Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оуро-Прету (Ouro Preto, бұрын Вила-Рика) – Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Серра-ду-Эспинхасу тауларында орналасқан бұрынғы отаршылдық кен қаласы, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне барокко стиліндегі отаршылдық сәулеті үшін енгізілген. Оуро-Прету 1720 жылдан 1897 жылы Белу-Оризонте қаласының құрылғанға дейін Минас-Жерайс штатының астанасы болды. 1730 жылы қаланың халқы шамамен 40 мың адамды құрады, ал он жылдардан кейін 80 мыңға жетті. Сол кезде Нью-Йорктің халқы одан кем, ал Сан-Паулудың халқы 8 мыңнан аспады. Ресми мәліметтер бойынша, 18 ғасырда Португалияға 800 тонна алтын жіберілді, сондай-ақ заңсыз айналымда болған және колонияда қалған алтын, мысалы, шіркеулерді безендіруге қолданылған алтын ескерілмеген. Минас-Жерайс штатындағы басқа тарихи қалалар: Сан-Жуао-дель-Рей, Диамантина, Мариана, Тирадентес, Конгонхас және Сабара.
Ouro Preto (ˈo(w)ɾu ˈpɾetu, ), formerly Vila Rica (ˈvilɐ ˈʁikɐ, ), is a Brazilian municipality located in the state of Minas Gerais. The city, a former colonial mining town located in the Serra do Espinhaço mountains, was designated a World Heritage Site by UNESCO due to its Baroque colonial architecture. Ouro Preto used to be the capital of Minas Gerais from 1720 until the foundation of Belo Horizonte in 1897. The municipality became the most populous city of Latin America, counting on about 40,000 people in 1730 and, decades after, 80,000. At that time, the population of New York was less than half of that number of inhabitants and the population of São Paulo did not surpass 8,000. Officially, 800 tons of gold were sent to Portugal in the eighteenth century, not to mention what was circulated in an illegal manner, nor what remained in the colony, such as gold used in the ornamentation of the churches. Other historical cities in Minas Gerais are São João del Rei, Diamantina, Mariana, Tiradentes, Congonhas and Sabará.
Тарих
XVII ғасырдың соңында құрылған Оуро-Прето (қара алтын дегенді білдіреді) бастапқыда Вила-Рика, яғни "бай ауыл" деп аталды. Ол Португал үкімдігімен XVIII ғасырда Бразилияның алтын ғасырының және алтын асыру ошағы болды. 1695 және 1696 жылдар аралығында Итаколомиде алтын кені бар өзен табылды, ол кейін Гуалачо-ду-Сул деп аталды. 1711 жылы бірнеше шағын елді мекендер Вилла-Рика деп аталатын муниципалитетке біріктірілді, ол кейіннен Оуро-Прето деп аталды. Бұл атау 1823 жылғы 20 мамырда бұрынғы Вила-Рика ауылдан қала мәртебесіне көтерілген кезде ресми қабылданды. "Қара алтын" атауы қалада кездесетін темір оксидінің қабатымен жабылған алтыннан шыққан. Қаланың орталық бөлігінде португалдық отаршылдық архитектурасы жақсы сақталған, ал қазіргі заманғы қала құрылысының іздері аз. Жаңа құрылыстар қаланың тарихи сәндік стиліне сай болуы керек. Алтынмен әсемделген XVIII және XIX ғасырлардағы шіркеулер мен Алейаджиньоның мүсіндері Оуро-Претоны туристер арасында танымал мекенге айналдырды. XVIII ғасырда алтын өндіруден түскен зор байлық Еуропаның зиялы қауымын тартқан қаланы құрды. Философия мен өнер гүлденді, ал "Барроко Минейро" деп аталатын барокко өнерінің қайта жандануы сәулет өнерінде, сондай-ақ Алейаджиньо сияқты мүсіншілер, Маноэль да Коста Атаиде сияқты суретшілер, Лабо де Мескита сияқты композиторлар және Томас Антонио Гонзага сияқты ақындардың еңбектерінде көрініс тапты. Ол кезде Вила-Рика 100 000 тұрғыны бар Бразилияның ең ірі қаласы еді. 1789 жылы Оуро-Прето Португалиядан тәуелсіздік алуға бағытталған сәтсіз әрекет, яғни Инконфиденсиа-Минейра қозғалысының отаны болды. Қозғалыстың жетекшісі Жоаким Хосе да Сильва Ксавье, Тирадентес атымен танылған, болашақ революционерлерге қауіп тудырды деген айыппен дарға асылды. 1876 жылы Escola de Minas (Кен мектебі) құрылды. Бұл мектеп Бразилиядағы көптеген минералдық кендердің ашылуына технологиялық негіз салды. Оуро-Прето 1720 жылдан 1897 жылға дейін Минас-Жерайс штатының астанасы болды, бірақ үкіметтің қажеттіліктері аңғардағы бұл қаланың мүмкіндіктерінен асып кеткендіктен, штаттық үкімет жаңа жоспарланған Белу-Оризонте қаласына көшірілді.
