Кіріспе

Токсикалық көшбасшы - бұл адамдар тобы немесе ұйым үшін жауапкершілікке ие және топты немесе ұйымды бұрынғыдан да нашар жағдайда қалдыра отырып, көшбасшы-оқушы қарым-қатынасын теріс пайдаланатын адам. Жақсы және жаман басшылық стильдері ұйымға төмен қарай таралуы мүмкін, сондықтан иерархияда жоғары қарай токсикалық басшылықты хабарлау арқылы аз қолдау табуға болады.

Тарих

1994 жылы "Ұйымдардағы кішігірім төрешілік" атты мақаласында Блейк Эшфорт көшбасшылықтың ықтимал қиратушы жақтарын талқылады және "кішігірім төрешілер" деп атағандарды анықтады, яғни басқарудың төрешіл стилін қолданатын, жұмыс орнында қорқыныш атмосферасын тудыратын басшыларды. 1996 жылы Марсия Линн Уикер "улы көшбасшы" терминін танымал етті.

Негізгі белгілері

Токсикалық көшбасшының негізгі белгілері, әдетте, Барбара Келлерман сияқты ғалымдар немесе аралық, ұстамды емес, жалқау, операциялық тұрғыдан қатаң, жансыз, бейшара, кемсітуші, жемқор немесе агрессивті деп саналады.

Құралдар

Жұмыс жүктемесі: Жетіспеушілікке жол беру - жұмыс орнында жақсы қалыптасқан қорлау тактикасы, оны улы басшы өзінің бәсекелестері мен бағыныстыларына қарсы қолдана алады. Корпоративтік бақылау жүйелері: Олар орын алған процестерді не болып жатқанын бақылау үшін пайдалана алады. Тәртіптік жүйелерді олардың билік мәдениетіне көмектесу үшін теріс пайдалануға болады. Ұйымдастыру құрылымы: Олар иерархияны, жеке қарым-қатынастарды және жұмыстың бизнес арқылы ағылуын теріс пайдалана алады. Корпоративтік билік құрылымдары: Токсикалық көшбасшы шешімдерді кім қабылдайды және билік қаншалықты кең таралғандығын бақылайды. Жеке биліктің белгілері: Бұларға көлік тұрағына және басшылардың қолжуғыш бөлмелеріне немесе керек-жарақ пен киім-кешектерге қол жеткізу құқығы кіруі мүмкін. Нарциссистік символдар мен өзін-өзі бейнелеу (мысалы, жұмыс орны өзін-өзі бейнелеуге толы). Жұмыс орындарындағы рәсімдер мен әдеттер: Басқару кеңестері, кеңес отырыстары, тәртіптік тыңдаулар, нәтижеге талдау және т.б. қажетінен гөрі әдеттегідей болуы мүмкін. Жоғары жұмыс шығындары мен қызметкерлердің жоғары айналма / үстеме жұмыс уақыты жиі токсикалық жетекшінің қызметкерлерге байланысты нәтижелерімен байланысты.

Жан Липман-Блюмен

Жан Липман Блюмен өзінің "Уытты көшбасшылардың қызығушылығы: неге біз бүлдіршін басшылар мен жемқор саясаткерлерге еліктейміз және оларды қалай жеңе аламыз" атты кітабында қазіргі қоғамда біздің корпоративтік және саяси көшбасшыларымыздың арасында жеке психоәлеуметтік қажеттіліктері мен эмоционалдық әлсіздіктері үшін авторитетті, тіпті үстемдік ететін сипаттамаларды іздеу үрдісі бар екенін түсіндірді. Липман Блюмен "уытты көшбасшылықтың" зауытты дұрыс басқаруға жатпайтынын байқады. Керісінше, ол "функционалды емес жеке сипаттамалары" мен "жойқын мінез-құлықтары" арқылы "нақты түрде ауыр және тұрақты зиян келтіретін" басшыларға қатысты, тек өздерінің ізбасарлары мен ұйымдарына ғана емес, сонымен қатар олардың жақын құрбандары мен бағыныстыларының шеңберінен тыс адамдарға да. Белгілі бір ереже бойынша, уытты басшылар өздерінің ізбасарларын және олардың ықпал ету аясына кіретін басқа адамдарды жеке және / немесе корпоративтік негізде тапқаннан гөрі нашар қалдырады. Липман Блюменстің басты мақсаты - адамдардың неліктен уытты басшыларға адал болып қалатынын зерттеу. Ол сондай-ақ, неге шәкірттер көшбасшы мен шәкірт қарым-қатынасын бұзған және өздерінің басшылары ретінде билікті пайдаланып, өздері басқаратын адамдардың тікелей зиянын тигізген көшбасшыларға өзгерістер мен сынға қарсылық білдіретінін зерттеді. Липман Блюменнің айтуынша, мұнда терең психологиялық сипаты бар нәрсе бар. Ол қауіпсіздікті сезіну қажеттілігі, ерекшелік және әлеуметтік қоғамдастық осы психологиялық құбылысты түсіндіруге көмектеседі деп айтады.

Терри Прайс

Терри Л. Прайс өзінің "Лидерлердің этикалық кемшіліктерін түсіну" атты кітабында, лидерлердің моральдық кемшіліктері туралы ерікті есеп бұл құбылыстың толық есебін бермейді деп айтады. Кейбіреулер басшылардың этикалық тұрғыдан бұрыс мінез-құлық танытуының себебі - олар өздері дұрыс емес деп білетін нәрсеге қарсы жүреді. Алайда профессор Прайс әдетте қолданылатын моральдық талаптарды орындамай, өздерін ақтап жүрген басшыларға қатысты басқаша талдау жасайды. Оның пікірінше, көшбасшылардың этикалық сәтсіздіктері туралы когнитивтік есеп "улы көшбасшылық" рубрикасы бойынша барлық этикалық түйткілдерге қатысты мәселелерді жақсы талдауды қамтамасыз етеді. Басшылар белгілі бір мінез-құлық әдетте мораль талап ететінін білуі мүмкін, бірақ белгілі бір жағдайда оларға қатысты моральдық талап қолданылатындығы және басқалар осы талаппен қорғалатындығы туралы қателік жасауға болады. Прайс басшылардың өздерін ерекшелендіруін көрсетеді, басшылықтың әділдік күші осындай ерекшелендіруге қалай себеп болатынын түсіндіреді және басшылар қабылдауы керек нормативтік хаттамаларды әзірлейді.