмкін антикоммунистер билікті басып алады. "Марксистік-лениндік діннің ақымақтық екенін тану елдің шынайы элитасы үшін бұрыннан бері болмай қалды және күн сайын миллиондаған "орташа адамдар" үшін таң атқан. Технологиялық тұрғыдан дамыған көпшілік "үкімет билігін қолға алуға мәжбүр болады". Гардердің кітабы мен болжамы сол кезде қатты сынға ұшырады. Еле университеті профессоры Фредерик Баргхорн кітапты қарастыру үшін ұйымдастырылған симпозиумда Гардердің кітабын "коммунизмнің құлдырауы туралы апокалиптикалық болжамдардың ұзақ қатарындағы соңғысы" деп қабылдамады. Ол "үлкен төңкерістер өте сирек кездеседі, ал сәтті саяси жүйелер табандылық пен бейімделуді қажет етеді" деп ескертеді. Сонымен қатар, кітапты сынға алған Майкл Тату мұндай болжамның "апокалиптикалық сипатын" мақұлдамады және оны маңызды деп қарағаны үшін кешірім сұрайды. Кеңес Одағы құлаған кезде, ол болжаған күннен жиырма жыл бұрын, Гардер "өлі күткеннен ұзақ қозғалды" деп әзіл айтты.