Founded at the end of the 17th century, Ouro Preto (meaning Black Gold) was originally called Vila Rica, or "Rich Village", the focal point of the gold rush and Brazil's golden age in the 18th century under Portuguese rule. Between 1695 and 1696, a gold bearing stream was discovered in Itacolomi, which would be renamed Gualacho do Sul. In 1711, several small settlements were united as a municipality called Villa Rica, which later came to be called Ouro Preto. This name was adopted on 20 May 1823, when the former Vila Rica was elevated from village to city. "Black Gold" comes from the gold covered with a layer of iron oxide that is found in the city. The city centre contains well preserved Portuguese colonial architecture, with few signs of modern urban development. New construction must keep with the city's historical aesthetic. 18th and 19th century churches decorated with gold and the sculptured works of Aleijadinho make Ouro Preto a tourist destination. The tremendous wealth from gold mining in the 18th century created a city which attracted the intelligentsia of Europe. Philosophy and art flourished, and evidence of a baroque revival called the "Barroco Mineiro" is illustrated in architecture as well as by sculptors such as Aleijadinho, painters such as Manoel da Costa Ataíde, composers such as Lobo de Mesquita, and poets such as Tomás António Gonzaga. At that time, Vila Rica was the largest city in Brazil, with 100,000 inhabitants. In 1789, Ouro Preto became the birthplace of the Inconfidência Mineira, a failed attempt to gain independence from Portugal. The leading figure, Joaquim José da Silva Xavier, known as Tiradentes, was hanged as a threat to any future revolutionaries. In 1876, the Escola de Minas (Mines School) was created. This school established the technological foundation for several of the mineral discoveries in Brazil. Ouro Preto was the capital of Minas Gerais from 1720 until 1897, when the needs of government outgrew this town in the valley. The state government was moved to the new, planned city of Belo Horizonte.
Климат
Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Оуро-Претода субтропикалық тау климаты (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cwb) басылады, оның жаздары жылы және ылғалды, қыстары жұмсақ және құрғақ болады. Аяз кездеседі және маусым мен шілде айларында болады. 1843 жылы қалада қар жауғаны туралы мәлімет бар.
Located at above sea level, Ouro Preto has a subtropical highland climate (Cwb, according to the Köppen climate classification), with warm and humid summers and mild, dry winters. Frost is occasional and occur in June and July. There is a report of snow in the city in the year of 1843.
