Кіріспе

Оуро-Прету (Ouro Preto, бұрын Вила-Рика) – Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Серра-ду-Эспинхасу тауларында орналасқан бұрынғы отаршылдық кен қаласы, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне барокко стиліндегі отаршылдық сәулеті үшін енгізілген. Оуро-Прету 1720 жылдан 1897 жылы Белу-Оризонте қаласының құрылғанға дейін Минас-Жерайс штатының астанасы болды. 1730 жылы қаланың халқы шамамен 40 мың адамды құрады, ал он жылдардан кейін 80 мыңға жетті. Сол кезде Нью-Йорктің халқы одан кем, ал Сан-Паулудың халқы 8 мыңнан аспады. Ресми мәліметтер бойынша, 18 ғасырда Португалияға 800 тонна алтын жіберілді, сондай-ақ заңсыз айналымда болған және колонияда қалған алтын, мысалы, шіркеулерді безендіруге қолданылған алтын ескерілмеген. Минас-Жерайс штатындағы басқа тарихи қалалар: Сан-Жуао-дель-Рей, Диамантина, Мариана, Тирадентес, Конгонхас және Сабара.

Тарих

XVII ғасырдың соңында құрылған Оуро-Прето (қара алтын дегенді білдіреді) бастапқыда Вила-Рика, яғни "бай ауыл" деп аталды. Ол Португал үкімдігімен XVIII ғасырда Бразилияның алтын ғасырының және алтын асыру ошағы болды. 1695 және 1696 жылдар аралығында Итаколомиде алтын кені бар өзен табылды, ол кейін Гуалачо-ду-Сул деп аталды. 1711 жылы бірнеше шағын елді мекендер Вилла-Рика деп аталатын муниципалитетке біріктірілді, ол кейіннен Оуро-Прето деп аталды. Бұл атау 1823 жылғы 20 мамырда бұрынғы Вила-Рика ауылдан қала мәртебесіне көтерілген кезде ресми қабылданды. "Қара алтын" атауы қалада кездесетін темір оксидінің қабатымен жабылған алтыннан шыққан. Қаланың орталық бөлігінде португалдық отаршылдық архитектурасы жақсы сақталған, ал қазіргі заманғы қала құрылысының іздері аз. Жаңа құрылыстар қаланың тарихи сәндік стиліне сай болуы керек. Алтынмен әсемделген XVIII және XIX ғасырлардағы шіркеулер мен Алейаджиньоның мүсіндері Оуро-Претоны туристер арасында танымал мекенге айналдырды. XVIII ғасырда алтын өндіруден түскен зор байлық Еуропаның зиялы қауымын тартқан қаланы құрды. Философия мен өнер гүлденді, ал "Барроко Минейро" деп аталатын барокко өнерінің қайта жандануы сәулет өнерінде, сондай-ақ Алейаджиньо сияқты мүсіншілер, Маноэль да Коста Атаиде сияқты суретшілер, Лабо де Мескита сияқты композиторлар және Томас Антонио Гонзага сияқты ақындардың еңбектерінде көрініс тапты. Ол кезде Вила-Рика 100 000 тұрғыны бар Бразилияның ең ірі қаласы еді. 1789 жылы Оуро-Прето Португалиядан тәуелсіздік алуға бағытталған сәтсіз әрекет, яғни Инконфиденсиа-Минейра қозғалысының отаны болды. Қозғалыстың жетекшісі Жоаким Хосе да Сильва Ксавье, Тирадентес атымен танылған, болашақ революционерлерге қауіп тудырды деген айыппен дарға асылды. 1876 жылы Escola de Minas (Кен мектебі) құрылды. Бұл мектеп Бразилиядағы көптеген минералдық кендердің ашылуына технологиялық негіз салды. Оуро-Прето 1720 жылдан 1897 жылға дейін Минас-Жерайс штатының астанасы болды, бірақ үкіметтің қажеттіліктері аңғардағы бұл қаланың мүмкіндіктерінен асып кеткендіктен, штаттық үкімет жаңа жоспарланған Белу-Оризонте қаласына көшірілді.

Климат

Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Оуро-Претода субтропикалық тау климаты (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cwb) басылады, оның жаздары жылы және ылғалды, қыстары жұмсақ және құрғақ болады. Аяз кездеседі және маусым мен шілде айларында болады. 1843 жылы қалада қар жауғаны туралы мәлімет бар.

