Кіріспе
Людвиг ван Бетховеннің "Үйдің бағышталуы" (Die Weihe des Hauses), Op. 124, Людвиг ван Бетховеннің 1822 жылы қыркүйекте жазған шығармасы. Ол Венаның жаңа театры директоры Карл Фридрих Хенслердің тапсырысы бойынша жасалған. Ол алғаш рет 1822 жылы 3 қазанда театрдың ашылуында орындалды. Бұл Бетховеннің Бах пен Генделдің шығармаларын зерттеуге қайта оралғаннан кейін жазған алғашқы шығармасы болды және олардың ықпалына ие болды. Үйдің бағышталуы деген увертура Бетховеннің 1824 жылы 7 мамырда Венаның Кэрнтертор театрында өткен концерті бағдарламасының бірінші бөлігі болды.
The Consecration of the House (Die Weihe des Hauses), Op. 124, is a work by Ludwig van Beethoven composed in September 1822. It was commissioned by Carl Friedrich Hensler, the Director of Vienna's new Theater in der Josefstadt, and was first performed at the theatre's opening on October 3, 1822. It was the first work Beethoven wrote after his revival of studying the works of J. S. Bach and Handel, and bears their influence. The Consecration of the House overture was also the first item on the program at Beethoven’s 7 May 1824 concert at Vienna’s Theater am Kärntnertor, where the world premiere of his 9th Symphony took place.
Құрастыру тарихы
Бұған дейін Бетховен 1811 жылы "Афинаның қираған жерлері" (Die Ruinen von Athen), Op. 113, Аугуст фон Коцебуэдің сол есімді пьесасының музыкалық композициясы, Пест қаласындағы жаңа театрдың ашылуы. Бұл шығарма 1822 жылы Венадағы жаңа театр үшін қайта орындалады. Алайда, Карл Мейсл, Корольдік Императорлық Әскери-теңіз флотының комиссары, Бетховеннің шығармасының 1, 6, 7 және 8-ші нөмірлерінің мәтіндерін өзгертті. Бетховен жаңа мәтіннің музыкаға сәйкес келмейтінін сезінді. Мейсль сондай-ақ Бетховен жаңа музыка жазған Wo sich die Pulse бөлімін енгізді (WoO 98). Бетховен бұл шығармаға мүлдем жаңа увертюра жазды, кейбір музыкалық нөмірлерді өзгертті және басқаларын қосты, соның ішінде скрипка солосы мен балетпен соңғы хор. Бұл жаңа овертура "Үй овертурасының құрметіне" деп аталады. (Қосымша қосымша бөлшектер бүкіл жұмысты құрайды.)
Овертураның құрылымы
Антон Шиндлердің анекдоты Бетховеннің серуендеген кезде увертюра үшін екі тақырыпты ойлап тапқанын және композитордың олардың біреуін Генделден кейін контрапунктикалық тәсілмен қарастыру ниеті туралы айтады. Бетховен модуляция орын алатын, бірақ жаңа кілттің бір тақырыпты қамтитын монотематикалық құрылымды таңдады. Бұл Гайдннің ықпалын білдіреді. Овертура қысқаша оқшауланған акордтармен басталады, олар Гендел стиліне сай баяу кіріспедің басталуын жариялайды. Бірде бір адам қалыңдыққа қарап, бір-біріне қарайды. Межелі аспаптар мен желдің дыбыстары тақырыпты алып, оны сырғалармен біріктіріп, шеруді қайталайды. Бұл қиялға салынған шеру жақындаған сайын, шеру күшейе түседі. Тромпеттік фанфар, фагонда, кейін скрипкаларда жүгіріп, көпшіліктің асығып, қобалжығанын сипаттайды, ал тез tutti бөлімі ашылудың негізгі бөлігін белгілейтін сияқты, бірақ оның орнына сонаталық аллегро түріне жол ашады. Тромпеттер мен барабандар қайтадан жалғасады, ақыры увертураның денесімен байланыстыратын интерлюдияға әкеледі: жұмыстың ортасында фугалды Аллегро (Шиндлер айтқан), бір және екі рет қарама-қарсы. Әр түрлі аспаптар топтары кезекпен кіріп, фугальды текстура жасайды. Бірінші скрипкада, флейтада және гобойда тақырып пайда болады, ал екінші скрипка мен кларнеттерде қарсы тақырып пайда болады. Бұл бөлім тез арада өседі, ал рекапитуляциядан кейін күшті кода овертураны керемет аяқтауға әкеледі.