Экономика
Оуро-Прето экономикасының бір бөлігі туризм саласына тәуелді болғанымен, қалада маңызды металлургия және тау-кен өнеркәсіптері орналасқан, мысалы, Novelis, бұрынғы Alcan – елдегі ең ірі алюминий зауыты, Vale S. A. және тағы да басқалары. Басты экономикалық салалар – туризм, өңдеу өнеркәсібі және темір, боксит, марганец, талк және мәрмәр кен орындары сияқты минералдық байлықтар. Атап айтарлық минералдар: алтын, гематит, доломит, турмалин, пирит, мусковит, топаз және император топазы. Император топазы – тек Оуро-Претода ғана кездесетін тас. Сапшы тас шеберлігінен жасалған бұйымдар туристер арасында танымал сувенир болып табылады және оларды қала орталығындағы дүкендерде және көше жәрмеңкелерінде кездестіруге болады. Жергілікті құнды және жартылай құнды асыл тастардан (мысалы, гематиттен) жасалған әшекейлер де сатылады.
Although Ouro Preto now relies heavily on the tourism industry for part of its economy, there are important metallurgic and mining industries located in town, such as Novelis, formerly Alcan, the most important aluminum factory in the country, Vale S. A., and others. Main economic activities are tourism, transformation industries, and mineral riches such as deposits of iron, bauxite, manganese, talc and marble. Minerals of note are: gold, hematite, dolomite, tourmaline, pyrite, muscovite, topaz and imperial topaz. The imperial topaz is a stone only found in Ouro Preto. Soapstone handicraft items are a common souvenir among tourists, and can be found in many shops in the town centre and street fairs. Jewelry made of local precious and semi precious gemstones (such as hematite) can also be found for sale.
Университет пен студенттік қауымдар
Оуро-Прето – студенттік өмірдің қарқынды дамуымен қатар университет қаласы. Университа Федераль де Оуро Прето (Федеральді Университет Оуро Прето немесе UFOP) қалада шамамен 10 000 студент бар. Олардың көпшілігі Солтүстік Америкадағы колледждердегі бауырластық үйлеріне ұқсас, бірақ одан да ерекше үйлерде тұрады. Бұл коммуналдық немесе ортақ үйлер repúblicas деп аталады, олардың 66-сы университетке тиесілі, repúblicas federais деп аталады, ал 250-сі жеке меншікте (repúblicas particulares). Оуро-Претоның repúblicas жүйесі Бразилияда бірегей. Елдегі басқа бірде-бір университет қаласы студенттерге арналған жатақханалардың дәл осындай ерекшеліктеріне ие емес. Ол дәстүрдің бастауы болған Португалияның Коимбра университетімен ұқсастықтары бар. Бразилияда университеттер құрылғанға дейін, шетелде білім алуға мүмкіндігі бар бай студенттердің көпшілігі Коимбраға баратын. Әр república-ның өзіндік тарихы бар. Кейбір república-ларда бірінші курс студенттері, сондай-ақ "биксос" ("бихос" сөзінің қате жазылуы, португал тілінде "жануарлар") деп аталатындар, үйдің тұрақты тұрғындары ретінде қабылданудан бұрын, баталха (шайқас) деп аталатын сынақтан өтуі керек. Бірінші курс студенттерін таңдау, escolha деп аталады, үйдің үлкен курс студенттері арасында бірауыздан болуы тиіс. "Museu Mineralógico da Escola de Minas" (Минералогия мұражайы) келушілерді ерекше қызықтырады. Ол UFOP-тің Тау-кен мектебіне тиесілі, ол 1876 жылдың 12 қазанында есігін ашты. Мұражай Тирадентес алаңының 20 нөмірінде, қаланың тарихи орталығында орналасқан және қымбат және жартылай қымбат бағалы тастар мен ірі кристалдарды қоса алғанда, пайдалы қазбалардың бай коллекциясын ұсынады. Асыл тастар мен кендердің баға жетпес құндылығына байланысты қауіпсіздік шаралары қатаң (мысалы, камераларға рұқсат етілмейді).
