Кіріспе

Бразилия штаты Токантинс – Бразилияның 26 штатының бірі. Бұл ең жаңа штат, 1988 жылы құрылған және бұрын Гояс штатының солтүстік жағының екі бөлігінен бір бөлігін қамтиды.

География

Токантинс штатының географиясы алуан түрлі. Ол Амазонка тропикалық орманы мен жағалау саваннасының арасында орналасқан. Көптеген өзендер (соның ішінде Токантинс өзені) штат аумағынан өтеді. Зерттеушілер ежелгі халықтар мәдениетімен байланысты 20-дан астам археологиялық маңызды орындарды анықтады. Токантинс солтүстік-шығысында Мараньяо және Пиауи, шығысында Баия, оңтүстігінде Гояс, батысында Мато-Гросу, солтүстік-батысында Пара штаттарымен шектеседі. Токантинс 1989 жылы Гояс штатының солтүстік бөлігінің екі бестен бірінен құрылды және 139 муниципалитетке бөлінген.

Өсімдіктер

"Серрадо" ландшафты Токантинстің 87% -ын құрайды және галереялық ормандар мен өзен аңғарларымен кесіліп өтетін кең саванналармен сипатталады. Солтүстік аймақта халықтың тәуелсіздігі үшін күшті сепаратистік қозғалыс дамыды. 1809 жылы үкімет кен өндірісіне ауыр салық салғаннан кейін, жергілікті тұрғындар сепаратистік қозғалысты ұйымдастыра бастады. Олар әскер тарапынан тез басып құйылған шағын көтеріліс жасады. 19 ғасырда солтүстікте бірнеше сәтсіз көтеріліс болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл аймақта негізінен үндістер, сақталған түпкілікті тайпалар және үндістер мен португалдықтардың араласуынан туған пардостар тұрған. 1970 жылдары Солтүстік Гоястың халқы үкіметтен жеке штат құруды сұрады. 1988 жылғы Конституцияда Токантинс штаты құрылып, жаңа бразилиялық штат ретінде қабылданды. 2022 жылғы халық санауы келесі көрсеткіштерді көрсетті: 939,260 пардо (қоңыр, көп нәсілді) адам (62,1%), 350,613 ақ адам (23,2%), 199,394 қара адам (13,2%), 18,735 үнді адам (1,2%), 3,405 азиялық адам (0,2%).

Экономика

Қызмет көрсету секторы ЖІӨ-нің ең ірі бөлігі болып табылады, 59,9% құрайды, одан кейін өнеркәсіп секторы 27,2% құрайды. Ауыл шаруашылығы ЖІӨ-нің 12,9% құрайды (2004 ж.). Токантинс экспорты: соя 89,2%, сиыр еті 10,5% (2002 ж.). Токантинс экономикасы аграрлық экспорттың агрессивті экспансионистік моделіне негізделген және бірінші кезектегі гипер профициттердің рекордтарымен ерекшеленеді: оның экспорты ауыл шаруашылығына бағытталғандығын көрсетеді. Мато-Гросу және Гояс сияқты көршілес штаттардың үлгісін алып, ол соя, жүгері, күріш сияқты астық дақылдарының ірі өндірушісіне айналуда. Бразилияның көп бөлігі сияқты, Токантинс экономикасы да мал шаруашылығына тәуелді. Штатта ананас плантациялары кең таралған. Штаттың солтүстігінде бабасу пальмасынан көмір мен май алынады. 2019 жылы ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы құны 7,6 миллиард реалдан астам деп бағаланды. Соя өндірісі бойынша Токантинс Бразилияның солтүстік аймағындағы ең ірі өндіруші. 2019 жылғы егін жинау кезінде 3 миллион тонна егін жиналды. Жүгері бойынша 2019 жылы шамамен 1 миллион тонна жиналды. 2019 жылы Токантинс Солтүстік аймақта күріш өндіруде көшбасшы болды және Бразилиядағы үшінші ірі өндіруші атанды. 2016/2017 жылғы егін жинау кезінде 670 мың тоннадан астам өнім жиналды. Ананас бойынша 2018 жылы Токантинс 69 миллион жеміспен Бразилиядағы алтыншы ірі өндіруші болды. 2019 жылы штаттың ірі қара мал басы 8 миллион басқа жетті. Өнеркәсіп саласына келсек, 2017 жылы Токантинстің өнеркәсіптік ЖІӨ 4,5 миллиард реалды құрады, бұл ұлттық өнеркәсіптің 0,4%-ына тең. Бұл салада 30 234 адам жұмыс істейді. Басты өнеркәсіптік секторлар: Құрылыс (34,1%), Электр энергиясы және сумен жабдықтау (28,4%), Тамақ өнімдері (22,5%), Металл емес минералдар (5,2%) және Химия (1,5%). Осы бес сектор штаттың өнеркәсібінің 91,7%-ын қамтиды. Өнеркәсібі негізінен агроөнеркәсіптік кәсіпорындардан тұрады және Палмас, Арагуайна, Гурупи, Порто Насиональ және Параисо-ду-Токантинс қалаларындағы алты ауданда шоғырланған. Өнеркәсібі әлі де шағын және негізінен ішкі тұтынуға бағытталған. Сауда және қызмет көрсету саласындағы негізгі қызметтер астана Палмас қаласында және Белем-Бразилия тас жолының (BR 153 және BR 226) бойында орналасқан қалаларда шоғырланған. Бұл тас жол Токантинс үшін маңызды, өйткені ол штатты солтүстіктен оңтүстікке дейін кесіп өтеді және жағалауда орналасқан қалалардың экономикалық өсуіне мүмкіндік береді, сонымен қатар жол көлігі және жолаушыларға қызмет көрсету үшін қойма ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, Белем-Бразилия тас жолы Токантинстен басқа штаттарға және жағалаудағы порттарға өнімдердің тасымалдануын жеңілдетеді.

