Free price system

Кіріспе

Ресурстарды бөлу механизмі - баға жүйесін реттеуші емес нарық бағаларына негізделген баға жүйесі еркін баға жүйесі немесе еркін баға механизмі (бейресми түрде баға жүйесі немесе баға механизмі деп аталады) - бұл сұраныс пен ұсыныс алмасу арқылы белгіленген бағаларға негізделген ресурстарды бөлу механизмі. Өндірушілер мен тұтынушылар арасында берілетін баға сигналдары ресурстардың өндірісі мен бөлінуін анықтайды. Сондықтан еркін баға жүйесі азық-түлікпен қамтамасыз етеді, табыс таратады және ресурстарды бөледі. Тегін баға жүйесі бағаны басқарушы басқарушы баға жүйесіне қарама-қайшы келеді, онда бағаны басқарушы бақылаушы нарықта басқарушы бағалар жүргізеді. Баға жүйесі, еркін немесе бақыланатын болсын, физикалық және ақшалай емес экономикалық жоспарлаумен қарама-қайшы.

Еркін баға жүйесінің механикасы

Еркін баға жүйесінде бағаны ешқандай агенттік немесе мекеме белгілемейді. Керісінше, олар орталықтандырылған түрде нарықтық экономикадағы субъективті бағалаудан туындайтын сатушылардың сұраныс бағасының сатып алушылардың ұсыныс бағасына сәйкес келуінің нәтижесінде болатын сауда-саттық арқылы анықталады. Тұтынушылардың ресурстары кез келген уақытта шектеулі болғандықтан, тұтынушылар төмендеу иерархияда қажеттіліктерді қанағаттандыруға және әртүрлі қажеттіліктердің шұғыллығына қатысты бағаларды ұсынуға жіберіледі. Салыстырмалы құндылықтар туралы ақпарат баға сигналдары арқылы ресурстары шектеулі өндірушілерге жеткізіледі. Өз кезегінде, өндірістік қызметтердің салыстырмалы бағалары белгіленеді. Осы екі баға жиынтығының өзара алмасуы нарықтық құнды белгілейді және ресурстарды бөлу, табысты бөлу және ресурстарды бөлуді басқаруға қызмет етеді. Ең жоғары бағаға ие тауарлар (барлық жеке тұлғалар арасында) кәсіпорындарды осы тауарларды тиісті төмендеу иерархияда ұсынуға ынталандырады. Алайда, бұл тілектердің иерархиялық реті тұрақты емес. Тұтынушылардың көңіл күйі өзгеріп отырады. Егер тұтынушылардың жақсы тауарға деген құлшынысы артып кетсе, онда сауда қысымы белгілі бір тауардың бағасын жоғарылатады, өйткені ол иерархияда жоғары орынға көтеріледі. Осы тауардың жоғары бағасының нәтижесінде жаңа тұтынушылық қалауды қанағаттандыруда жоғары пайда табу мүмкіндігімен байланысты сұранысты қанағаттандыру үшін көбірек өндірістік күштер қолданылады. Басқаша айтқанда, жоғары баға өндірушілерге баға сигналын жібереді. Бұл өндірушілерді өнім көлемін көбейтуге мәжбүрлейді, я сол фирмалар өндірісті көбейтеді, не нарыққа жаңа бизнес кіреді, бұл ақыр соңында бағаны төмендетеді және өнім көлемін көбейтуге ынталандырады. Осылайша, қазір төмен баға өндірушілерге өндірісті азайтуға сигнал береді, нәтижесінде артық өнімнің пайда болуына жол берілмейді. Ресурстар аз болғандықтан (еңбек пен капиталды қоса алғанда), басқа тауарлар ұсынысы азаяды, өйткені өнімді ресурстар тұтынушылардың қалауы иерархиясында көтерілген жақсы өнімнің өндірісін ұлғайтуға қолданылуы үшін өндірістің басқа салаларынан алынады. Сонымен қатар, ресурстар жетіспей қалған сайын бағалар көтеріледі, бұл тұтынушыларға тұтынуды азайтуға сигнал береді, осылайша сұратылған мөлшер ұсынылатын мөлшерден аспайды. Осылайша еркін баға жүйесі тұтынушыларды азайып бара жатқан ресурстарды бөліп алуға талпындырады. Демек, сұраныс пен ұсыныс бағаға әсер етеді, ал баға сұраныс пен ұсынысқа әсер етеді. Егер бағалар жоғары қалса, себебі сұраныстың өсуі сұранысқа сәйкес келе алмаса, онда бұл басқа бизнеске пайда табу үшін орнына тауарлар ұсынуға да мүмкіндік береді.

In a free price system, prices are not set by any agency or institution. Instead, they are determined in a decentralized fashion by trades that occur as a result of sellers' asking prices matching buyers' bid prices arising from subjective value judgement in a market economy. Since resources of consumers are limited at any given time, consumers are relegated to satisfying wants in a descending hierarchy and bidding prices relative to the urgency of a variety of wants. This information on relative values is communicated, through price signals, to producers whose resources are also limited. In turn, relative prices for the productive services are established. The interchange of these two sets of prices establish market value, and serve to guide the rationing of resources, distributing income, and allocating resources. Those goods which command the highest prices (when summed among all individuals) provide an incentive for businesses to provide these goods in a corresponding descending hierarchy of priority. However, the ordering of this hierarchy of wants is not constant. Consumer preferences change. When consumer preferences for a good increase, then bidding pressure raises the price for a particular good as it moves to a higher position in the hierarchy. As a result of higher prices for this good, more productive forces are applied to satisfying the demand driven by the opportunity for higher profits in satisfying this new consumer preference. In other words, the high price sends a price signal to producers. This causes producers to increase supply, either by the same firms increasing production or new businesses coming into the market, which eventually lowers the price and the profit incentive to increase supplies. Hence, the now lower price provides a price signal to producers to decrease production and, as a result, a surplus is prevented. Since resources are scarce (including labor and capital), supplies of other goods will be diminished as the productive resources are taken from other areas of production to be applied toward increasing output of the good that has risen in the hierarchy of consumer preferences. Also, as resources become more scarce the price increases, which signals to consumers to reduce consumption thereby ensuring that the quantity demanded does not exceed the quantity supplied. It is in this way that the free price system persuades consumers to ration dwindling resources. Hence, supply and demand affect price, while at the same time price affects supply and demand. If prices remain high because increases in supply cannot keep pace with demand, then this also signals other business to provide substitute goods in order to take advantage of profit opportunities.