Ouro Preto is also a university town with an intense student life. The Universidade Federal de Ouro Preto (Federal University of Ouro Preto or UFOP) has approximately 10,000 students in the city. Many of them live in communal houses that are somewhat similar to fraternity houses as found in North American colleges. These communal or shared houses are called repúblicas, 66 of which are owned by the university, called repúblicas federais, and 250 are privately owned (repúblicas particulares). The repúblicas system of Ouro Preto is unique in Brazil. No other university city in the country has exactly the same characteristics of the student lodgings found there. It shares traits with the repúblicas of the Portuguese University of Coimbra, where the tradition originated. Before universities were founded in Brazil, Coimbra was where most of the rich students who could afford an overseas education went to. Each república has its own different history. There are repúblicas in which the freshmen, also known as "bixos" (misspelling of "bichos", Portuguese for "animals"), have to undergo a hazing period, called batalha (battle), before being accepted permanently as residents of the houses. The final choice of the freshmen, called escolha, has to be unanimous among the senior students of the house. The Museu Mineralógico da Escola de Minas (Mineralogy Museum) can be of special interest to visitors. It belongs to the UFOP's School of Mining, which opened its doors on 12 October 1876. The museum is located at the Tiradentes Square No. 20, in the town's historical center, and contains a rich assortment of minerals on display, including precious and semi precious gemstones and large crystals. Security is tight, however (for example, no cameras are allowed), due to the incalculable value of the gemstones and ores on display.
Туристік жерлер
Оуро-Прето – барокко архитектурасымен және тас төселген көшелерімен сақталған отарлық келбеті үшін маңызды туристік орын.
Ouro Preto is a major tourist destination, for its well preserved colonial appearance with baroque architecture and cobblestone streets.
Кен орындары
Қаладағы бірнеше бұрынғы алтын кен орындары туристерге экскурсия ұсынады. Ең танымалдарының бірі – Мина-ду-Чико-Рей, ол Nossa Senhora da Conceição қасиетті орнының жанында орналасқан. Тағы бір танымал кен – Мина да-Пассажем. 19 ғасырдың басында Португалия осы кен орнының 100 жылға пайдалану құқығын Ұлыбританияға берді, Португалияның мемлекеттік қарызын төлеу үшін. Бұл әлемдегі жұртшылыққа ашық ең ірі кен орны. Муниципалитет аумағының шамамен 10% 2014 жылы құрылған Серра-ду-Гандарела ұлттық паркіне тиесілі.
A number of former gold mines in the city offer tours to tourists. One of the most well known is the Mina do Chico Rei, near the sanctuary of Nossa Senhora da Conceição. Another infamous mine is the Mina da passagem. In the early 19th century, Portugal gave the United Kingdom exclusive use of this mine for 100 years to pay Portugal's sovereign debts. This is the world's largest mine open to the public. The municipality contains about 10% of the Serra do Gandarela National Park, created in 2014.
Карнавал
Оуро-Претодағы көше карнавалына жыл сайын мыңдаған адам келеді. Карнавалдық топтар – бұл ең дәстүрлі шеру түрі, онда музыкалық топтар қала бойынша ойнайды, ал олардан кейін костюм киген шерушілердің көпшілігі келеді. 1867 жылы құрылған Зэ Перейра-дос-Лакайос тобы Бразилиядағы әлі де жұмыс істеп тұрған ең көне топ болып саналады. Самба мектептерінің шерулері де ұйымдастырылады. Бұл көшелік той Мариана сияқты көршілес қалаларда да аталып өтеді.
The street carnival in Ouro Preto attracts thousands of people every year. Carnival blocks are the most traditional type of parade, where bands play across the town, followed by herds of paraders dressed up in costumes. The block Zé Pereira dos Lacaios, founded in 1867, is the oldest block that is still active in Brazil. Parades with samba schools also happen. The street party is also celebrated in neighbouring towns such as Mariana.
Әр түрлі
Оуро Прето комедиялық фильмі «Ай Парадор үстінде» (1988) Ричард Дрейфус және Соня Брага актерлерімен бірге түсірілді. Тау-кен өндірісі Бразилияның ең ірі алтыншы индустриясы болып табылады.
Ouro Preto was a setting in the comedy movie Moon over Parador (1988), with actors Richard Dreyfuss and Sonia Braga. Mining is Brazil's sixth largest industry.