Кіріспе

Көміртекті кристалл торлардың әртүрлі түрлері

Химияда алмаздық торлар – алмаздық кристалл тордың ең кішкентай құрылымдық бірлігі болып табылатын адамантан (C10H16) деп аталатын көміртек тор молекуласының жалпылама түрі. Диамантоидтар, сондай-ақ наноалмаз немесе конденсацияланған адамантандар деп те аталады, бір немесе бірнеше торларды (адамантан, диамантан, триамантан және жоғары полимантандар) және адамантан мен полимантандардың көптеген изомерлік және құрылымдық варианттарын қамтиды. Бұл алмаздық торлар табиғатта мұнай кендерінде кездеседі және олар молекуласына оннан астам адамантан торлары бар полимантан молекулаларының ірі таза кристалдарына бөлініп, тазартылған. Бұл түрлер алмасты кубикалық тордың молекулалық жуықтамасы ретінде, C-H байланыстарымен аяқталатынымен қызығушылық тудырады.

Шығу тегі және пайда болуы

Диамантоидтар пісіп жетілген жоғары температуралы мұнай сұйықтықтарында (ұшқыш майлар, конденсаттар және ылғал газдар) табылады. Бұл сұйықтықтарда бір АҚШ галлонына (3,78 литрге) бір қасық алмаздықтар болуы мүмкін. 2005 жылы Мелло және Молдован жасаған шолу көрсеткендей, алмастағы көміртек биологиялық емес, бірақ мұнайдағы алмаздықтар биологиялық көздерден алынған көміртекten тұрады. Бұл көміртек изотоптарының арақатынасын салыстыру арқылы анықталды.

Оптикалық және электрондық қасиеттері

Барлық диамантоидтардың оптикалық сіңірілуі 6 электронвольттан жоғары оптикалық жолақтардағы ультракүлгін спектрлік аймақта терең орналасқан. Әр диамантоидтың спектрі оның жеке өлшемі, пішіні және симметриясын көрсетеді. Жақсы анықталған мөлшері мен құрылымының арқасында диамантоидтар электрондық құрылымды есептеу үшін модельдік жүйе ретінде де қолданылады. Диамантоидтардың көптеген оптоэлектрондық қасиеттері ең жоғары толған және ең төменгі бос молекулалық орбитальдардың сипаттамаларымен анықталады: біріншісі көлемдік күй, ал екіншісі – беттік күй. Осының салдарынан, ең төменгі бос молекулалық орбитальдың энергиясы диамантоидтың мөлшеріне шамалы тәуелді. Диамантоидтардың теріс электрондық жақындығы бар, бұл оларды электронды эмиссиялық құрылғыларда пайдалануға мүмкіндік береді.