Инфрақұрылым

Токантинс штатындағы негізгі федералды автомобиль жолдары – BR 153 және BR 226, олар бірге Белем – Бразилия тас жолының бағытталған осын құрайды. Қалғандары – BR 010, BR 235 және BR 242. Бұл соңғы тас жолдардың көп бөлігі әлі де асфальтталмаған немесе толыққанды аяқталмаған. Токантинс штатында Белем – Бразилия тас жолы (BR 153 және BR 226) 1950-ші жылдардың соңында салынған және штатта асфальтталған алғашқы тас жол болды. Токантинс штатында тұрақты рейстермен қызмет көрсететін үш әуежай бар: Палмас әуежайы, Арагуайна әуежайы және Гурупи әуежайы. Штаттағы қалған барлық әуежайлар тек әуе такси компанияларымен қызмет көрсетеді. Солтүстік-Оңтүстік темір жолы (немесе EF 151) құрылыс кезеңінде, VLI компаниясы Агиарнополис пен Порто Насионал аралығында жүйелі түрде пайдаланады, ал Батыс-Шығыс интеграциялық темір жолы (немесе EF 334) штатының аумағынан өтетін бөлігі әлі жоспарлау сатысында. Айта кетерлігі, темір жол Асайландия мен Анаполис қалаларын байланыстырады, бірақ Порто Насионалдың оңтүстігіндегі бөлігі жүйелі түрде пайдаланылмайды, себебі вагондарды тиеу/түсіруге арналған аймақтар жоқ. Valec компаниясы әлі де темір жолдың концессиялық моделін зерделеп жатыр. Штаттың негізгі су жолдары – Токантинс және Арагуая өзендері.

Ту

Байрақтың мәні "барлығы үшін күн шығатын жер" деген сөз тіркесінде. Тудың ортасында алтын сары күн бейнеленген, оның сәулелері мемлекеттің болашағына символдық түрде бағытталған. Күн ақ жолаққа орналастырылған, ал ақ түс бейбітшілікті көрсетеді. Көк түс сол жақ жоғарғы бұрышта, ал сары түс оң жақ төменгі бұрышта мемлекеттің суын және топырағын бейнелейді. Бұл түстер 19 ғасырдағы Палмас автономиялық үкіметі қолданған туға қатысты. Ту 1989 жылғы 17 қарашадағы мемлекеттік ту туралы заңмен (№ 094/89 заң) бекітілді.

Халықтық мәдениетте бейнеленген

Survivor: Tocantins – Америка Құрама Штаттарының «Survivor» реалити-шоуының он сегізінші маусымы Токантинс штатындағы Жалапао микроаймағында түсірілді. Алғашқы көрсетілім 2009 жылдың 12 ақпанында эфирге шықты.