Экономика

Оуро-Прето экономикасының бір бөлігі туризм саласына тәуелді болғанымен, қалада маңызды металлургия және тау-кен өнеркәсіптері орналасқан, мысалы, Novelis, бұрынғы Alcan – елдегі ең ірі алюминий зауыты, Vale S. A. және тағы да басқалары. Басты экономикалық салалар – туризм, өңдеу өнеркәсібі және темір, боксит, марганец, талк және мәрмәр кен орындары сияқты минералдық байлықтар. Атап айтарлық минералдар: алтын, гематит, доломит, турмалин, пирит, мусковит, топаз және император топазы. Император топазы – тек Оуро-Претода ғана кездесетін тас. Сапшы тас шеберлігінен жасалған бұйымдар туристер арасында танымал сувенир болып табылады және оларды қала орталығындағы дүкендерде және көше жәрмеңкелерінде кездестіруге болады. Жергілікті құнды және жартылай құнды асыл тастардан (мысалы, гематиттен) жасалған әшекейлер де сатылады.

Университет пен студенттік қауымдар

Оуро-Прето – студенттік өмірдің қарқынды дамуымен қатар университет қаласы. Университа Федераль де Оуро Прето (Федеральді Университет Оуро Прето немесе UFOP) қалада шамамен 10 000 студент бар. Олардың көпшілігі Солтүстік Америкадағы колледждердегі бауырластық үйлеріне ұқсас, бірақ одан да ерекше үйлерде тұрады. Бұл коммуналдық немесе ортақ үйлер repúblicas деп аталады, олардың 66-сы университетке тиесілі, repúblicas federais деп аталады, ал 250-сі жеке меншікте (repúblicas particulares). Оуро-Претоның repúblicas жүйесі Бразилияда бірегей. Елдегі басқа бірде-бір университет қаласы студенттерге арналған жатақханалардың дәл осындай ерекшеліктеріне ие емес. Ол дәстүрдің бастауы болған Португалияның Коимбра университетімен ұқсастықтары бар. Бразилияда университеттер құрылғанға дейін, шетелде білім алуға мүмкіндігі бар бай студенттердің көпшілігі Коимбраға баратын. Әр república-ның өзіндік тарихы бар. Кейбір república-ларда бірінші курс студенттері, сондай-ақ "биксос" ("бихос" сөзінің қате жазылуы, португал тілінде "жануарлар") деп аталатындар, үйдің тұрақты тұрғындары ретінде қабылданудан бұрын, баталха (шайқас) деп аталатын сынақтан өтуі керек. Бірінші курс студенттерін таңдау, escolha деп аталады, үйдің үлкен курс студенттері арасында бірауыздан болуы тиіс. "Museu Mineralógico da Escola de Minas" (Минералогия мұражайы) келушілерді ерекше қызықтырады. Ол UFOP-тің Тау-кен мектебіне тиесілі, ол 1876 жылдың 12 қазанында есігін ашты. Мұражай Тирадентес алаңының 20 нөмірінде, қаланың тарихи орталығында орналасқан және қымбат және жартылай қымбат бағалы тастар мен ірі кристалдарды қоса алғанда, пайдалы қазбалардың бай коллекциясын ұсынады. Асыл тастар мен кендердің баға жетпес құндылығына байланысты қауіпсіздік шаралары қатаң (мысалы, камераларға рұқсат етілмейді).

Туристік жерлер

Оуро-Прето – барокко архитектурасымен және тас төселген көшелерімен сақталған отарлық келбеті үшін маңызды туристік орын.

Кен орындары

Қаладағы бірнеше бұрынғы алтын кен орындары туристерге экскурсия ұсынады. Ең танымалдарының бірі – Мина-ду-Чико-Рей, ол Nossa Senhora da Conceição қасиетті орнының жанында орналасқан. Тағы бір танымал кен – Мина да-Пассажем. 19 ғасырдың басында Португалия осы кен орнының 100 жылға пайдалану құқығын Ұлыбританияға берді, Португалияның мемлекеттік қарызын төлеу үшін. Бұл әлемдегі жұртшылыққа ашық ең ірі кен орны. Муниципалитет аумағының шамамен 10% 2014 жылы құрылған Серра-ду-Гандарела ұлттық паркіне тиесілі.

Карнавал

Оуро-Претодағы көше карнавалына жыл сайын мыңдаған адам келеді. Карнавалдық топтар – бұл ең дәстүрлі шеру түрі, онда музыкалық топтар қала бойынша ойнайды, ал олардан кейін костюм киген шерушілердің көпшілігі келеді. 1867 жылы құрылған Зэ Перейра-дос-Лакайос тобы Бразилиядағы әлі де жұмыс істеп тұрған ең көне топ болып саналады. Самба мектептерінің шерулері де ұйымдастырылады. Бұл көшелік той Мариана сияқты көршілес қалаларда да аталып өтеді.

Әр түрлі

Оуро Прето комедиялық фильмі «Ай Парадор үстінде» (1988) Ричард Дрейфус және Соня Брага актерлерімен бірге түсірілді. Тау-кен өндірісі Бразилияның ең ірі алтыншы индустриясы болып табылады.