Кіріспе
Анаполис ( /əˈnæpəlɪs/, ɐˈnapolis) – Бразилияның Гояс штатындағы қала. Ол екі астананың арасында орналасқан: федералды астана Бразилиа және штат астанасы Гояния. Бразилия Географиялық және статистика институтының 2020 жылғы бағалауынша, қаланың халқы 391 772 адамды құрайды, бұл штаттың ең көп халқы бар үшінші қаласы. Анаполис Бразилияның Орталық-Батыс аймағындағы маңызды өнеркәсіптік және логистикалық орталық болып табылады. Қаланың ЖІӨ-сі 10 миллиард реалға, шамамен 4,4 миллиард долларға тең, бұл оны штаттың екінші ірі экономикасы етеді. 1970 жылы Өнеркәсіптік ауданы іске қосылғаннан кейін қала өнеркәсіптік қуатқа айналды.
Этимология
Анаполис грек тілінде "Ананың қаласы" дегенді білдіреді (Ана + полис, қала).
Тарих
Елді мекен 18 ғасырда, малшылардың жақын маңдағы қалалардағы алтын кендеріне сапарларының нәтижесінде пайда болды. Саяхатшылардың кейбіреуі, құнды металдарды таба алмаған соң, осы шағын ауылға қоныстанды. Алғашқы тарихи жазба 1819 жылы француз табиғаттанушысы және саяхатшысы Огюст де Сент-Иллер Бонфимнен (Сильвания) Мея-Понтеге (Пиренополис) бағытталған сапарында, «Тапирлер шаруашылығы» деп аталатын аймақта тоқтағанда жасалды. Бұл атау аймақта осы жануарлардың көптеп кездесуіне байланысты. Алғашқы ресми құжат 1870 жылдың 25 сәуірінде, тұрғындардың бір тобы өздерінің жерлерінің бір бөлігін Сент-Аннаның мүліктеріне сыйға тартқанда жазылды. Жергілікті аңыз бойынша, 1859 жылы Ана дас Дорес Ярагуадан Бонфимге (Сильвания) қатынағанда, түйе керуенімен жолға шықты. Сент-Аннаның мүсінін тасыған түйелердің бірі жоғалды. Түйе табылғанда, ол қозғалғысы келмеді, ал дас Дорес мұны әулиенің сол жерде қалу тілегі деп түсінді. Әулиеге арнап шіркеу салуге уәде бергеннен кейін, түйе қайтадан қозғалды. Ғимаратты оның ұлы Гомес де Соуза Рамос он бір жылдан кейін салды. 1872 жылы приход мәртебесін беру туралы өтініш жазылды. Соуза Рамос оны провинция президентіне жеткізді. Өтініш қабылданды және 1873 жылдың 6 тамызында приход құрылды. Хосе да Сильва Батиста 1882 жылдың 28 ақпанында Мея-Понтеден (Пиренополис) осы аймаққа көшіп келді. Көбірек тәуелсіздік іздеп, ол және Соуза Рамос қаланың құрамына қосылуын сұрады, бұл 1887 жылдың 15 желтоқсанында мақұлданды. Алайда, негізінен салықтарды жоғалтудан қорқып, Мея-Понте билігі тарапынан туындаған кейбір кедергілерге байланысты, қала 1892 жылдың 10 наурызында Батиста Сантана дас Антас қаласының әкімшілік кеңесінің президенті болып тағайындалғанда «де-факто» мәртебеге ие болды. Қала 1907 жылдың 31 шілдесінде қала болып құрылды. 1924 жылдың 9 қаңтарында бұл қала штатта алғаш рет электр қуатымен жарақтандырылды. 1926 жылы телеграф орнатылды, ал 1935 жылы қалаға теміржол келді.
Физикалық жағдай
Анаполис Бразилияның орталық-батысында орналасқан. Ол Орталық үстіртте, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Аймағы 4,1 км² және Абадиания, Кампо Лимпо де Гойас, Гамелейра де Гойас, Гойанаполис, Леопольдо де Бульонес, Нерополис, Пиренополис, Сильвания және Терезополис де Гойас қалаларымен шектеседі. Анаполис сонымен қатар Анаполис микроаймағының орталығы болып табылады және Гояс орталық макроаймағына жатады.
Климат
Қаланың климаты Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық саванна (Aw) климаты. Қыстары құрғақ және салқын, орташа ең төменгі температура шамамен , ал шілдедегі орташа жауын-шашын мөлшері ең ыстық айлар тамыз және қыркүйек, орташа ең жоғары температураға жетеді. Жаз айларында жауын-шашын мол, қаңтарда орташа .
Көлік
Анаполис Бразилия – Гояния тас жолының (BR 060) басты артериясында орналасқан, қазір ол төрт жолақты магистральға айналды. Бұл сонымен қатар, танымал Белем – Бразилия тас жолының (BR 153) бастапқы нүктесі болып табылады. Гоянияға дейінгі қашықтық , Бразилияға дейінгі қашықтық және Сан-Паулуға дейінгі қашықтық . Бұл муниципалитетке Орталық Атлантика темір жолының бір тармағы қызмет көрсетеді, Гояс штатындағы оның желісі елдің маңызды порттарымен байланыс жасауға мүмкіндік береді. Анаполис – Мараньяо штатындағы Итаки портымен, сондай-ақ солтүстік және солтүстік-шығыс аймақтарындағы стратегиялық маңызға ие басқа да нүктелермен байланыстыратын құрылысы жүріп жатқан солтүстік-оңтүстік темір жолының бастапқы станциясы болады. Бразилия мен Гояния арасындағы жоспарланудағы "Экспрессо Пеки" теміржол қызметі Анаполистегі станцияға тоқтауды көздеп отыр. Анаполисте муниципалдық әуежай бар, ол қазірде жүктерді тасымалдау орталығына жаңартылуда.
The municipality is served by a branch of the Centro Atlântica railroad, with of network in Goiás, which allows for connections with the important ports of the country. Anápolis will be the starting point for the north–south railroad, in construction, which will connect with the Port of Itaqui, in Maranhão, as well as with other strategic points in the North and Northeast. The proposed Expresso Pequi rail service between Brasília and Goiânia is planned to serve a station in Anápolis. Anápolis has a municipal airport, which is being upgraded to a cargo facility.
Әуе күштерінің базасы
Анаполис қаласында Бразилия әуе күштерінің ең маңызды базаларының бірі – ALA2 әуе күштері базасы орналасқан. Ол жақын орналасқан астананы (Бразилиа) қорғайды және Амазонканы бақылау жүйесінің (SIVAM) маңызды бөлігі болып табылады.